فدک - مدیریت فناوری - خلاصه کتاب سه جلدی فناوری اطلاعات در مدیریت نوشته توربان و همکاران
آخرین تغییرات : 2017-04-24تعداد بازدید : 1087

خلاصه کتاب سه جلدی فناوری اطلاعات در مدیریت نوشته توربان و همکاران


  1. مقدمه
  2. فصل ۱
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  3. فصل ۲
    1. نکات
    2. مباحث مدیریتی
  4. فصل ۳
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی:
  5. فصل ۴
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  6.  فصل ۵
    1.  مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی 
  7. فصل ۶
    1.  مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی 
  8. فصل ۷
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  9.  فصل ۸
    1. مهم‌ترین نکات
    2.  مباحث مدیریتی
  10. فصل 9
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  11. فصل 10
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  12. فصل 11
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  13. فصل 12
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  14.  فصل 13
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  15. فصل 14
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  16. فصل 15
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی
  17. فصل 16
    1. مهم‌ترین نکات
    2. مباحث مدیریتی

مقدمه

کتاب فناوری اطلاعات و ارتباطات،‌  جزء منابع اصلی در رشته مدیریت فناوری اطلاعات و ارتباطات است، که در رابطه با دگرگونی سازمان‌ها در اقتصاد دیجیتالی نوشته توربان و همکاران آن است، این اثر علمی که در نوع خود منحصر به فرد است هر از چندگاهی ویرایش جدیدی از آن عرضه می‌شود. تاکنون ویرایش دهم آن منتشر شده است اما فقط ویرایش پنجم آن به فارسی ترجمه شده است.

یکی از بهترین راه‌های مطالعه سریع یک کتاب خواندن اهم نکات آن است این کتاب نیز دارای حجم زیادی است بنابراین نکات کتاب به همراه مباحث مدیریتی و جدول‎ها در مجموعه پیش رو گردآوری شده است تا به مرور مطالب کمک شود و محفوظاتی که از اینکه کتاب در ذهن دانشجو نقش بسته است یاری رساند. هر چند خواندن این خلاصه کتاب پیش از مطالعه کتاب سه جلدی نیز پیشنهاد می‌شود تا چهار چوب کلی مباحث در اختیار خواننده قرار گیرد و بعد از آن به کتاب مراجعه شود تا با مثال‎ها و تمارین کتاب تمامی مطالب تثبت گردد.

فصل ۱

مهم‌ترین نکات

  1. خصوصیات اقتصاد دیجیتالی و کسب و کار الکترونیکی را توصیف نمایید
    دنیا به سمت اقتصاد دیجیتالی که یک انقلاب اقتصادی، اجتماعی و سازمانی می‌باشد، در حرکت است. این انقلاب با استفاده از اینترنت و شبکه داخلی و خارجی، به منظور اتصال سازمان‌ها و مردم، فرآیندهای کاری را خودکار می‌کند.
    اقتصاد دیجیتالی به طور کلی با استفاده گسترده از فناوری اطلاعات و به طور خاص با استفاده از اینترنت، تعریف می‌شود و مدل‌های کسب و کار جدیدی را عرضه می‌کند که هزینه‌ها را شدیداً کاهش داده و کیفیت کالاها، خدمات و سرعت فرآیندها را افزوده است.
    شرکت‎ها در تلاش هستند تا با تغییر سیستم‌های اطلاعات خود به سیستم‌های مبتنی بر وب و با خودکار کردن روندهای کاری، به قالب کسب و کار الکترونیکی نزدیک شوند.
  2. روابط میان فشارهای کسب و کار، واکنش‌های سازمانی و سیستم‌های اطلاعات را تشخیص دهید.
    بسیاری از فشارهای بازار، فناوری و اجتماع، سازمان‌های مدرن را احاطه می‌کنند که با استفاده از فعالیت‎های واکنش حیاتی تحت پشتیبانی فناوری اطلاعات، به این فشارها پاسخ داده می‌شود.
  3. فشارهای عمده در محیط کسب و کار و واکنش‌های سازمانی در مواجهه با آنها را تعیین نمایید.
    امروزه نرخ تصاعدی تغییرات تکنولوژیکی، پیچیدگی و آشفتگی و حرکت به سمت اقتصاد جهانی، مشخصات محیط کسب و کار هستند. به‌علاوه، رقابت تجاری دائماً در حال افزایش است.
    واکنش‎های سازمانی شامل سیستم‌های اطلاعات استراتژیک، اصلاحات مداوم، ساختاردهی و مهندسی مجدد فرآیندهای کاری، تجارت الکترونیکی و اتحادهای کاری می‌شود. فناوری اطلاعات نقشی مهم در همه این امور بازی می‌کند.
    سازمان‌ها، برای موفقیت، رویکردی مشتری محور را برگزیده‌اند.
    سازمان‌ها مدل عملیات خود را با استفاده از رویکردهای ابتکاری مورد پشتیبانی فناوری اطلاعات مانند تجارت الکترونیکی، سفارشی‌سازی انبوه، مدیریت روابط با مشتریان و اتحادهای کاری، تغییر داده‌اند.
  4. سیستم‌های اطلاعات کامپیوتری و فناوری اطلاعات را تعریف کنید.
    یک سیستم اطلاعات، به جمع‌آوری، پردازش و انتشار اطلاعات برای هدفی خاص، می‌پردازد. یک سیستم اطلاعات مبتنی بر کامپیوتر، از کامپیوترها به منظور اجرای تمام یا بخشی از این فعالیت‌ها، استفاده می‌کند.
    فناوری اطلاعات به شبکه تمامی سیستم‌های اطلاعات در یک سازمان اشاره دارد.
  5. نقش فناوری اطلاعات در حمایت از حوزه‌های کارکردی، خدمات عمومی و صنایع خاص را توصیف نمایید.
    فناوری اطلاعات، با پشتیبانی از فعالیت‌های واکنش حیاتی در تمامی حوزه‌های کاربردی، صنایع و هر دو بخش دولتی و خصوصی، عامل اصلی تغییر است.
  6. توسعه فناوری جدید در حوزه‌های پردازش عمومی و شبکه‌ها و سیستم‌های مبتنی بر وب را فهرست کنید.
    توسعه‌های تکنولوژیکی عمده و کلی در فناوری اطلاعات عبارتند از : افزایش ضریب هزینه/ عملکرد، توسعه فناوری شئ‌گرا و آشنایی با توسعه مبتنی بر اجزا.
    عمده پیشرفت‌های پردازش شبکه‎ای شامل افزایش استفاده از اینترنت و شبکه داخلی، تجارت سیار، درگاه‌ها، شبکه‌های نوری، شبکه‌های  ذخیره‌سازی و خدمات وب است.
  7. اهمیت یادگیری فناوری اطلاعات را درک نمائید.
    به دلیل نقش فناوری اطلاعات در حمایت از سازمان‌ها، فراگیری فناوری اطلاعات بسیار ضروری است. با گذشت زمان، وابستگی به فناوری اطلاعات افزایش می‌یابد. همچنین تعداد زیادی از مشاغل پردرآمد مربوط به فناوری اطلاعات، می‌باشند.

مباحث مدیریتی

  1. تشخیص فرصت‌های استفاده از فناوری اطلاعات و سیستم‌های مبتنی بر وب:. این فرصت‌ها در بسیاری از فصل‌های کتاب مخصوصاً فصول 3، 4، 5، 6، 7 و۱۳ مورد بحث قرار خواهند گرفت.
  2. سازندگان، مجریان و مسئولین نگهداری سیستم‌های اطلاعات، چه کسانی هستند؟ مسأله‎ای حیاتی است؛ زیرا مدیریت قصد دارد هزینه‎های مربوط به فناوری اطلاعات را به حداقل و منافع آن را به حداکثر برساند. یکی از راهکارها، برون‌سپاری تمام یا بخشی از فعالیت‌های فناوری اطلاعات و توزیع باقیمانده کارها بین بخش سیستم اطلاعات و کاربران نهایی است. جزئیات بیشتر در فصل ۱۳ تا ۱۵ کتاب و راهنمای فناوری ۶ آورده شده است.
  3. چقدر فناوری اطلاعات؟ این امر برای برنامه‌ریزی فناوری اطلاعات، بسیار مهم است. قطعاً استفاده از فناوری اطلاعات رایگان نیست، اما مورد استفاده قرار ندادن آن، بسیار پرهزینه‌تر است. در فصل ۱۲ و ۱۳ کتاب، این مسأله مورد بررسی قرار گرفته است.
  4. اهمیت فناوری اطلاعات چقدر است؟ در بسیاری از موارد، فناوری اطلاعات تنها رویکردی است که می‌تواند به سازمان‎ها کمک کند. با گذشت زمان، مزیت نسبی فناوری اطلاعات، افزایش یافته است.
  5. آیا وضعیت تغییر می‌کند؟ بله، با گذشت زمان، فشارها تأثیرگذارتر خواهند بود. بنابراین نقش فناوری اطلاعات مهمتر از قبل خواهد شد.
  6. جهانی شدن:  رقابت جهانی بر روی بسیاری از شرکت‌ها تأثیر خواهد گذاشت. البته، جهانی شدن فرصت‌های بسیاری را ایجاد می‌کند، که از خرید و فروش برخط کالاها و خدمات در بازارهای خارجی، تا مشارکت خاص یا سرمایه گذاری در زمینه فناوری اطلاعات، متغیر است. فناوری اطلاعات از ارتباطات، همکاری و کسب اطلاعات، در موارد بالا، پشتیبانی می‌کند.
  7. مسائل اخلاقی و اجتماعی. پیاده‌سازی فناوری اطلاعات، دربرگیرنده بسیاری از مسائل اخلاقی و اجتماعی است که با توسعه فناوری و محیط، پیوسته در حال تغییر هستند. این موضوعات، باید هنگام اجرای یک پروژه فناوری اطلاعات، مورد بررسی قرار گیرند. پیوست 1 الف در انتهای این فصل، مقدمه‌ای درباره اصول اخلاقی ارائه داده است. مسائل اخلاقی در بسیاری از فصل‌ها به وضوح بیان شده‌اند.
  8. تحول سازمان به سمت اقتصاد دیجیتالی. ممکن است تحول در چندین عرصه صورت پذیرد (مانند اتفاقی که در زیمنس افتاد). مدیریت باید فرصت‎ها را مورد مطالعه قرار دهد، راه حل‎های جایگزین را در نظر بگیرد و آنها را اولویت بندی کند. یک حوزه مناسب برای شروع، تدارکات الکترونیکی است (فصل‌های 4 و 7 را مشاهده کنید).

 
 ‫جدول ‪ 1-1‬قابلیت‎های اصلی سیستم‌های اطلاعات‬
 ‫• انجام پردازش‎های عددی با حجم و سرعت بالا‪.‬‬
 ‫• تأمین ارتباط سریع‪،‬ دقیق و ارزان داخلی و بین سازمانی‪.‬‬
 ‫• ذخیره حجم زیادی از اطلاعات در فضایی کوچک و قابل دسترس‪.‬‬
‫• دسترسی سریع و ارزان به حجم قابل توجهی از اطلاعات در سراسر جهان‪.‬‬
 ‫• تقویت ارتباط و همکاری در هر مکان و هر زمان‪.‬‬
‫• افزایش اثربخشی و کارایی افرادی که به صورت گروهی در یک یا چند مکان مشغول به‬ کار هستند‪.‬‬
‫• ارائه واضح اطلاعات به گونه‎ای که ذهن انسان را به چالش می‌کشد‪.‬‬
 ‫• تسهیل کار در محیط‌های مخاطره آمیز‪.‬‬
 ‫• خودکارسازی فرایندهای سازمانی نیمه خودکار و دستی ‪.‬‬
‫‪1‬‬
 ‫• تسهیل ترجمه حجم بالایی از داده‎ها‪.‬‬
 ‫• تسهیل تجارت جهانی‪.‬‬
‫• پشتیبانی از نرم افزارهای خاص در صورت بیسیم بودن‪.‬‬
 ‫• انجام موارد بالا با هزینه‎ای بسیار کمتر از حالت دستی‪.‬‬

