فدک - زبان فارسی - نشانه‌های نگارشی در زبان فارسی
آخرین تغییرات : 2017-08-24تعداد بازدید : 99

نشانه‌های نگارشی در زبان فارسی


  1. نقطه:.
  2. ویرگول:،
  3.    :    دو نقطه
  4. سؤال:؟
  5. علامت تعجب:!
  6. گیومه: « »
  7. نقطه ویرگول:؛
  8. خطّ فاصله: -
  9. سه نقطه: …
  10. قلاب: [ ]
  11. کمانک: ( )
  12. ممیّز: /
  13. تساوی: =
  14. درصد: ٪

نقطه:.

۱- در پایان همهٔ جمله‌ها به جز جمله‌های پرسشی و تعجّبی: هوا ابری است.
شاید درک این مسئله دشوار باشد. او هیچ‌گاه به آن شهر بازنگشت.
۲- پس از حرف یا حروفی که به صورت نشانهٔ اختصار به کار رفته باشد:
شیخ ما (قه) به نیشابور مجلس می‌گفت.

ویرگول:،

۱- میان جمله‌های مستقل که در مجموع جملهٔ کامل می‌سازند:
او با تلاش زیادی که کرد، به مقصود رسید.
۲- پس از منادا: خدایا، مرا عفو کن.
۳- هر جا واژه یا عبارتی به عنوان بدل در ضمن جمله یا عبارتی دیگر آورده شود:
اخوان ثالث، شاعر معاصر، سرایندهٔ شعر معروف «خوان هشتم» است.
۴- بین واژه‌های همپایه به جای «و» می‌آید:
فردوسی، مولوی، سعدی و حافظ از بزرگان شعر فارسی هستند.
۵- بین دو واژه که ممکن است خواننده آنها را با کسرهٔ اضافه بخواند:
مادر، حسن را به سوی خود خواند.
۶- به جای مکث کوتاه در جمله:
اگر شب‌ها همه قدر بودی، شب قدر بی‌قدر بودی.

   :    دو نقطه

۱- قبل از نقل قول:
صاحب‌نظران آموزشی می‌گویند: «شرط درست نوشتن، درست فهمیدن است.»
۲- هنگام برشمردن اجزای یک چیز:
اساس نگارش خوب، دانستن و رعایت چند نکته است: چشم باز، گوش شنوا، دقت و …
۳- مقابل واژه‌هایی که می‌خواهیم آنها را معنی کنیم:
حلیت: پیرایه

سؤال:؟

۱- در پایان جمله‌های پرسشی:
آیا تاکنون فکر کرده‌اید که هزاران مادّهٔ نگارشی پیش روی شماست؟
۲- برای نشان دادن مفهوم تردید:
وفات حافظ در سال ۷۲۱ (؟) اتَفاق افتاد.
۳- برای نشان دادن مفهوم استهزا:
او نابغه (؟) است.

علامت تعجب:!

۱- در پایان جمله‌های تعجّبی، تأکیدی، عاطفی:
عجب روزگاری است!
چه جالب!
۲. پس از اصوات:
هان!‎ای دل عبرت بین.

گیومه: « »

۱- سخنی که به طور مستقیم از جایی یا کسی نقل می‌شود:
پیامبر فرمودند: «طلب دانش بر هر مسلمانی واجب است.» به قول سعدی: «بنیاد ظلم در جهان اندک بود، هر کس چیزی بدان مزید کرد، تا بدین غایت رسید.»
۲. اسامی و عناوین و اصطلاحات علمی یا فنّی (فقط بار اوّل):
«فضاسازی» در آغاز، میانه یا پایان نوشته نقش مهمّی ایفا می‌کند.

نقطه ویرگول:؛

۱- برای جدا کردن جمله‌هایی که از جهت ساختمان و مفهوم مستقل به نظر می‌رسند ولی در یک عبارت طولانی، با یکدیگر بستگی معنایی دارند:
برای نگارش گزارش خوب باید فکر کرد؛ منابع را جمع‌آوری کرد؛ فهرست‌ها را تنظیم کرد و …
۲- در جملات مرکب، پس از فعل و پیش از واژه‌های توضیحی مانند مثلاً، فرضاً، یعنی، زیرا، برای نمونه، در نتیجه و…
رفتن از افعال لازم است؛ یعنی به مفعول نیاز ندارد.

