فدک - ولایت فقیه - چکیده بحث ولایت فقیه
آخرین تغییرات : 2017-07-29تعداد بازدید : 34

چکیده بحث ولایت فقیه


  1. مفاهیم و کلیات
  2. دلایل ولایت فقیه
    1. دلایل عقلی
    2. دلایل نقلی
  3. مسایل بحث ولایت فقیه
    1. کلامی یا فقهی
    2. ولایت فقیه یا وکالت فقیه
    3. نصب یا کشف
    4. ولایت فقها یا ولایت فقیه
    5. جایگاه مردم
  4. مخالفان ولایت فقیه
    1. روایات
      1. روایت اول
      2.  روایت دوم
    2. فقه
      1. ولایت بر محجور

مفاهیم و کلیات

أمورِ حسبه در إصطلاح « هی التی علم بِعدمِ رضا الشارع الاقدس بإهمالها »: کتاب البیع، إمام راحل،ج 2 ص 665  یعنی به أموری که می‌دانیم شارع راضی نیست به آن بی توجهی شود أمور حسبه می‌گویند مثل: ولایت بر غیر بالغینی و سفیهان و مجانین بی سرپرست که ولی ندارند و نصب قیم،تجهیز میتی که ولی ندارد، ولایت بر أموال »
مجهول المالک و صرف آن در مواردی که شرع معین نموده، أوقافی که متولی خاص ندارد،وصیتهایی که وصی ندارد، دریافت خمس و صرف آن در موردش و...
(نکته: ولایتی که فقیه در بعد رهبری جامعه دارد از سنخ ولایت بر محجورین نیست و ربطی به موارد فوق ندارد)

دلایل ولایت فقیه

دلایل عقلی

بیان اول

همان دلایلی که لزومِ إمامت پس از نبوت را إثبات می‌کند، عیناً لزوم حکومت در دورانِ » غیبت حضرت ولی عصر عجلّ الله تعالی فرجه الشریف را در بر دارد إمام راحل،ولایت فقیه در عصر غیبت، رجالی تهرانی ص
بیان دوم:خلاصه این دلیل چنین است:
مقدمه اول: اسلام تنها به احکام عبادی نپرداخته است, بلکه در زمینه مسائل اقتصادی, مالیاتی, جزایی, حقوقی, دفاعی,
معاهدات بین المللی و...نیز مقرراتی دارد.
مقدمه دوم: احکام اسلام نسخ نشده و تا قیامت باقی است.
مقدمه سوم: اجرای احکام اسلام جز از طریق تشکیل حکومت ممکن نیست, زیرا حفظ نظام جامعه اسلامی از واجبات مؤکد و
اختلال امور مسلمانان از امور ناپسند می‌باشد. حفظ نظام, مبارزه با تهاجم فرهنگی، جلوگیری از اختلال و هرج و مرج و حفاظت از
مرزهای کشور اسلامی در مقابل متجاوزان که عقلاً و شرعاً واجب است, جز با والی و حکومت میسر نیست.

دلایل نقلی

مسایل بحث ولایت فقیه

کلامی یا فقهی

ولایت فقیه یا وکالت فقیه

نصب یا کشف

ولایت فقها یا ولایت فقیه

ولایت بر إفتاء، قضاء و أمور حسبه تعدد پذیر است برخلاف ولایت بر إداره جامعه که تعدد رهبری موجب هرج و مرج خواهد
« الشِّرْکَۀُ فی الْملْک تُؤَدی إِلَى الاضْطرَابِ و الشِّرْکَۀُ فی الرَّأْیِ تُؤَدی إِلَى الصواب » شد.عنْ أَمیرِ الْمؤْمنینَ علیه السلام أَنَّه قَالَ

برای ولایت إجرائی سه حالت قابل تصور است:
در مجموع أعلم از دیگران باشد « مدیریت و بصیرت » و « تقوا و عدالت » و « دین شناسی » -1 در بین فقها شخصی که در سه أمر
وجود دارد در این صورت به طور تعیینی فقط او ولی فقیه است
نهج البلاغه خ 173 ر.ک ولایت فقیه، جوادی آملی ص 393 «  أَیها النَّاس إِنَّ أَحقَّ النَّاسِ بِهذَا الْأَمرِ أَقْواهم علَیه و أَعلَمهم بِأَمرِ اللَّه فیه » : إمام علی علیه السلام
-2 فقهایی که وجود دارند در سه أمر مذکور در یک رتبه أند در این صورتپذیرش ولایت به نحو وجوب کفائی بر آن‎ها واجب است
وقتی یک نفر از آن‎ها پذیرفت از دیگران ساقط است
-3 أگر هیچ کدام از فقها به تنهایی همه این شرائط را در حد مطلوب دارا نبودند و هر کدام در یکی از این أبعاد تخصص داشتند
ولایت فقیه به صورت شورائی خواهد بود.