فصل ۲

نکات

  1. انواع سیستم‌های اطلاعات و مراحل تکامل آنها را تشریح کرده و سیستم‌های خاص را طبقه‌بندی نمایید.
    سیستم‌های اطلاعات با توجه به سلسله مراتب سازمانی ( مثلا بخشی، سازمانی و بین سازمانی) و یا با درنظر گرفتن ماهیت کار ( مثلا عملیاتی، مدیریتی و استراتژیک) قابل طبقه‌بندی هستند. سیستم‌های اطلاعات بین سازمانی دو یا چند سازمان را به یکدیگر مرتبط کرده و نقش اصلی را در کسب و کار الکترونیکی ایفاء می‌کنند.
  2. سیستم‌های پردازش تراکنش و سیستم‌های اطلاعات کارکردی را تشریح و مقایسه نمایید.
    سیستم پردازش تراکنش، تراکنش‌های تکراری مهم سازمان مانند خرید، ارسال صورتحساب و تهیه لیست حقوق را تحت پوشش قرار می‌دهد. داده‌هایی که در یک SPT گردآوری می‌شوند، در ساخت دیگر سیستم‌ها به کار گرفته می‌شوند. سیستم‌های اطلاعات کارکردی اصلی در یک سازمان، عبارتند از سیستم‌های حسابداری، مالی، ساخت و تولید (عملیات)، منابع انسانی و بازاریابی. اصطلاح "سیستم اطلاعات مدیریت" به بخشی اطلاق می‌شود که سیستم‌های اطلاعات را در سازمان مدیریت می‌کند. سرواژه SIM بیشتر اوقات برای تشریح حوزه فناوری اطلاعات به کار می‌رود.
  3. اصلی‌ترین سیستم‌های پشتیبان داخلی را شناسایی کرده و آنها را با کارکردهای مدیریتی مرتبط سازید.
    سیستم‌های پشتیبان عمومی عبارتند از سیستم‌های اتوماسیون اداری، سیستم‌های تصمیم‌یار، سیستم‌های پشتیبان اجرایی، سیستم‌های پشتیبان گروه، سیستم‌های مدیریت دانش، سیستم‌های اطلاعات سازمان، سیستم‎های خبره و شبکه‌های عصبی مصنوعی.،
    فعالیت‎ها و تصمیمات مدیریتی را می‌توان به سه دسته عملیاتی، مدیریتی (تاکتیکی) و استراتژیک تقسیم کرد.
  4. پشتیبانی که فناوری اطلاعات در خلال زنجیره تأمین (شامل مدیریت روابط مشتریان) مهیا می‌سازد را تشریح نمایید.
    دو مورد عمده از فعالیت‌های مدیریتی که توسط فناوری اطلاعات حمایت می‌شوند، عبارتند از: اعتلای عملیات زنجیره تأمین و معرفی مجموعه‌ای از فعالیت‌های مربوط به مدیریت ارتباط با مشتریان. فناوری اطلاعات هر دو مورد را تقویت می‌کند.
  5. زیرساخت و معماری اطلاعات را تشریح نمایید.
    معماری اطلاعات، یک مبنای مفهومی برای ساخت زیربنای اطلاعات و برنامه‌های خاص ایجاد می‌کند و نیازهای اطلاعاتی را چنانچه به منابع اطلاعاتی مربوط شوند، ترسیم می‌نماید.
    معماری اطلاعات سه پیکربندی عمده دارد: محیط مین فریم، محیط کامپیوتر شخصی و محیط‌های توزیع‌شده (شبکه‌ای). معماری جدید دیگر، معماری نظیر به نظیر است.
    زیرساخت اطلاعات به منابع اطلاعاتی اشتراکی (مانند یک پایگاه داده اشتراکی) و پیوندها، عملیات، نگهداری و مدیریتشان اطلاق می‌شود.
  6. ساختار سرویس‌‌‌گیرنده/سرویس‌دهنده را با سیستم‎های قدیمی مبتنی بر مینفریم و معماری نظیر به نظیر مقایسه کرده و تفاوت‌هایشان را توضیح دهید.
    در معماری سرویس‌گیرنده/سرویس‌دهنده، چندین کامپیوتر شخصی (سرویس‌گیرنده‎ها)، در قالب شبکه‎ای به یکدیگر متصل بوده و با پایگاه‌های داده، مخابرات و یا دیگر وسایلی که خدمات ارائه می‌کنند، در ارتباطند.
    سیستم اطلاعات در سطح سازمان، سیستمی است که قادر به برقراری ارتباط میان تمامی کارکنان سازمان می‌باشد. همچنین امکان دستیابی به هر نوع داده یا اطلاعات مورد نیاز کارکنان را، در هرکجا که باشند، فراهم می‌کنند.
     سیستم‎های قدیمی، سیستم‎های کهن‌تر هستند که مینفریم در مرکز آن قرار دارد.
  7. انواع سیستم‌های اطلاعات مبتنی بر وب را تشریح و کارکردهای آنها را درک نمایید.
    سیستم‌های مبتنی بر وب به برنامه‌ها یا خدماتی اطلاق می‌شود که بر روی یک سرویس‌دهنده موجود هستند که با به کارگیری یک مرورگر وب، در دسترس قرار می‌گیرند. برای نمونه می‌توان به اینترنت، شبکه‌های داخلی، شبکه‌های خارجی، تجارت الکترونیکی، ویترین‌های الکترونیکی، درگاه‌های شرکت، بازارها و مبادلات الکترونیکی و تجارت سیار اشاره کرد.
  8. محیط‌های جدید پردازش را تشریح نماید.
    روند جهانی به سمت اجاره برنامه‌های نرم‌افزاری مورد نیاز است، تا خرید آن. بنابراین، لازم نیست که حتماً سیستم‌ها را بسازیم یا نرم‌افزاری را خریداری کنیم. این راهکار که پردازش اشتراک عمومی نامیده می‌شود، مشابه خرید آب و برق در زمان نیاز به آنهاست. در بسیاری از نرم‌افزارهای کاربردی، فناوری بی سیم مجموعه‎ای از گزینه‌های جدید را فراهم آورده است.
    سیستم بیسیم در حال تبدیل شدن به محیط پردازشی غالب است. 
  9. چگونگی مدیریت منابع اطلاعاتی و نقش بخش توسعه سیستم اطلاعات و کاربران نهایی را تشریح نمایید.
    منابع اطلاعات بسیار مهم هستند و باید توسط بخش سیستم‌های اطلاعات و هم کاربران نهایی به خوبی مدیریت شوند. به طور کلی، بخش سیستم‎های اطلاعات، منابع اطلاعاتی اشتراکی سازمان مانند شبکه‌ها را مدیریت کرده و کاربران نهایی مسئول منابع اطلاعاتی بخش‌ها مانند کامپیوترهای شخصی هستند. وظایف و نقش بخش سیستم‎های اطلاعات رو به مدیریتی‌تر شدن است و اهمیت آن به سرعت در حال افزایش می‌باشد.

مباحث مدیریتی

  1. گذار به کسب و کار الکترونیکی.  تبدیل سازمان به یک کسب و کار الکترونیکی مبتنی بر پردازش شبکه‌ای، ممکن است فرایندی پیچیده و دشوار باشد. با وجود بسیاری مسائل ناشناخته و خطرات، کسب و کار الکترونیکی ممکن است نیازمند یک معماری سرویس‌گیرنده/ سرویس‌دهنده، یک شبکه داخلی، یک ارتباط اینترنتی و استراتژی تجارت الکترونیکی باشد. در عین حال در بسیاری از سازمان‌ها، این تحول دشوار، ممکن است تنها راه موفقیت یا حتی بقا باشد. اینکه چه زمانی و چگونه باید حرکت را آغاز کرد، و یا اینکه نقش فناوری‎های اطلاعات چیست یا چنین تحولی چه اثراتی دارد، از مسائل و نکات اساسی هستند که سازمان باید آنها را در نظر داشته باشد.
  2. حرکت از سیستم‎های قدیمی به سوی سیستم‌های سرویس‌گیرنده/ سرویس دهنده، شبکه‎های داخلی، درگاههای سازمانی و سیستم‌های مبتنی بر وب: یک مسأله اساسی این است که آیا باید از سیستم‌های به جا مانده به سمت معماری مبتنی بر وب سرویس‌گیرنده/ سرویس‌دهنده در سطح سازمان حرکت کرد و اینکه چگونه و چه زمانی این حرکت باید آغاز شود. در حالی که گرایش عمومی به سمت معماری سرویس‌گیرنده/ سرویس‌دهنده مبتنی بر وب است، تحولات ناموفق و مسائل حل نشده زیادی در به کارگیری این سیستم‎ها وجود دارد. به نظر می‌رسد معرفی شبکه‌های داخلی، آسانتر از دیگر برنامه‌های سرویس‌گیرنده/ سرویس‌دهنده باشد. حرکت به‌سوی هر معماری جدید، نیازمند زیرساختی تازه است و باید مشخص شود با سیستم‌های قدیمی چه باید کرد که همه این مسائل اثرات عظیمی بر روی افراد، کیفیت کار و بودجه دارد (به نمونه 2 مراجعه کنید). یک بعد مهم، معرفی زیر ساخت بی سیم است. جزئیات آن در فصول 8 و ۱۴ و راهنمای فناوری 6 به تفصیل شرح داده شده است.
    باید توجه داشت که بسیاری از شرکت‌ها به پردازش سریع حجم زیادی از داده‎ها نیاز دارند. در این رابطه مفهوم سرویس گیرنده/سرویس‌دهنده چندان کارآمد نیست. در چنین موقعیتی، مدیریت باید تغییر سیستم‌های قدیمی به انواع جدید مینفریم‎هایی که ابتکاراتی را برای کوچکتر و ارزانتر شدن سیستم‌ها به کار می‌برند، در نظر بگیرد. گزینه‌های دیگری چون پردازش‌گرهای نیز وجود دارد.
  3. نحوه مواجهه با روندهای برون‌سپاری و پردازش اشتراک عمومی: هر قدر موقعیت‌های برون‌سپاری (مانند PSA‎ها) ارزانتر، در دسترس‌تر و عملی‌تر شوند، این مفهوم نیز جذاب‌تر می‌گردد. در آینده نه چندان دور، شاهد برون‌سپاری در قالب پردازش اشتراک عمومی خواهیم بود. میزان برون‌سپاری نیز یکی از موضوعات مهم مدیریتی است ( به فصول ۱۳ و 41 رجوع کنید). مسأله دیگر، برون‌سپاری خارجی به کشورهایی چون هند و چین است.
  4. چه میزان زیرساخت؟ ؟ توجیه برنامه‌های سیستم اطلاعات، با توجه به سود نامشهود و تغییرات سریع فناوری که اغلب سیستم‌ها را بلااستفاده می‌کند، کار آسانی نیست.
    توجیه زیرساخت، از آن هم دشوارتر است؛ زیرا کاربران و برنامه‌های متعددی، زیرساخت مشترک را برای سالیان متمادی استفاده خواهند کرد. این موضوع، اندازه‌گیری سود حاصل را تقریباً غیرممکن می‌کند. داشتن یک معماری پایه، ضروری است؛ اما در این مورد گزینه‎های مختلفی وجود دارد. در فصل 31 روش‌های توجیه مختلف، شرح داده خواهند شد.
  5. نقش‌های بخش سیستم‌های اطلاعات و کاربران نهایی. نقش بخش سیستم‌های اطلاعات می‌تواند بسیار مهم باشد، در حالیکه معمولاً مدیران ارشد آن را نادیده می‌گیرند. با محدود کردن بخش سیستم‎های اطلاعات به نقشه‌ای فنی، ممکن است مدیران ارشد، اساساً، آینده تمامی سازمان را به خطر بیاندازند. البته، از لحاظ اقتصادی برای بخش سیستم‌های اطلاعات، توسعه و مدیریت تمامی برنامه‌های فناوری اطلاعات در سازمان، عملی نیست. کاربران نهایی در توسعه و مدیریت فناوری اطلاعات نقشی مهم ایفاء می‌کنند. آنها بهتر می‌دانند که نیازهای اطلاعاتی‌شان چیست و تا چه حد برطرف شده است. پردازش کاربران نهایی به طور مدیریت شده‎ای برای بهبود اوضاع تمامی سازمان‌ها ضروری است (به فصل ۱۴ رجوع کنید).
  6. مسائل اخلاقی. لازم است سیستم‌هایی که توسط بخش سیستم‌های اطلاعات توسعه یافته و توسط کاربران نهایی نگهداری می‌شوند، برخی معیارهای اخلاقی را در نظر داشته باشند. اصلی‌ترین هدف بخش سیستم‌های اطلاعات، باید ساخت سیستم‌های کارآمد و مؤثر باشد، ولی ممکن است چنین سیستم‎هایی حریم شخصی کاربران را مورد حمله قرار داده یا به بهای ضرر به دیگران برای افراد خاصی منافعی ایجاد نمایند. برای جزئیات بیشتر به اخلاق در مدیریت فناوری اطلاعات، مقدمات اخلاقی (فایل برخط 4.1W) و فصل ۱۶ رجوع کنید.