خطّ فاصله: -

 ۱- برای جدا کردن جملهٔ معترضه:
حافظ شیرازی - که او را لسان‌الغیب نامیده‌اند - قرآن را با چهارده روایت در حفظ داشت.
۲- هنگامی که دو واژه بر روی هم دو جنبهٔ مختلف از یک منظور را نشان دهند:
مباحث هنری-ادبی، نزدیکی و قرابت خاصّی دارند.
۳- به معنی «تا» و «به» برای بیان فاصله‌های زمانی و مکانی:
قطار تهران-مشهد، وارد ایستگاه شد.
حتی گروه‌های سنی ۱۳–۷ سال هم می‌توانند از گلستان به خوبی استفاده کنند.
۴- در مکالمه بین اشخاص داستان‌ها یا نمایشنامه‌ها یا ذکر مکالمات تلفنی، در ابتدای جمله و از سر سطر به جای نام گوینده:
- در قبال امیر تعظیم کن.
- ساکت شو!

سه نقطه: …

۱- برای نشان دادن واژه‌های محذوف یا ادامه‌دار:
گزارش انواعی دارد: ورزشی، سیاسی، خبری، هنری، فرهنگی، ...
۲- سخن ناتمام:
شما… شما… زبانم لال…
۳- برای نشان دادن کشش در گفتار:
سقف هر…‎ی ریخت. آها…‎ی حسین کجایی؟
۴- افتادگی واژه یا واژه‌ها از یک نسخهٔ خطی یا کتیبه.

قلاب: [ ]

۱- مطالبی که جزو اصل کلام نباشند:
معلّم به کلاس وارد شد [ابراز احساسات دانش‌آموزان] و بر جایش نشست.
۲- در تصحیح متون قدیمی واژه‌های الحاقی با توضیحات احتمالی در قلاب گذاشته می‌شوند:
گفت: من مردی طرّارم، [تو] این زر به من امانت دادی.
۳- دستورهای اجرایی در نمایش‌نامه‌ها:
- حسین [با قیافه‌ی جدی]: آیا اکنون حاضری به این سفر بیایی؟

کمانک: ( )

۱- معنی و معادل یک واژه:
زبان معیار (استاندارد) زبان ملّی ما است.
۲- توضیح بیشتر:
آثار سعید نفیسی سه گروه است: یکی تصحیح (قابوسنامه، غزلیّات عطّار، سیرالعباد…) دوّم تحقیقات ادبی (شرح آثار رودکی، نظامی، خواجو…) سوّم ترجمه‌ها (نمونه آثار پوشکین، ایلیاد و…)
۳- ذکر تاریخ، شهرت، تخلص، نام سابق و …
شهر همدان (هگمتانه) در طول تاریخ بارها پایتخت بوده‌است.

ممیّز: /

۱- برای جدا کردن مصراع‌های یک شعر:
خانهٔ دوست کجاست/ در فلق بود که پرسید سوار/ آسمان مکثی کرد/
    نکته: برای نوشتن تاریخ در ویکی‌پدیا به صورت ۱۲ تیر ۱۳۷۶ عمل کنید و نه به صورت ۷۶/۴/۱۲.

تساوی: =

برای نشان دادن تساوی میان دو مطلب:
توانا بود هر که دانا بود = هر که داناست، تواناست.

درصد: ٪

نشانهٔ درصد در فارسی ٪ است که به صورت‌های زیر نوشته می‌شود:
    درون متن فارسی ترجیحاً به جای استفاده از ٪ بهتر است از عبارت «درصد» استفاده شود.
    درون فرمول‌ها یا متن‌های ریاضیاتی
        در سمت چپ عدد مانند ۲۴٪
        در سمت راست عدد مانند ٪۲۴
    نکته: اجماع یا نظر کلی‌ای برای سمت قرار گیری علامت درصد وجود ندارد و در منابع معتبر به هر دو روش سمت راست و چپ اشاره یا استفاده شده‌است.


     

2000-2016 CMS Fadak. ||| Version : 4.2-b1 ||| This page was produced in : 0.002 Seconds