جایگاه مردم

نظام ولایت فقیه در مقام تشریع کامل‌ترین نظامی است که مصالح دنیوی و أخروی، مادی و معنوی مردم را در بر می‌گیرد و از سوی
خدائی که به نیازهای واقعی مردم آگاه است وضع شده است أما در بعد إجرا مشروط به مقبولیت مردم است از طرف دیگر گر چه مردم
در أصل مشروعیت این ولایت، دخیل نیستند ولی در مرحله إجرا حق مشورت برای آن‎ها محفوظ است.

مخالفان ولایت فقیه

روایات

روایت اول

«... کلُّ رایه تُرفَع قبل قیام القائم علیه السلام فصاحبها طاغوت »

پاسخ:
1.روایات باید بر قران و سنّت قطعی عرضه گردد در صورتی که مخالفتی با أصول مسلَّم، نداشته باشد پذیرفته می‌شود.
2.-2 با توجه به قرائن موجود در این روایات به ویژه تعبیرِ «طاغوت» نشان می‌دهد مقصود، قیامهایی است که قیام کننده دعوت به خود کند نه زمینه سازی ظهور

-3 توجه به روایاتی که از قیامهای زمینه ساز تجلیل نموده مثل .. یخرج ناس من المشرق

یخرج رجلٌ من قم

قیام یمانی

 روایت دوم

ما ملئَت ظُلماً ...

پاسخ:

1- به دلیل عقل و نقل پر شدن دنیا از ظلم وجور شرط ظهور نیست.
-2 ظهور ماهیت تکاملی دارد نه إنفجاری
-3 این تعبیر بیانگر نتیجه سوء إنتخاب خود مردم و خسارتی است که در أثرِ فاصله گرفتن از غدیر به وجود آمد.
-4 اگر معنای این روایت آن چیزی باشد که آن‎ها می‌گویند باید قران و سنت تعطیل گردد و چنین چیزی عقلاً و شرعاً باطل است.

فقه

ولایت بر محجور

حکومت برای جامعه خردمندان أمری ضروری و لابد منه است این مسؤلیت در نظام توحیدی به دلایلی که گذشت برعهده فقیه

 

ج: أوضاع إجتماعی مسلمانان و وضعیت حوزه‎های علمیه در گذشته. ( ر.ک مقدمه کتاب ولایت فقیه إمام راحل)

 

آیا ولی فقیه از مسائل و مشکلاتی که در جامعه وجود دارد خبر دارد یا نه؟!

 پاسخ: ولی فقیه از آن چه که در جامعه می‌گذرد خبر دارد ولی آیا وظیفه اوست که شخصاً جلو هر إنحراف، فساد و مشکلی را بگیرد؟ یا وظیفه او هدایت و رهبری است همانند دیدبانی خبیر و تیزبین که به موقع خطرها را هشدار می‌دهد و رهنمودهای لازم را
بیان می‌کند. دلیل:

 « لیقوم الناس بالقسط ...» (حدید25)

 بحارالأنوار ج : 36 ص : 353 «... مثل الإمام مثل الکعبه ...»

 « و أَصبحت أَخَاف ظُلْم رعیتی » «... یصیحون وا عمراه ...» «.. لتفرّق عنی جندی ..»

وسائل الشیعه ج 8 کتاب الصلاه أبواب نافله شهر رمضان باب 9 ح 10063 کافی ج 8 ص 59 نهج البلاغه خطبه 9 

منابع جهت مطالعه:
-1 ولایت فقیه إمام راحل 2- ولایت فقیه، جوادی آملی 3- ولایت فقیه،‎هادوی 4- ولایت فقیه، رجالی تهرانی 5- پرسش‎ها و
پاسخ‎ها، مصباح یزدی 6- مجله حکومت إسلامی 7- حکومت إسلامی و ولایت فقیه، مصباح یزدی 8- حکومت إسلامی و
( ولایت فقیه، مجموعه سخنان إمام راحل (تبیان 45

 


     

2000-2016 CMS Fadak. ||| Version : 4.2-b1 ||| This page was produced in : 0.003 Seconds