فصل ۳

مهم‌ترین نکات

  1. مفاهیم اینترنت و وب، اهمیت و قابلیت آنها را درک نمائید.
    اینترنت شبکه‌ای شامل چندین شبکه است.
    اینترنت و وب، به ما امکان یکپارچه‌سازی صدا، متن و سایر رسانه‌های تعاملی و آوردن آنها به هر خانه، مدرسه و شرکت را می‌دهند.
  2. نقش شبکه‎های داخلی، شبکه‌های خارجی و درگاه‎های سازمانی در سازمان‌ها را بفهمید.
    شبکه‌های داخلی، پیاده‌سازی و استقرار خدمات شبکه مبتنی بر وب در یک شرکت هستند.
    شبکه‌های داخلی و خارجی قدرت تغییر ساختارها و رویه‌های سازمانی را دارند.
  3. راه‌های مختلف برقراری ارتباط از طریق اینترنت را بشناسید.
    چهار راه برای پشتیبانی از ارتباط در جلسات وجود دارد: همزمان/ هم مکان، همزمان/ غیر هم مکان، غیرهمزمان/ هم مکان، غیرهمزمان/ غیرهم مکان. پست الکترونیکی ارتباط سریع با سراسر جهان با حداقل هزینه را امکانپذیر می‌سازد.
  4. نحوه همکاری افراد با یکدیگر از طریق اینترنت، شبکه‎های داخلی و شبکه‌های خارجی با استفاده از ابزارهای پشتیبانی مختلف، شامل فن اوری صوتی و کنفرانس از راه دور را نشان دهید.
    سیستم‌های جلسات الکترونیکی، همکاری پشتیبانی شده توسط کامپیوتر، گروه‌افزار و اصطلاحات دیگر انواع مختلف پشتیبانی کامپیوتر از گروه‎ها را مشخص می‌کنند. کنفرانس از راه دور ویدیویی، از فناوری‌های مختلف استفاده می‌کند تا به افراد امکان ارتباط و همچنین مشاهده یکدیگر و انتقال اسناد را بدهد.
  5. قابلیت‌های گروه‌افزار را شرح دهید.
    فناوری‎های صوتی را می‌توان برای افزایش بهره‌وری و کاربرد ارتباطات مورد استفاده قرار داد. onimoD /setoN sutoL، بسته نرم‌افزاری یکپارچه مهمی است که از کار افراد و گروه‌های جدا از هم پشتیبانی می‌کند.
  6. نقش آموزش الکترونیکی و آموزش از راه دور را شرح داده و تحلیل نمائید.
     عامل‎های نرم‌افزاری به انجام کارهای عادی در اینترنت مانند جستجو، مرور و دسته‌بندی نامه‌های الکترونیکی کمک می‌کنند.
  7. کار از راه دور را به عنوان پدیدهای فنی- اجتماعی تحلیل نمائید
    رفتار اخلاقی در اینترنت برای انجام کار حرفه‎ای بسیار مهم است. لازم است که درست و نادرست را تشخیص دهید.
  8. موضوعات اخلاقی و یکپارچه سازی را در استفاده از پردازش شبکه‌ای لحاظ نمایید.
    آموزش از راه دور و کار از راه دور توسط پردازش شبکه‌ای پشتیبانی می‌شوند.

مباحث مدیریتی:

  1.  امنیت ارتباط. ارتباط از طریق شبکه، مسأله یکپارچگی، محرمانگی و امنیت داده‌های انتقالی را مطرح می‌کند. حفاظت از داده‌هایی که در شبکه‌های سراسر جهان گسترده شده‌اند، آسان نیست (فصل ۱۵ را ببینید).
  2.  نصب داشبوردهای دیجیتالی. شرکت‎های بسیاری در حال نصب "داشبوردهای دیجیتالی" هستند که نوعی نمایش درگاه یک‌طرفه است که دائماً به طور برخط بهروز می‌شود. این داشبوردها، در نقاط مختلف اطراف شرکت در دسترس کارکنان و بازدیدکنندگان بوده و از کامپیوترها، ADPها و... نیز قابل دسترسی هستند. شرکت‌های بزرگ، مانند جنرال الکتریک، معتقدند که هزینه داشبوردهای دیجیتالی می‌تواند از طریق کشف و ارتباط بهتری که در شرکت ایجاد می‌کنند، توجیه گردد.
  3. کنترل زمان و فعالیت‎های کارکنان برخی شرکت‌ها برای کنترل زمانی که کارمندان ممکن است در ساعات کاری "با گشت و گذار در اینترنت" تلف کنند، اطلاعاتی را که کارمندان به آن دسترسی دارند، محدود کرده یا از نرم‌افزار نظارتی ویژه‌ای استفاده می‌کنند. ارائه دستورالعمل به کارمندی که از اینترنت استفاده می‌کند، رهیافتی ساده، ولی بسیار مؤثر است.
  4. تعداد درگاه‌ها. مسأله اصلیِ بعضی از شرکت‌ها این است که چند درگاه داشته باشند؟ آیا باید مثلا برای مشتری‌ها، تأمین کنندگان و کارمندان درگاه‎های جداگانه‌ای وجود داشته باشد؟ صرف‌نظر از پاسخ، یکپارچه‌سازی درگاه‎های مجز‎ای ده خوبی است. اگر درگاه مجزایی ساخته اید، اطمینان حاصل کنید که می‌تواند به آسانی به سایر درگاه‎ها متصل شود (به نکات مندرج در 2002 ,... spit yek reffo strepxE مراجعه کنید).
  5. اثرات سازمانی. ارتباط پشتیبانی شده از طریق فناوری، ممکن است تأثیرات سازمانی مهمی داشته باشد. به عنوان مثال، شبکه‎های داخلی و گروه افزارها، افراد را مجبور می‌کنند تا با یکدیگر همکاری داشته و اطلاعات را به اشتراک گذارند. بنابراین، استفاده از آنها می‌تواند به تغییرات قابل توجهی در فرهنگ سازمان و اجرای مهندسی مجدد فرایندهای کاری منجر شود. تأثیرات بیشتر، ممکن است در ساختار سازمان و توزیع مجدد قدرت سازمانی محسوس باشد.
  6. کار از راه دور. کار از راه دور حرکتی جلوبرنده است؛ ولی مدیریت آن باید دقیق باشد. همه کارها برای انجام از راه دور مناسب نیستند و این که تنها بعضی از کارمندان امکان کار از راه دور را داشته باشند، احتمالاً باعث ایجاد حسادت می‌شود. همچنین، تمام کارمندان، مناسب کار از راه دور نیستند؛ بلکه بعضی از آنها به انرژی و ارتباط اجتماعی که در محیط کار وجود دارد، نیاز دارند.
  7. توجیهات هزینه- سود. فناوری‌هایی که در این فصل توضیح داده شدند، رایگان نبوده و بسیاری از منافعشان نامحسوس است. به هر حال، قیمت بسیاری از فناوری‌های شبکه در حال کاهش است.
  8. کنترل دسترسی و مدیریت محتوای مطالب در شبکه داخلی. این موضوع به دلیل سهولت استقرار مطالب در شبکه داخلی و حجم زیاد اطلاعات، تبدیل به یک مشکل اساسی شده است. فلور ابزارها و روال‌هایی برای مدیریت این موقعیت پیشنهاد می‌کند.








فصل ۴

مهم‌ترین نکات

  1. تجارت الکترونیکی، قلمرو، مزایا، محدودیت‎ها و انواع آن را توصیف کنید.
    تجارت الکترونیکی را می‌توان در وب و در شبکه‌های دیگر انجام داد. تجارت الکترونیکی به انواع اصلی زیر تقسیم می‌شود: سازمان با سازمان، تجارت مشترک، سازمان با فرد، فرد با فرد، سازمان با سازمان با فرد، فرد با سازمان، درون سازمانی، دولت الکترونیکی و تجارت سیار. در هر نوع، می‌توانید مدل‌های تجاری مختلفی پیدا کنید.
    تجارت الکترونیکی منافع بسیاری برای سازمان‌ها، مشتریان و جامعه ارائه می‌دهد، ولی محدودیت‌هایی نیز دارد (تکنولوژیک و غیرتکنولوژیک). انتظار می‌رود که محدودیت‌های تکنولوژیک فعلی، با گذشت زمان کاهش یابد.
  2. مبانی نحوه کار حراجی‎ها و مبادلات برخط را درک کنید.
    یک مکانیزم اصلی در تجارت الکترونیکی، حراجی‌ها هستند. اینترنت زیرساختی برای اجرای حراجی‌ها با هزینه کمتر و فروشندگان و خریداران بسیار بیشتر (که هم مصرف‌کنندگان شخصی و هم سازمان‌ها را در بر می‌گیرد) به وجود می‌آورد. دو نوع اصلی حراج وجود دارد: مزایدات و مناقصات. مزایدات فرایند سنتی فروش به بالاترین پیشنهاددهنده است. سیستم مناقصه برای خرید با کمترین قیمت پیشنهادی به کار می‌رود.
    ساز و کار کوچک‌تر، مبادله پایاپای برخط است که درآن شرکت‌ها برای تبادل اقلام فیزیکی یا خدمات سامان می‌یابند.
  3. برنامه‌های اصلی تجارت سازمان با فرد، شامل صنایع خدماتی و نیز عمده مسائل پیش روی فروشندگان الکترونیکی را توصیف کنید.
    خرده‌فروشی C2B می‌تواند کامل (مانند moc.nozamA) و یا بخشی از یک سازمان تلفیقی باشد. بازاریابی مستقیم می‌تواند از طریق فروشگاه‌های منفرد و بازارها باشد یا از طریق کاتالوگ‎های الکترونیکی و با استفاده از مزایدات الکترونیکی انجام پذیرد. از عرصه‎های اصلی صنایع خدماتی C2B، بانکداری، تبادلات اوراق بهادار، بازارهای کار، مسافرت و املاک و مستغلات را می‌توان نام برد.
    مسائل اصلی که خرده‌فروشان الکترونیکی با آن مواجه می‌شوند، اختلاف در کانال‌ها، تعارض در سازمان‌های تلفیقی، انجام سفارش، تعیین تداوم و ریسک و شناسایی مدل‌های درآمدی مناسب است.
  4. درباره اهمیت و فعالیت‌های تبلیغات برخط بحث کنید
    تجارت الکترونیکی مانند هر تجارت دیگری به پشتیبانی تبلیغاتی نیاز دارد که بیشتر آن می‌تواند از راه‌هایی مثل علائم تبلیغاتی، پنجره‌های تبلیغاتی زبرین، پست الکترونیکی، کاتالوگ‌های الکترونیکی و آگهی‌های سفارشی به طور برخط انجام شود. بازاریابی مجاز، بازاریابی تعاملی و ویروسی، کاتالوگ‌های الکترونیکی، تالش برای انتقال به ابتدای فهرست موتور جستجو و ترفیعات برخط، راه‎هایی برای به دست آوردن مشتری بیشتر هستند.
  5. برنامه‌های سازمان با سازمان را توصیف کنید.
    برنامه‎های اصلی B2B عبارتند از فروش با استفاده از کاتالوگ‎ها و مزایدات (بازار فروش)، خرید در مناقصه‌ها، خرید رومیزی (بازار خرید) و داد و ستد در تبادلات الکترونیکی.
  6. تجارت الکترونیکی بین سازمانی و سازمان با کارکنان را توصیف کنید.
    فعالیت‌های تجارت الکترونیکی می‌توانند درون سازمان‌ها انجام شوند. سه نوع شناخته شده از این نوع تجارت عبارتند از: بین سازمان و کارکنانش، بین واحدهای سازمان و بین کارکنان سازمان.
  7. فعالیت‎های دولت الکترونیکی و تجارت الکترونیکی فرد با فرد را توصیف نمائید.
    دولت الکترونیکی می‌تواند میان دولت و شهروندان، بین سازمان‌ها و دولت‌ها یا میان واحدهای دولتی رخ دهد. این ساختار دولت را اثربخش‌تر و کاراتر می‌کند
    تجارت الکترونیکی می‌تواند میان افراد نیز انجام شود، ولی باید با احتیاط صورت پذیرد. حراج‌ها رایج‌ترین مکانیزم C2C مزایدات هستند. همچنین C2C می‌تواند به وسیله آگهی‌های طبقه‌بندی شده برخط انجام شود.
  8. خدمات پشتیبانی تجارت الکترونیکی، به خصوص پرداخت‌ها و تدارکات را توصیف کنید.
    سیستم‎های پرداخت غیرالکترونیکی جدیدی برای انجام تجارت در اینترنت مورد نیاز هستند. پرداخت الکترونیکی می‌تواند توسط چک‌های الکترونیکی، کارت‌های اعتباری الکترونیکی، کارت‌های خرید، پول نقد الکترونیکی، کارت‌های پول ارزش انباشته، کارت‌های هوشمند، پرداخت‌های فرد به فرد از طریق خدماتی چون laPyaP و نمایش صورتحساب الکترونیکی و کیف‌های الکترونیکی صورت گیرد.
    انجام سفارش خصوصاً در C2B دشوار و گران است، چرا که نیاز به حمل سفارشات نسبتاً کوچک به مشتریان متعدد دارد.
  9. درباره برخی از مسائل قانونی و اخلاقی مرتبط با تجارت الکترونیکی بحث نمائید.
    کلاه‌بیاری از هر دوی آنها در تجارت الکترونیکی وجود داشته‌اند. دلایل اصلی شکست عبارتند از: جریان نقد‎ی ناکافی، رقابت بسیار شدید، تعارض با سیستم‌های موجود، مدل‌های درآمد نادرست و نبود برنامه‌ریزی. علیرغم شکست‌ها، حجم کلی تجارت الکترونیکی به طور تصاعدی در حال افزایش است.
    پنج استراتژی کلیدی برای موفقیت تجارت الکترونیکی عبارتند از: مدل درآمد مناسب، سرمایه‌گذاری کافی در دوره اول، انتخاب محصولات مناسب برای فروش برخط، ورود به یک حیطه با رقبای نه‌‌چندان زیاد و برنامه‌ریزی مناسب.

مباحث مدیریتی

  1. مدیریت مقاومت در برابر تغییر. تجارت الکترونیکی‎ می‌تواند منجر به تغییر اساسی در نحوه انجام تجارت شود و ممکن است با مقاومت کارکنان، فروشندگان و مشتریان در برابر تغییر مواجه شود. آموزش، تربیت و تبلیغات طی یک زمان طولانی، راه حل‌های ممکن این مشکل هستند.
  2. یکپارچه‌سازی تجارت الکترونیکی در محیط کاری. تجارت الکترونیکی باید با سایر قسمت‎های کسب و کار یکپارچه شود. مسائل یکپارچگی شامل برنامه‌ریزی، رقابت. تجارت الکترونیکی باید با سایر با سایر پروژه‌ها بر سر منابع سازمان و ارتباط تجارت الکترونیکی با پایگاه‎های داده، زیرساخت‌ها و برنامه‌های فناوری اطلاعات موجود است.
  3. .کمبود کارکنان مجرب و برون‌‌سپاری. افراد بسیار کمی در تجارت الکترونیکی مهارت دارند. مسائل پیاده‌سازی زیادی موجودند که به مهارت نیاز دارند، مانند اینکه چه زمانی ترفیعات ویژه در اینترنت ارائه شود، چگونه یک بازار الکترونیکی را با سیستم‌های اطلاعات خریداران و فروشندگان ادغام کنیم و چه نوع انگیزاننده‌هایی برای مشتری و تحت چه شرایطی مناسب هستند. به این دلیل، ممکن است برون‌سپاری برخی از فعالیتهای تجارت الکترونیکی ارزشمند باشد. اما، همان طور که در فصل ۱۳ نشان داده خواهد شد، تصمیمات برون‌سپاری ساده نیستند.
  4. اتحادها. ایده بدی نیست که برای سیر در تجارت الکترونیکی به یک اتحاد یا کنسرسیومی از شرکت‎ها بپیوندیم. پیمان‎ها می‌توانند در هر زمانی به وجود آیند. بعضی از شرکت‌های تجارت الکترونیکی (مثل moc.nozamA) هزاران پیمان اتحاد دارند. مشکل این است که به چه اتحادی بپیوندیم، یا با چه کسی، چه نوع پیمانی ببندیم.
  5. برنامه پیاده‌سازی. برنامه‎ای برای پیاده‌سازی فراهم کنیم. چنین برنامه‌ای باید شامل. به دلیل پیچیدگی و طبیعت چند وجهی تجارت الکترونیکی، معقول است که برنامه‎ای برای پیاده‌سازی فراهم کنیم. چنین برنامه‌ای باید شامل اهداف، بودجه، جداول زمانی و برنامه‌های اقتضایی باشد. همچنین باید موضوعات قانونی، مالی، فناوری، سازمانی و اخلاقی بسیاری که می‌توانند در هنگام پیاده سازی ظاهر شوند را مورد توجه قرار دهد.
  6. انتخاب استراتژی شرکت در قبال تجارت الکترونیکی.  اگر بخواهیم به طور کلی بگوئیم، سه گزینه اصلی وجود دارد:
    (1) هدایت: انجام فعالیت‎های مبتکرانه تجارت الکترونیکی در مقیاس وسیع.
    (2) مراقبت و انتظار: کاری انجام ندهید، ولی به دقت مراقب چیزهایی که در این زمینه اتفاق می‌افتد، باشید تا مشخص کنید چه زمانی تجارت الکترونیکی به اندازه کافی رشد کرده است تا وارد آن شوید.
    (3) آزمایش: چند پروژه تجربی تجارت الکترونیکی را آغاز کنید (با انجام آن بیاموزید). هر یک از این انتخاب‌ها منافع و ریسک‌های خود را دارد.
  7. حریم خصوصی.  در سیستم‎های پرداخت الکترونیکی، شاید لازم باشد برای حفظ هویت مشتریان، اقداماتی انجام دهیم. سایر مسائل مربوط به حریم خصوصی ممکن است شامل ردیابی فعالیت‌های کاربران اینترنتی توسط عوامل هوشمند و کوکی‌ها و نظارت داخلی بر فعالیت‌های اینترنتی کارکنان باشند.
  8. توجیه تجارت الکترونیکی به وسیله انجام تجزیه و تحلیل هزینه- فایده بسیار سخت است. منافع نامحسوس بسیار و نبود تخصص، ممکن است برآوردی بسیار بد از هزینه‌ها و منافع ارائه دهد. با این وجود، حتماً یک مطالعه امکانپذیری باید انجام شود و برآورد هزینه‌ها و منافع باید صورت پذیرد. به عنوان مثال، طرح ارزیابی سرمایه‌گذاری برای IDE که توسط (Hoogewelgen and Wagenaar )1996(  ارائه شده را ببینید.
  9.  انجام سفارش. در تجارت الکترونیکی، دریافت سفارش می‌تواند از برآورده‌کردن آن آسانتر باشد. برای آموختن مشکلات و راه حل‌های مربوط به برآورده‌کردن سفارش، فصل 7 را ببینید.
  10.  مدیریت تأثیرات. تأثیرات تجارت الکترونیکی بر ساختار سازمانی، افراد، روال‎های بازاریابی و سودآوری ممکن است شگرف باشند. بنابراین، تشکیل یک کمیته یا واحد سازمانی برای توسعه استراتژی و اداره تجارت الکترونیکی ضروری است.




 فصل ۵

 مهم‌ترین نکات

  1. ویژگی‌ها و مشخصات پردازش و تجارت سیار را مورد بحث قرار دهید.
    پردازش سیار مبتنی بر قابلیت حرکت و دسترسی است. این خصوصیات، باعث فرا مکانی بودن، راحتی، اتصال فوری، سفارشی‌سازی و بومی سازی محصول و خدمات می‌شوند.
  2. محرک‎های پر دازش سیار را تشریح کنید.
    عوامل محرک پردازش سیار، عبارتند از تعداد زیاد کاربران تجهیزات سیار، خصوصاً تلفن‌های همراه؛ عدم نیاز به کامپیوتر شخصی؛ فرهنگ در حال گسترش "تلفن همراه" در برخی مناطق؛ بازاریابی فروش؛ کاهش قیمت‌ها؛ افزایش پهنای باند و به طور کلی انفجار تجارت الکترونیکی.
  3. فناوری‎هایی که پردازش سیار را پشتیبانی می‌کنند، بشناسید.
    پردازش و تجارت سیار، نیازمند تجهیزات سیار (مانند ADPها، تلفن‌های همراه) و سایر فناوری‎های سخت افزاری، نرم‌افزاری و بی سیم می‌باشند. خدمات و برنامه‌های تجاری هنوز در حال ظهور هستند. این فناوری‎ها به کاربران این امکان را می‌دهند که در هر زمان و از هر مکانی به اینترنت دسترسی داشته باشند.
    در مورد تجارت مکان‌محور، یک گیرنده SPG نیز مورد نیاز است.
  4. استانداردهای فناوری بی سیم و شبکه‎های انتقال را توضیح دهید.
    استانداردها توسط سازمان‌های متعددی در کشورهای مختلف توسعه می‌یابند که این امر باعث ایجاد رقابت در سیستم‎ها می‌شود. انتظار می‌رود که با گذشت زمان بعضی از این استانداردها، به هم نزدیک شوند.
  5. برنامه‎های تجارت سیار را در خدمات مالی و سایر خدمات، تبلیغات و تأمین محتوا، مورد بحث قرار دهید.
    بسیاری از برنامه‌های تجارت الکترونیکی در صنایع خدماتی (مانند بانکداری، مسافرت و سهام) می‌توانند با تجهیزات بیسیم انجام شوند. خرید نیز می‌تواند با استفاده از تجهیزات سیار صورت پذیرد.
    انتظار می‌رود که تبلیغات مکان‌محور و تبلیغات از طریق خدمات پیام کوتاه در مقیاس وسیع، توسعه یابند.
    درگاه‌های سیار به میلیون‌ها نفر، مطالب گوناگون (مثلا خبر) ارائه می‌دهند.
  6. کاربردهای تجارت سیار را در سازمان‌ها، توضیح دهید.
    تعداد زیادی از برنامه‌های درون سازمانی، شامل مدیریت موجودی، خودکارسازی نیروی فروش، تقسیم کار، دفتر کار بیسیم و غیره، هم‌اکنون درون سازمان‌ها وجود دارند.
  7. برنامه‎های سیار سازمان با سازمان و زنجیره تأمین را بشناسید.
    برنامه‌های سیار جدید سازمان با سازمان، در حال پیوستن به زنجیره تأمین هستند و همکاری بین شرکای تجاری را تسهیل می‌کنند.
  8. کاربرد تجارت سیار برای مشتریان را شرح دهید.
    تجارت سیار برای فراهم‌کردن برنامه‌ها در سفر، بازی، سرگرمی و ارائه خدمات پزشکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بسیاری از برنامه‎های دیگر برای فرد فرد مشتریان، به ویژه برای تبلیغات هدفمند، برنامه‌ریزی شده‌اند.
  9. برنامه‎های غیراینترنتی تجارت سیار را وصف کنید.
    اغلب برنامه‌های غیراینترنتی، انواع مختلف کارت‌های هوشمند را در بر می‌گیرند. آنها غالباً در حمل و نقل، امنیت و خرید از ماشینهای فروش و پمپ بنزین‌ها به کار گرفته می‌شوند.
  10. تجارت مکان‌محور را توضیح دهید.
    تجارت مکان‌محور، در مواردی مانند محاسبه زمان رسیدن اتوبوس‌ها (با استفاده از SPG) و خدمات فوریتی (119 بیسیم) وارد می‌شود. در آینده، این نوع تجارت، برای هدف قرار دادن افراد در تبلیغات بر مبنای مکان‌شان استفاده خواهد شد. انتظار برنامه‌های ابتکاری دیگری نیز می‌رود.
  11. ویژگی‌های کلیدی و استفاده‎های فعلی پردازش فراگیر را مورد بحث قرار دهید.
    در دنیای پردزش نامحسوس، هر شی، به طور مجازی در خود یک ریزپردازنده دارد که به صورت کابلی یا بیسیم به اینترنت متصل می‌شود. این اینترنت اشیاء ( خانه‌ها، لوازم، اتومبیل‌ها و هر کالای تولید شده)، برنامه‌هایی برای بهبود زندگی، مشتری محوری و ارتباط سازمان با سازمان ارائه خواهد نمود. در پردازش آگاه از زمان، کامپیوتر متغیرهای مربوط به چارچوب زمانی و محیط کاربر را گرفته و سپس به صورت بالدرنگ، خدمات مختلفی را به کاربران ارائه می‌دهد.
  12. موانع و عوامل بازدارنده اصلی پردازش سیار و تجارت سیار را شرح دهید.
    محدودیت‌های اصلی پردازش سیار عبارتند از: صفحات نمایش کوچک تجهیزات سیار، پهنای باند محدود، هزینه زیاد، نبود (یاکوچک بودن) صفحه کلید، مشکلات انتقال، عدم اثبات امنیت و خطرات احتمالی برای سلامت جسمی. انتظار می‌رود بسیاری از این محدودیت‌ها به مرور زمان کاهش یابند. محدودیت‌های اخلاقی/ قانونی تجارت سیار به مسائل حریم خصوصی بر می‌گردد.

مباحث مدیریتی 

  1. مقایسه وسایل بیسیم با تجهیزات سیار نیازمند هماهنگ‌سازی. در بسیاری موارد، انتقال داده، با استفاده از یک وسیله اتصال، کافی است. در سایر موارد، ارتباط بلادرنگ، با تنظیم یک سیستم بیسیم، مورد نیاز است.
  2. جدول زمانی. گرچه در ساله‌ای اخیر تبلیغات زیادی در مورد تجارت سیار صورت گرفته است، تاکنون تعداد کمی از برنامه‌های پردازش سیار در مقیاس وسیع به کار گرفته شده‌اند. بیشترین برنامه‌ها در زمینه بانکداری الکترونیکی، معامالت سهام، خدمات فوریتی و بعضی از امور سازمان با سازمان مورد استفاده هستند. شرکت‌ها نیز فرصت دارند تا به دقت، یک استراتژی تجارت سیار را برگزینند. این امر تعداد پروژه‌های شکست‌خورده و شرکت‌های ورشکسته را کاهش خواهد داد. برای محاسبه کل هزینه مالکیت پردازش بیسیم و چگونگی توجیه آن (2002) letnI را ببینید.
  3.  تنظیم اولویت برنامه‌ها. یافتن و اولویت‌بندی برنامه‌ها، قسمتی از استراتژی الکترونیکی سازمان است. اگر چه تبلیغات مکان‌محور به طور منطقی جالب به نظر می‌رسد، اثربخشی آن ممکن است تا سال‎های سال درک نشود. بنابراین، شرکت‌ها باید در تخصیص منابع به تجارت سیار، بسیار دقیق عمل کنند. در کوتاه مدت، برنامه‌هایی که کارایی و اثربخشی کارکنان سیار را ارتقاء م‌یدهند، احتمالاً بیشترین بازده را دارند.
  4.  تنها یک اصطلاح. در کوتاه مدت، پردازش سیار، تجارت سیار و خصوصاً تجارت مکان‌محور ممکن است به دلیل بسیاری از محدودیت‌های کنونی، تنها چند اصطلاح باشند. با این حال، در بلندمدت، این مفاهیم به طور فزاینده‌ای متداول خواهند شد. مدیریت باید مترصد پیشرفت‌های فنی بوده و مطابق آن برنام‌هریزی نماید.
  5.  انتخاب یک سیستم. تعدد استانداردها، وسایل و سخت‌افزارها و نرم افزارهای پشتیبان، می‌تواند شرکتی را که برای پیاده سازی پردازش سیار، برنامه‌ریزی می‌کند، سر در گم نماید. یک مشاور بی‌طرف می‌تواند کمک بزرگی باشد. بررسی دقیق فروشندگان و محصولات و مصرف‌کنندگان آنها، مهم است. این موضوع به استفاده یا عدم استفاده از ارائه‌دهنده خدمات نرم‌افزاری برای تجارت سیار مربوط است.











فصل ۶

 مهم‌ترین نکات

  1.  حوزه‎های کارکردی و فرایندهای کسب و کار را به مدل برخط ارزش، ربط دهید.
    سیستم‌های اطلاعات، می‌‌توانند بسیاری از فعالیت‎های کارکردی را پشتیبانی کنند. برای بخش عمدهای از این پشتیبانی، حجم قابل توجهی نرم‌افزار در بازار موجود است (برای خرید یا اجاره).
  2. سیستم‌های اطلاعات مدیریت کارکردی را شناسایی کنید.
    حوزه‌های کارکردی اصلی سازمان، تولید/ عملیات، بازاریابی، حسابداری/ مالی و مدیریت منابع انسانی می‌باشند.
  3. سیستم پردازش تراکنش را شرح داده و نشان دهید که چگونه توسط فناوری اطلاعات، پشتیبانی می‌شود.
    پشتوانه اصلی اغلب برنامه‌های سیستم‌های اطلاعات، سیستم پردازش تراکنش است که اطلاعات به هنگامی را در مورد عملیات روزمره و حیاتی سازمان، فراهم می‌کند.
  4. پشتیبانی فناوری اطلاعات و وب از مدیریت تولید/ عملیات (شامل تدارکات) را شرح دهید
    حوزه اصلی پشتیبانی فناوری اطلاعات از مدیریت تولید/ عملیات، در زمینه مدیریت تدارکات و موجودی می‌باشد: PRM، IIPRM، TIJ، تولید سفارشی انبوه، MLP و MIC..
  5. پشتیبانی فناوری اطلاعات و وب از بازاریابی و فروش را توضیح دهید.
    سیستم‎های اطلاعات بازاریابی و فروش با کلیه فعالیت‎های مربوط به سفارش مشتری، فروش، تبلیغات، تحقیقات بازار، ارائه خدمات به مشتری و قیمت‌گذاری محصولات و خدمات، سر و کار دارد. استفاده از فناوری اطلاعات می‌تواند فروش، رضایت مشتری و سودآوری را افزایش دهد.
  6. پشتیبانی فناوری اطلاعات و وب از بخش حسابداری و مالی را شرح دهید.
    سیستم‌های اطلاعات مالی با موضوعاتی از قبیل مدیریت سرمایه‌گذاری، عملیات تأمین منابع مالی، افزایش سرمایه، تحلیل ریسک و تأیید اعتبار، سر و کار دارند. سیستم‌های اطلاعات حسابداری بسیاری از برنامه‎های غیرSPT را نیز در زمینه‎هایی مانند کنترل هزینه، مالیات‌بندی و ممیزی تحت پوشش قرار می‌دهند.
  7. پشتیبانی فناوری اطلاعات و وب از مدیریت منابع انسانی را شرح دهید.
    اکثر وظایف مربوط به توسعه منابع انسانی می‌توانند توسط سیستم‌های اطلاعات منابع انسانی، پشتیبانی شوند. این وظایف شامل یافتن و گزینش کارکنان، استخدام، ارزیابی عملکرد، مدیریت حقوق و مزایا، آموزش و توسعه، مذاکرات نیروی کار و برنامه‌ریزی کاری می‌باشد. سیستم‌های منابع انسانی مبتنی بر وب، برای استخدام و آموزش کارکنان بسیار مفید هستند. سیستم‌های اطلاعات یکپارچه کارکردی، برای تضمین اجرای اثربخش و کارای فعالیت‌هایی که از مرزهای کارکردی عبور می‌کنند و مستلزم همکاری چند بخش می‌باشند، لازم هستند.
  8. منافع و مسائل مربوط به یکپارچه سازی سیستم‌های اطلاعات کارکردی را توضیح دهید.
    یکپارچه‌سازی برنامه‌ها دشوار است؛ این امر می‌تواند به روش‌های مختلفی از قبیل خریداری برنامه‌های آماده در بازار از فروشندگان یا به کارگیری نرم‌افزار ویژه اتصال نرم‌افزارها (میان افزار) انجام شود. یک رویکرد جدید مناسب، مربوط به خدمات وب است.

مباحث مدیریتی 

  1. یکپارچه‌سازی سیستم‌های اطلاعات کارکردی. برای بسیاری از سازمان‌ها، یکپارچه‌سازی سیستم‌های اطلاعات کارکردی مستقل موجود، یک مشکل عمده است. اگر چه معماری سرویس‌دهنده/ سرویس‌گیرنده نسبت به یکپارچگی، انعطافپذیرتر از سیستم‌های قدیمی است، همچنان مشکلات بسیاری در یکپارچه‌سازی انواع مختلف داده‌ها و رویه‌های مورد استفاده در محیط‌های کاری وجود دارد. به علاوه مسأله تمایل بر تش ریک اطلاعات می‌تواند چالشی برای برنامه‌ها و فرهنگهای فعلی باشد.
  2. اولویت پردازش تراکنش ممکن است پردازش تراکنش برنامه خارق‌العادهای نباشد، اما با فرایند‎های اصلی سازمان‌ها سر و کار دارد. بنابراین باید در تخصیص منابع، اولویت اول را داشته و با برنامه‌های ابتکاری لازم جهت حفظ مزیت رقابتی و سودآوری، در یک تراز قرار گیرد، چرا که SPT اطلاعات لازم برای اغلب برنامه‌های دیگر را فراهم می‌کند.
  3. یافتن برنامه‌های مبتکرانه. ابزارهایی مانند setoN sutoL، درگاه‌های مشترک و هوشمند اینترنتی، ساخت برنامه‌های بسیاری را امکانپذیر می‌کنند که می‌توانند بهره وری و کیفیت را افزایش دهند. یافتن فرصت‌هایی برای ایجاد این نوع برنامه‌ها، می‌تواند به بهترین نحو توسط کاربران نهایی و بخش SI شرکت، استفاده شود.
  4. استفاده از وب. سیستم‎های مبتنی بر وب، باید در تمامی حوزه‌های کارکردی، به کار گرفته شوند. آنها اثربخش، نسبتاً کم هزینه و کاربرپسند هستند. شرکت‌ها باید علاوه بر استفاده از برنامه‌های جدید، تبدیل برنامه‎های موجود به انواع مبتنی بر وب را نیز مدنظر قرار دهند.
  5. یکپارچه سازی سیستم‌ها. اگرچه سیستم‌های کارکردی لازم هستند، ممکن است عملکرد مستقل آنها کافی نباشد. با اینکه یکپارچه کردن سیستم‌های اطلاعات کارکردی دشوار است، رویکردهای متعددی برای انجام این کار وجود دارد. در آینده خدمات وب قادر خواهند بود بسیاری از مشکلات یکپارچه‌سازی از قبیل اتصال به یک سیستم قدیمی را حل کنند.
  6. مسائل اخلاقی. مسائل اخلاقی بسیاری در ارتباط با موضوعات مختلف این فصل، وجود دارند. سازمان‌های حرفه‌ای که زمینه کاری آنها به یکی از حوزه‌های کارکردی مربوط می‌شود (برای مثال انجمن‌های بازاریابی)، اصول اخلاقی خاص خود را دارند. این قوانین، در هنگام توسعه سیستم‎های کارکردی، باید مورد توجه قرار گیرند. به همین ترتیب، سازمان‌ها باید قوانین حریم خصوصی را نیز مدنظر داشته باشند. بسیاری از سازمان‌ها، در مورد سیاست‌های حریم خصوصی و سایر موضوعات اخلاقی، مقایساتی انجام می‌دهند. برای مثال، به gro.pacos مراجعه نمایید. برنامه‌های مدیریت منابع انسانی، بیشتر با مالحظات اخلاقی و قانونی سر و کار دارند. برای مثال، فعالیت‎های آموزشی که بخشی از مدیریت منابع انسانی هستند، مسائل اخلاقی را نیز شامل می‌شوند. به طور مشابه، ذخیره و پردازش داده‌ها توسط SPT می‌تواند آن را با مسائل مربوط به اطلاعات خصوصی افراد، عملکرد آنها و غیره، درگیر نماید. برای حفاظت از این اطلاعات و حریم خصوصی کارکنان و مشتریان، توجه خاصی باید لحاظ شود. برای اطلاعات بیشتر در مورد مسائل اخلاقی کاری در ارتباط با موضوعات این فصل به ssenisub/secruoser/ac.cbu.scihte مراجعه نمایید.










 

فصل ۷

مهم‌ترین نکات

  1.  اصول سیستم‌های سازمانی و مدیریت زنجیرۀ تأمین کامپیوتری را درک کنید.
    سیستم سازمانی، نوعی سیستم اطلاعات است که بخش‌های مختلف یا کل سازمان را پشتیبانی می‌کند. برجسته‌ترین سیستم سازمانی، PRE است که پشتیبان زنجیره‌های تأمین و MRC است.
    زنجیره‌های تأمین، تأمین‌کنندگان را به یک شرکت تولیدکننده، بخش‌های درونی یک شرکت و یک شرکت را به مشتریان خود متصل می‌کنند. زنجیرۀ تأمین باید از مواد خام گرفته تا مشتریان نهایی، کاملا مدیریت شود. زنجیره‎های تأمین شامل سه بخش بالایی، درونی و پایینی هستند. اکثر زنجیره‌های تأمین، توسط انواع متنوعی از برنامه‌های کاربردی فناوری اطلاعات پشتیبانی می‌شوند.
  2. انواع مختلف زنجیره‌های تأمین را توصیف کنید.
    انواع اصلی زنجیرۀ تأمین عبارتند از: از تولید به انبار یکپارچه، باز پرسازی مستمر، تولید سفارشی و مونتاژ کانالی. هر کدام از آنها می‌توانند سراسری یا محلی باشند.
  3. برخی مشکلات اساسی مدیریت زنجیرۀتأمین و تعدادی راه حل خالقانه را شرح دهید.
    مدیریت زنجیرۀ تأمین به دلیل تردید در تقاضا و تأمین و نیاز به هماهنگی فعالیت‌ها و شرکای متعدد کسب و کار، دشوار می‌باشد. یکی از مشکلات اصلی، اثر شلاقی است که عدم هماهنگی یا ارتباطات در آن، منجر به تولید موجودی بسیار و غیرضروری خواهد شد. تعدادی از راه حل‌های موجود برای مشکلات زنجیرۀ تأمین، نظیر مدیریت مناسب انبار، یکپارچه سازی عمودی، تسهیم اطلاعات، IMV، هسته‌های مرکزی زنجیرۀ تأمین، همکاری زنجیرۀ تأمین، DIFR، گروه‌های زنجیرۀ تأمین، شرکت‌های مجازی و راه حل‌های بیسیم، توسط فناوری اطلاعات پشتیبانی می‌شوند.
  4. برخی از انواع اصلی نرم‌افزار که از فعالیت‌های موجود در طول زنجیرۀ تأمین پشتیبانی می‌کنند را توصیف نمائید.
    طی ۵۰ سال اخیر، پشتیبانی نرم افزاری مدیریت زنجیرۀ تأمین از منظر پوشش‌دهی و وسعت، افزایش یافته است. MCS، غالباً تصمیم‌گیری در بخش‌های کوچک، نظیر بهینه سازی منبع و مدیریت موجودی را پشتیبانی می‌کند. PRM، تولید، خرید و مدیریت انبار محصولات وابسته به یکدیگر را فراهم می‌کند. نرم‌افزار II PRM، پیش نیازهای نیروی کار و برنامه‌ریزی اقتصادی را به مدل PRM اضافه کرد. گام بعدی در مدیریت زنجیرۀ تأمین، یکپارچه‌سازی تراکنش‌های روزمره نظیر تأمین‌کننده/ مشتری داخلی و تأمین کننده/ مشتری خارجی در PRE و نرم‌افزار PRE گسترده بود. آخرین مرحله تکامل نرم‌افزار زنجیرۀ تأمین یکپارچه، افزودن هوشمندی تجاری و برنامه‌های MRC است.
  5. نیاز به یکپارچه‌سازی نرم‌افزارها و چگونگی انجام آن توسط PRE را شرح دهید.
    نرم‌افزار PRE که جهت بهبود تراکنش‌های استاندارد کسب و کار در تمام بخش‌های کارکردی طراحی شده است، همانند واسط‎های وب با قابلیت‌های پشتیبانی تصمیم، گسترش می‌یابد و چارچوب یکپارچه‎ای از تمام فعالیت‌های روزمره سازمان ارائه می‌کند. PRE، برنامه‌های کارکردی متفاوتی را جهت کار یکپارچه توانمند ساخته، به طوری که داده‌ها به طور خودکار می‌توانند (برای مثال، از تولید تا بازاریابی) گردش داشته باشند. PRE واسطهای آسانی برای سیستم‌های شرکا و نیز سیستم‌های قدیمی فراهم می‌کند.
  6. MRC و پشتیبانی آن توسط فناوری اطلاعات را تشریح کنید.
    MRC یک فعالیت سازمانی است که یک سازمان از طریق آن مشتریان و نیازهای آنها را مدیریت خواهد کرد. این امر بر اساس ایده روابط فرد به فرد با مشتریان می‌باشد. MRC با فراهم کردن خدمات متعدد همکاری و ارتباطات انجام می‌شود که بیشتر آنها تحت حمایت فناوری اطلاعات بوده و بسیاری از آنها توسط وب ارائه می‌شوند. 

مباحث مدیریتی

  1. مسائل اخلاقی. هدایت پروژه مدیریت زنجیرۀ تأمین، گاهی منجر به مرخص کردن کارکنان، آموزش مجدد و یا تبادل آنها خواهد شد. آیا مدیریت لازم است پیشاپیش کارکنان را نسبت به این احتمالاًت آگاه سازد؟ در مورد آن دسته از کارکنان مسن‌تر که آموزش مجدد آنان دشوار است، چطور؟ از دیگر مسائل اخلاقی، تسهیم اطلاعات شخصی می‌باشد که برای یک فرهنگ سازمانی مشترک مورد نیاز می‌باشد.
  2. میزان یکپارچه سازی. زمانی که شرکت‌ها به پروژه‌های یکپارچه‌سازی کامل از قبیل PRE، MCS و تجارت الکترونیکی رسیدگی می‌کنند، باید بدانند که در یکپارچه‌سازی بخش‌های پیچیده و طولانی زنجیرۀ تأمین احتمالاً دچار مشکل خواهند شد. بنابراین، بیشتر اوقات شرکت‌ها، فعالیت‌های بالایی، داخلی و پایینی شرکت را به طور جداگانه و محدود، یکپارچه‌سازی کرده و سپس آنها را به هم متصل می‌کنند.
  3. نقش فناوری اطلاعات. تقریباً تمام پروژه‌های اصلی MCS، از فناوری اطلاعات استفاده می‌کنند. اگرچه، باید به خاطر داشت که در اکثر موارد، فناوری نقش پشتیبان داشته و نقش اصلی، ماهیتی سازمانی و مدیریتی دارد، ولی بدون فناوری اطلاعات، غالب تلاش‌های MCS بی‌نتیجه می‌ماند.
  4. قابلیت انطباق سازمانی. جهت پذیرش PRE، باید فرایندهای سازمانی را با آن تطبیق داد و عکس آن امکان ندارد. زمانی که نرم‌افزار، برای مثال به نسخه دیگری تغییر یافت، فرایندهای سازمانی نیز باید تغییر یابند. برخی سازمان‌ها توانمندی و تمایل به انجام این کار را دارند و برخی دیگر ندارند.
  5. جهانی شدن. تجارت الکترونیکی فرصتی برای گسترش جهانی بازار فراهم می‌کند، اما، ممکن است زنجیره‎های تأمین طولانی و پیچیده‎ای را ایجاد نماید. بنابراین کنترل تدارکات زنجیرۀ تأمین، قوانین و مسائل پرداخت، ضروری می‌باشد.
  6. حق با مشتری است. در اجرای برنامه‎های فناوری اطلاعات، مدیریت باید اهمیت مشتری/ کاربر نهایی (چه داخلی و چه خارجی) را در نظر داشته باشد. توجیه برخی برنامه‎های ابداعی جهت جلب رضایت مشتری در یک تحلیل هزینه- فایده سنتی مشکل است. توانمند ساختن مشتری جهت ورود به یک پایگاه داده سازمانی، منجر به خوشحالی مشتری خواهد شد، چرا که می‌تواند فعالیت‌های سلف سرویس نظیر پیکره بندی و ردیابی را انجام داده و پاسخ سریع دریافت کند. این امر موجب صرفه‌جویی در هزینه‌های یک شرکت می‌شود، اما نگرانی‌های امنیتی و نقض حریم خصوصی را نیز به دنبال دارد. فرهنگ مشترک نیز در اینجا حائز اهمیت می‌باشد. همه افراد سازمان باید مشتری را مورد توجه خاص قرار دهند. مدیریت باید بدین منظور نصب یک برنامه رسمی MRC را در نظر داشته باشد.
  7. سیاست‌های MRC را با احتیاط به کار بگیرید. شرکت‌ها در به کارگیری MRC ممکن است اولویت را به مشتریان با ارزش‌تر خود (برای مثال، خریداران رایج) بدهند. این امر احتمالاً منجر به نوعی تبعیض خواهد شد. به عنوان مثال، در یک مورد، زمانی که یک مشتری مرد فهمید از او شرکت ویکتوریاز سیکرت1 هزینه بیشتری نسبت به خریداران زن مطالبه کرده، شکایت کرد. در دادگاه مشخص شد که این مشتری دفعات کمتری نسبت به مشتری زنی که او نام برده بود، از شرکت خرید کرده است. این شرکت مرتکب تبعیض نگشته بود و مجرم شناخته نشد. شرکت‌ها در استفاده از سیاست‌های MRC، باید بسیار محتاط باشند.








 فصل ۸

مهم‌ترین نکات

  1. سیستم‎های اطلاعات سازمانی را طبقه بندی نموده و تعریف کنید.
    سیستم‌های اطلاعات دربرگیرنده دو یا چند سازمان را سیستم‌های اطلاعات بین سازمانی می‌گویند. این سیستم‌ها محلی یا جهانی بوده و تنها مختص یک فعالیت (برای مثال، انتقال سرمایه) یا پشتیبان فعالیت‎های متعدد (مانند تسهیل تجارت، ارتباطات یا همکاری) هستند.
    سیستم‌های اطلاعات بین سازمانی به انواع زیر طبقه‌بندی می‌شوند: تجارت B2B، سیستم‌های جهانی، TFE، پیام رسانی یکپارچه، پایگاه‌های داده مشترک و سیستم‎های پشتیبان سازمان‎های مجازی. فناوری‌های پشتیبان سیستم‌های اطلاعات بین سازمانی عبارتند از: IDE، شبکه‌های خارجی، گروهافزار، LMX و خدمات وب.
  2. سیستم‌های اطلاعات جهانی را تعریف نمایید.
    سیستم‌های اطلاعات جهانی زمانی به وجود می‌آیند که دست کم دو شریک در یک سیستم اطلاعات در دو کشور مختلف باشند.
    شرکت‌هایی که از سیستم اطلاعات جهانی بهره‌مند هستند، به سه دسته طبقه‌بندی می‌شوند: چند ملیتی (شرکتی که در دو یا چند کشور فعالیت دارد)، بین‌المللی (دست کم، یکی از شرکای کسب و کار، در کشوری دیگر) و شرکت‌های جهانی مجازی (شرکا دست کم در دو کشور، به طور مشترک یک شرکت تأسیس می‌کنند).
  3. مباحث اصلی پیرامون سیستم‌های اطلاعات جهانی را ارائه کنید.
    برخی مسائل اصلی تأثیرگذار بر سیستم‌های اطلاعات جهانی عبارتند از: مسائل فرهنگی، سیاسی، اقتصادی (شامل تبدیل واحدهای پولی)، مسائل حقوقی نظیر انتقال داده فرامرزی، تنوع زبانی و تدارکات. زنجیرههای تأمین جهانی معمولاً طویل‌تر بوده و نیازمند سیستم‎های اطلاعات پشتیبان پیچیده می‌باشند.
  4. مبادلات، هسته‌های مرکزی و راهنماهای B2B را شرح دهید.
    ارتباطات و همکاری میان شرکت‌ها را می‌توان از طریق سیستم‌های اطلاعات بین‌سازمانی که به صورت مبادالت B2B خصوصی یا عمومی سازمان‌یافته (و معمولاً جهت تجارت طراحی شده) یا هسته‌های مرکزی (طراحی شده جهت بهبود زنجیرۀ تأمین) انجام داد. فهرست‌های راهنما، لیستی از محصولات B2B، فروشندگان و خدمات ارائه می‌کنند.
  5. سازمان‌های مجازی و پشتیبانی فناوری اطلاعات از آنها را توصیف کنید.
    سازمان‌های مجازی، نوعی مشارکت خاص میان شرکت‌های مختلف هستند که برای هدفی خاص ایجاد می‌شوند. به دلیل حضور گروه‌های کاری سازمان‌های مجازی در کشورهای مختلف، فناوری اطلاعات جهت تسهیل هماهنگی و همکاری ضروری می‌باشد.
  6. تبادل الکترونیکی داده‎ها و فواید و محدودیت‌های آن را شرح دهید.
     IDE، چارچوبی نظام‌مند برای تبادل اطلاعات میان شرکای کاری ارائه می‌کند. این فناوری، اسناد روزمره کسب و کار را به استانداردهای ملی یا بین‌المللی ترجمه می‌کند و از طریق شبکه‌های ارزش‌افزوده، انتقال ایمن این اسناد را فراهم می‌نماید.
    مزایای اصلی IDE و IDE مبتنی بر اینترنت عبارتند از: کاهش خطاها و کوتاه کردن چرخه زمانی، افزایش درک و همکاری میان شرکای کسب و کار، کاهش هزینه پردازش اطلاعات، ارائه بهتر خدمات به مشتریان و بهبود بهره‌وری کارکنان.
    محدودیت‌های اصلی IDE و IDE مبتنی بر اینترنت عبارتند از: هزینه بالا و پیچیدگی، نیاز به دوره‌های آموزشی بلندمدت، سرمایه‌گذاری زیاد و هزینه عملیات و انعطاف ناپذیری. IDE مبتنی بر اینترنت با استفاده از اینترنت و ابزار آن جهت کاهش هزینه و افزایش انعطافپذیری و سهولت کاربرد، بر محدودیت‌های فوق‌الذکر غلبه خواهد کرد.
  7. شبکه‌های خارجی، MLX و خدمات وب را تشریح نمایید.
    شبکه‎های خارجی با استفاده از اینترنت (از طریق شبکه‎های ارزش‌افزوده ایمن)، شبکه‌های داخلی شرکای کاری را به یکدیگر پیوند می‌زنند. این اتصال شرکا را قادر می‌سازد تا به راحتی وارد بخش‌یابی از شبکه داخلی شرکای خود شوند.
    . LMX، استانداردی است که عمدتاً جهت تراکنش‌های B2B کاربرد داشته و بدون در نظر گرفتن نرم‌افزار کاربردی شرکای کاری، ارتباط میان آنها را ممکن می‌سازد.
    خدمات وب، سیستم‎های اطلاعات بین سازمانی را پشتیبانی کرده و با توانمند ساختن سیستم‌های مجزا جهت تسهیم داده‌ها و خدمات، یکپارچگی برنامه‌های B2B را تسهیل می‌نماید.
  8. مباحث مربوط به پیاده‌سازی سیستم‌های اطلاعات بین سازمانی را ارائه کنید
    برخی نمونه‎های مسائل مربوط به پیاده سازی SOI عبارتند از: مدیریت مناسب ارتباط با شرکا، تجارت مشترک و استفاده از ترجمه خودکار و سایر روش‌ها جهت تسهیل تجارت جهانی.

 مباحث مدیریتی

  1. انتخاب یک سیستم. شرکت‌ها می‌توانند زیرساخت SOI خود را از میان انواع و فروشندگان متعدد آن انتخاب کنند. این گزینش ممکن است بر اساس راهنمائی‌های ارائه شده در فصل 41 صورت پذیرد.
  2. همکاری شرکا. در یک SOI، دست کم دو سازمان شرکت دارند؛ بنابراین همکاری در آن بسیار حائز اهمیت است. برای مثال، بسیاری از مشکلات به کارگیری IDE، ناشی از عدم همکاری شرکا می‌باشد. اگر شما به جای والمارت باشید، ممکن است بتوانید همکاری شریک خود را اجباری نمایید (یا اینکه دیگر از همکاری با شما محروم گردد). اما اکثر شرکت‌ها باید شرکای خود را متقاعد کرده، مزایای مشترک این همکاری را به آنها نشان داده یا برای آنها ایجاد انگیزه نمایند.
  3. زیرساخت‌های نوین. LMX، خدمات وب و دیگر ابزارها در حال تغییر و تحول هستند، اما در سطح جهانی پذیرفته نشده‌اند. شرکت‌هایی مانند دل، می‌توانند در استفاده از این زیرساخت پیشرو باشند. اما شرکت‌های کوچکتر، بهتر است صبر کرده و منتظر نتیجه کار بمانند. در عین حال مدیریت این شرکت‌ها باید ریسک انتظار در حالی که رقبا در حال پیشرفت هستند را ارزیابی نمایند.
  4. جهانی شدن. مسأله جهانی شدن یا عدم جهانی شدن و میزان آن، به نوع سیستم‌های اطلاعات مورد نیاز جهت حمایت از این امر بستگی دارد. مسائلی همچون چندگانگی زبان‌ها، تعدد واحدهای پولی مختلف، الزامات مالیاتی، جوانب حقوقی و مسائل فرهنگی باید در فناوری اطلاعات پشتیبان، مدنظر قرار گیرند (برای مثال، نمونه 2 را مشاهده نمایید). جهانی شدن، ممکن است امری آسان و ارزان نباشد.
  5. مدیریت ارتباط شریک و تأمین کننده. همان طور که کتاب در نمونه‌های متعدد نشان داده است، در کسب و کار مدرن به طور روزافزونی از شرکا استفاده می‌شود. به عنوان مثال، روند برون‌سپاری به معنای بهره‌مندی از شرکای بیشتر می‌باشد (حتی شرکت مایکروسافت، که در نمونه 2 مشاهده کردید، با استفاده از یک شریک به حل مشکلات کسب و کار خود پرداخته است). ترویج MRP و MRS امر آسانی نبوده و نیازمند برنامه‌ریزی و سازماندهی مناسب می‌باشد (مجدداً شکل 8-8 رامشاهده نمایید). 

 














فصل 9

مهم‌ترین نکات

  1.  دانش را تعریف کرده و انواع مختلف آن را شرح دهید.
     دانش با اطلاعات و داده، متفاوت است. دانش اطلاعاتی مرتبط، وابسته به موقعیت و قابل اجراست و ماهیتاً پویا می‌باشد. دانش عینی (ساختار یافته، سیال) بیشتر با دانش فنی، معین و منطقی سر و کار دارد. دانش ضمنی ( غیرساختار یافته، مانا)، ذهنی، ادارکی و تجربی است. دانش ضمنی، بسیار شخصی است و رسمی کردن آن دشوار می‌باشد.
  2. فعالیت‌های مربوط به مدیریت دانش را توصیف نمایید.
    مدیریت دانش، فرایندی است که به سازمان‌ها در شناسایی، انتخاب، سازماندهی، اشاعه و انتقال اطلاعات و مهارت‌های مهمی که معمولاً به صورت غیرساختار یافته در داخل سازمان موجود هستند، کمک می‌نماید. مدیریت دانش، نیازمند تحولی اساسی در فرهنگ سازمانی است تا انگیزهای برای اشتراک (داد و ستد) دانش و تعهدی نسبت به مدیریت دانش درتمام سطوح سازمان، ایجاد شود. مدل مدیریت دانش، چرخه زیر را شامل می‌شود: خلق، اکتساب، پالایش، ذخیره‌سازی، مدیریت، انتشار دانش. پروژه‌های استاندارد مدیریت دانش، شامل خلق پایگاه‌های دانش، مدیریت فرایند، مراکز دانش و فناوری‌های گروهی فعال است. مدیریت دانش روشی مؤثر برای استفاده سازمان از سرمایه‌های فکری خود است.
  3. رویکردهای مختلف نسبت به مدیریت دانش را تشریح کنید.
    یک سیستم مدیریت دانش، به طور کلی به کمک 3 دسته فناوری، توسعه می‌یابد: ارتباطات، همکاری و ذخیره‌سازی.
    دو استراتژی مورد استفاده در اقدامات مدیریت دانش، رویکرد فرایندی و رویکرد تعاملی هستند.
  4. فناوری‎های قابل استفاده در یک سیستم مدیریت دانش را توضیح دهید.
    یک سیستم مدیریت دانش، به طور کلی به کمک 3 دسته فناوری، توسعه می‌یابد: ارتباطات، همکاری و ذخیره‌سازی. یک سیستم مدیریت دانش می‌تواند از فناوری‌های مختلفی تشکیل شود: اینترنت، شبکه‎های داخلی، انبارسازی داده‌ها، ابزارهای تصمیم یار، گروه‌افزار و غیره. شبکه‎های داخلی، ابزارهای اصلی نمایش و توزیع دانش در سازمان‌ها هستند. سیستم‌های مدیریت دانش می‌توانند به صورت کلی یا جزئی از شرکت‌های توسعه نرم‌افزار و فروشندگان سیستم‌های اطلاعات سازمانی خریداری شوند، از بنگاه‌های عمده مشاوره دریافت گردند یا به ارائه دهندگان خدمات نرم‌افزاری برون‌سپاری شوند.
  5. مسائل موجود در رابطه با پیاده‌سازی مدیریت دانش در سازمان‌ها را تشریح کنید.
    درگاه‌های دانش می‌توانند پایگاهی مرکزی را فراهم کنند که از آنجا، برنامه‎های مختلف مدیریت دانش مورد جستجو قرار گیرند.
  6. فعالیت‌های معاونت دانش و سایر افرادی که در مدیریت دانش مشارکت دارند را ذکر نمایید.
    معاون دانش، بدواً مسئولیت تغییر رفتار بنگاه برای پذیرش استفاده از مدیریت دانش و سپس مدیریت توسعه یک سیستم مدیریت دانش را بر عهده دارد. مدیریت دانش عموماً شامل همکاری مدیران، توسعه‌دهندگان سیستم، پرسنل مدیریت دانش و کاربران است. گروه‌های تعاملی تلاش می‌کنند که موانع فرهنگی بازدارنده فعالیت‌های مدیریت دانش را از میان بردارند.
  7. منافع و زیان‌های ابتکارات مدیر را شرح دهید.
    اندازه گیری موفقیت یک سیستم مدیریت دانش دشوار است. روش‌های سنتی ارزیابی مالی در این زمینه کافی نیستند، زیرا سرمایه فکری را یک دارایی تلقی نمی‌کنند. معمولاً معیارهای غیرمالی برای اندازه‌گیری موفقیت یک مدیریت دانش مورد استفاده قرار می‌گیرند. با این حال برخی بنگاه‌ها توانسته‌اند منافع مالی خود را در این زمینه، اندازه‌گیری کنند.

مباحث مدیریتی

  1. تغییر فرهنگ سازمانی. این موضوع در ارتباط با چگونگی ایجاد تغییر در فرهنگ سازمانی است به گونه‌ای که افراد به سهیم بودن در دانش و نیز استفاده از آن از طریق مدیریت سیستم دانش، عالقه‌مند باشند. وجود یک رهبر قدرتمند اجرایی، اهداف روشن، مشارکت کاربر در سیستم و استقرار سیستم ساده‌ای که حقیقتاً برای کارکنان مفید واقع شود، لازم است. یک ساختار تشویق مستمر نیز باید برای عرضه دانش و به کارگیری آن، در سطح سازمان توسعه یابد.
  2. چگونگی ذخیره‌سازی دانش ضمنی. این امر، بسیار دشوار است. اغلب سیستم‌های مدیریت دانش (بسته به مدل ذخیره‌سازی شبکه خود) دانش عینی مربوط به دانش ضمنی افراد را ذخیره می‌کنند. زمانی که صاحبان دانش، سازمان را ترک می‌کنند، دانش خود را نیز به همراه می‌برند. از آنجا که دانش زمانی ارزش دارد که از آن استفاده شود، مهم است که فرد تولید کننده دانش، آن را به گونه‌ای ارائه نماید که یک متخصص دیگر، بتواند آن را درک کند.
  3. چگونگی اندازه‌گیری منافع ملموس و ناملموس مدیریت سیستم دانش. همان طور که در بخش 9-7 عنوان شد، سازمان‌ها باید روش‌هایی را برای اندازه‌گیری ارزش دارایی‎های معنوی و ارائه آنها به سازمان، شناسایی نمایند.
  4. تعیین نقش کارمندان مختلف در فعالیت‌های مدیریت دانش.. پرسنل مدیریت دانش، با هدایت معاون دانش می‌توانند به فعالیت‌های در حال انجام مدیریت دانش، ساختار دهند.
  5. اهمیت همیشگی مدیریت دانش. مدیریت دانش بسیار مهم است. این امر به هیچ وجه یک مد زودگذر در مدیریت نیست. اگر به درستی انجام شود، می‌تواند با به کارگیری دانش در سرتا سر سازمان، تأثیر عمیقی بر جای بگذارد. اگر این کار انجام نشود یا به درستی صورت نپذیرد، شرکت قادر نخواهد بود رقابت مؤثری با دیگر شرکت‌های فعال در صنعت که از مدیریت دانش به طور صحیح بهره‌برداری می‌کنند، داشته باشد.
  6. پیاده سازی در شرایط تغییر سریع فناوری. این مورد برای توسعه بسیاری از سیستم‌های فناوری اطلاعات، حائز اهمیت است و باید مد نظر قرار داده شود. فناوری باید به دقت مورد بررسی قرار گیرد و آزمایش‌های لازم بر روی آن انجام پذیرد تا میزان کارایی آن تعیین گردد. سازمانی که از هم اکنون شروع کند می‌تواند مسائل مدیریتی و رفتاری تأثیرگذار بر موفقیت (یا عدم موفقیت) یک سیستم مدیریت دانش را پشت سر بگذارد. در صورتی که فناوری، ارزان‌تر و بهتر توسعه یابد، مدیریت سیستم دانش می‌تواند خود را با آن تطبیق دهد؛ درست مانند سیستم‌های قدیمی که به کامپیوتر شخصی تبدیل شدند.

فصل 10

مهم‌ترین نکات

  1.  اهمیت داده، مسائل مدیریتی و چرخه حیات آن را درک کنید.
    داده‎ها، اساس هر سیستم اطلاعات هستند و باید در سرتاسر چرخه حیات‌شان مدیریت شوند، که طی آن، داده‌ها به اطلاعات مفید، دانش، و اساسی برای پشتیبانی تصمیم تبدیل می‌گردند.
  2. منابع، جمع‌آوری و مباحث کیفی مربوط به داده را توصیف نمایید.
    داده‌ها در منابع داخلی و خارجی کامپیوتری، موجود هستند. داده‌ها و دانش شخصی، اغلب در ذهن افراد، ذخیره می‌شوند. اینترنت، منبع اصلی داده‎ها و دانش است. سایر منابع عبارتند از : پایگاه‎های داده، مستندات کاغذی، تصاویر ویدئویی، نقشه‌ها، تصاویر و غیره. بسیاری از عواملی که بر کیفیت داده‌ها اثر می‌گذارند باید شناسایی و کنترل شوند.
  3. سیستم‌های مدیریت اسناد را تشریح کنید.
    امروزه، داده‎ها و مستندات، به صورت الکترونیکی مدیریت می‌شوند. آنها در سیستم‌های مدیریت الکترونیکی، دیجیتالی شده، ذخیره گشته و مورد استفاده قرار می‌گیرند. مدیریت الکترونیکی مستندات، یا کنترل خودکار مستندات، کلید دستیابی به کارایی بیشتر در کار با مستندات است که باعث دستیابی به وضعیت مناسبی در رقابت می‌شود.
  4. انبارسازی داده و نقش آن در پشتیبانی از تصمیم را توضیح دهید.
    ارائه چندبعدی، مشاهده آسان و سریع اطلاعات از چندین بعد را در راستای نیازهای افراد، امکانپذیر می‌سازد. انبارها و بازارهای داده، برای پشتیبانی از کشف مؤثر اطلاعات و پشتیبانی از تصمیم‌گیری، ضروری هستند. داده‌های مرتبط، برای دسترسی آسان، توسط کاربران نهایی، نمایه سازی و سازماندهی می‌شوند.
  5. کشف اطلاعات و دانش و هوشمندی کسب و کار را توصیف نمایید.
    پردازش تحلیلی برخط، یک روش کشف داده‎هاست که از رویکردهای تحلیلی استفاده می‌کند.
    هوشمندی کسب و کار، نامی جامع برای تعداد زیادی از روش‌ها و ابزارهای مورد استفاده، برای انجام تجزیه و تحلیل داده‌ها است.
  6. قدرت و منافع موجود در داده‌کاوی را درک کنید.
    داده کاوی برای کشف دانش، تلاشی است برای به کارگیری سیستم‎های هوشمند تا حجم وسیعی از داده‎ها را بررسی کند، اطلاعات و دانش ضروری را مکان‌یابی نماید و ارتباط بین اقلام مختلف داده‌ها را کشف کند.
  7. روش‎های ارائه داده را توصیف نموده و سیستم‌های اطلاعات جغرافیایی، شبیه‌سازی‌های تصویری و واقعیت مجازی را به عنوان ابزارهای پشتیبانی از تصمیم توضیح دهید.
    مجسم‌سازی برای درک بهتر روابط داده‌ها و اختصار اطلاعات، حائز اهمیت است. در این رابطه، روش‌های متعدد مبتنی بر کامپیوتر موجودند.
    سیستم اطلاعات جغرافیایی، با استفاده از نقشه‌های دیجیتالی، داده‌ها را به دست می‌آورد، ذخیره می‌کند، تغییر می‌دهد و به نمایش در می‌آورد.
    واقعیت مجازی، تصاویری سه‌بعدی، تعاملی و ساخته کامپیوتر است که باعث می‌شود کاربران احساس کنند در محیطی خاص قرار دارند.
  8. نقش پایگاه‌های داده بازاریابی را مورد بحث قرار داده و برای آنها مثال‌هایی بیاورید.
    پایگاه داده بازاریابی، پشتیبانی تکنولوژیکی لازم برای رویکردهای بازاریابی نوین مانند بازاریابی تعاملی را فراهم می‌آورد. پایگاه داده تراکنش بازاریابی، کارکردهایی تعاملی و پویا جهت تسهیل ارائه تبلیغات و خدمات سفارشی به مشتریان فراهم می‌نماید.
  9. نقش وب در مدیریت داده را تشخیص دهید. 
    سیستم‌های مبتنی بر وب، به طور وسیعی در پشتیبانی از دسترسی به داده‌ها و تحلیل آنها، به کار می‌روند. به علاوه سیستم‌های مبتنی بر وب، منبع مهمی از داده‌ها هستند و آخر آنکه مجسم‌سازی داده‌ها معمولاً با سیستم‌های وب، ترکیب می‌شود.  

مباحث مدیریتی

  1. مباحث مربوط به هزینه- سود و توجیه اقتصادی. بعضی از راهکارهای مدیریت داده‌ها که در این فصل بحث شد، بسیار گران هستند و استفاده از آنها تنها در شرکت‌های بزرگ توجیه پذیر است. سازمان‌های کوچکتر با به کارگیری پایگاه‌های داده موجود به جای انواع جدید آن، می‌توانند راه حل‌ها را مقرون به صرفه کنند. قبل از هرگونه به کارگیری فناوری‎های نوین، یک تحلیل دقیق هزینه-سود باید انجام شود.
  2. محل ذخیره فیزیکی داده‎ها. آیا داده‌ها باید در مجاورت کاربران قرار گیرند؟ این امر به صورت بالقوه می‌تواند ورود و به روزرسانی داده‌ها را تسریع کند، اما بر ریسک‎های امنیتی و نسخه برداری، می‌ا‌فزاید. آیا داده‌ها باید برای کنترل آسان، امنیت بالا، و بازیابی از حوادث، متمرکز باشند؟ این گزینه، ارتباطات و خطرات نقطه واحد شکست را کاهش می‌دهد.
  3. مسائل حقوقی. داده‌کاوی ممکن است پیشنهاد کند که یک شرکت، کاتالوگ‌های الکترونیکی،کاغذی یا تبلیغات خود را تنها برای یک گروه سنی یا یک جنسیت، ارسال کند. مردی از شرکت ویکتوریاز سیکرت شکایت کرد چرا که خانم همسایه او یک کاتالوگ سفارش پستی که معرف اقلامی با تخفیف بسیار زیاد بود دریافت کرده بود در حالی که برای او تنها یک کاتالوگ عادی ارسال شد (تخفیف مذکور در حقیقت به‌خاطر حجم بالای خرید، داده شده بود). هزینه رفع و رجوع مسائل مربوط به تبعیض می‌تواند بسیار گزاف باشد.
  4. داخلی یا خارجی؟ ؟ آیا یک شرکت باید در جمع‌آوری، ذخیره‌سازی، محافظت و پاک سازی داخلی پایگاه‌های داده، سرمایه‌گذاری کند یا باید مشترک پایگاه‌های داده خارجی شود که ارائه‌دهندگان آنها، مسئول مدیریت و دسترسی به تمام داده‌ها هستند؟
  5. ترمیم بالیا. آیا فرایندهای کاری یک سازمان، که به پایگاه‌های داده وابسته‌اند، می‌توانند پس از یک حادثه طبیعی یا حوادث مربوط به سیستم‌های اطلاعات، عملیات را به وضعیت عادی بازگردانده و حفظ کنند؟ (فصل 51 را ببینید). چگونه یک انبار داده، می‌تواند محافظت شود؟ با چه مقدار هزینه؟
  6. امنیت داده‌ها و مسائل اخلاقی. آیا داده‌های رقابتی شرکت در برابر جاسوسی و خرابکاری خارجی، در امان هستند؟ آیا داده‌های محرمانه‌ای همچون جزئیات مربوط به کارمندان، نسبت به دسترسی و اعمال تغییر نادرست یا غیرقانونی، محفوظند؟ سؤالی که در این رابطه می‌تواند مطرح شود این است که، چه کسی مالک چنین داده‌های شخصی است؟
  7. اصول اخلاقی: پرداخت برای استفاده از داده‎ها. تدوین‌کنندگان اطلاعات در حوزه عمومی همچون لکسیس نکسیس1، با افرادی که بخش بزرگی از کار آنها را بدون پرداخت هزینه استفاده می‌کنند، مواجه هستند. قانون ضد نسخه‌برداری در جمع‌آوری اطلاعات1 حمایت بیشتری را در برابر سرقت‌های برخط فراهم می‌نماید. این مورد و سایر مسائل مربوط به مالکیت معنوی، به طور جدی مورد بحث هستند (فصل 61 را ببینید)
  8. حریم خصوصی. ذخیره‌سازی داده‌ها در یک انبار داده و داده‌کاوی ممکن است موجب تعرض به حریم خصوصی افراد گردد. شرکت‌ها برای محافظت از افراد چه خواهند کرد؟ افراد، برای محافظت از حریم خصوصی خود، چه کارهایی می‌توانند انجام دهند؟ (فصل 61 را ببینید).
  9. مشکل داده‎های مربوط به گذشته. یک مورد بسیار مهم(که اغلب تحت عنوان مسأله کسب داده‎های قدیمی شناخته می‌شود) نحوه رفتار با توده عظیم اطلاعاتی است که قبلا در قالب‌ها و سیستم‎های متفاوت، ذخیره شده‌اند. داده‌های موجود در پایگاه‌های داده قدیمی‌تر و احتمالاً منسوخ، باید در سیستم‌های مدیریت پایگاه‌های داده جدیدتر نیز قابل دسترسی باشند. بسیاری از برنامه‌های کاربردی قدیمی که برای دسترسی به داده‌های قدیمی استفاده می‌شدند، به سادگی و بدون هزینه‎های قابل توجه، نمی‎توانند به محیط‌های پردازش نوین، تبدیل شوند. اساساً، 3 رویکرد برای 2 حل چنین مشکلی وجود دارد.
    اولین رویکرد آن است که واسط مستقیم پایگاه داده ایجاد کنیم که بتواند به عنوان مترجم داده‌های سیستم قدیمی به سیستم جدید، عمل کند.
    دومین رویکرد، یکپارچه‌سازی برنامه‌ها با سیستم جدید است، تا همواره بتوان به داده‌ها در قالب اصلی، دسترسی داشت.
    رویکرد سوم این است که از طریق قالب بندی مجدد داده‌ها، آنها را به سیستم جدید انتقال دهیم. یک رویکرد امیدوارکننده جدید استفاده از خدمات وب است (راهنمای فناوری 6 را ببینید).
  10.  ارائه داده‌ها. انتقال کارآمد داده‌ها در یک سازمان اغلب مشکل عمده‌ای است. عدم توانایی برقراری ارتباط کارا و اثربخش بین گروه‌های مختلف، به ویژه با توجه به پراکندگی دفاتر و مراکز شرکت‎ها و قابلیت جابجایی کارکنان، مانعی جدی برای پیاده‌سازی برنامه‌های توزیع شده است. پردازش سیار و بیسیم بعضی از این مشکلات را حل می‌کنند.

فصل 11

مهم‌ترین نکات

  1. مفاهیم تصمیم‌گیری مدیریتی و پشتیبانی کامپیوتری از تصمیم‌گیری را تشریح کنید.
    تصمیم‌گیری مدیریتی مترادف مدیریت است.
    امروزه در محیط کار تجزیه و تحلیل مشکلات پیچیده، بدون پشتیبانی کامپیوتری، امری دشوار و غیرممکن می‌باشد.
    به دلیل روندهای مطرح شده در فصل 1، تصمیم‌گیری هر روز دشوارتر می‌شود. فناوری اطلاعات، مدیران را جهت اتخاذ تصمیمات بهتر و سریعتر توانمند می‌سازد.
    تصمیم‌گیری شامل 4 مرحله است: هوشمندی، طراحی، انتخاب و پیاده‌سازی؛ این مراحل نیز می‌توانند مدلسازی شوند.
  2. نقش مدلسازی در تصمیم‌گیری را توجیه کنید
    مدل‌ها، تجربیات مجازی سریع و ارزان را با سیستم‌های اصلاح شده و جدید امکانپذیر می‌سازند.
    مدل‎ها می‌توانند تصویری، آنالوگ یا آماری باشند.
  3. سیستم‌های تصمیم‌یار و مزایا و ساختار آنها را توصیف کنید.
     DSS، رویکردی است که می‌تواند اثربخشی تصمیم‌گیری را افزوده، نیاز به آموزش را کاسته، کنترل مدیریتی را بهبود بخشیده، ارتباط را تسهیل نموده، هزینه‌ها را کاهش داده و واقع‌بینی در تصمیم‌گیری را افزایش دهد. سیستم‌های تصمیم یار، غالباً با مشکلات ساختار نیافته سروکار دارند.
    اجزاء اصلی سیستم تصمیم‌یار، پایگاه داده و مدیریت آن، پایگاه مدل و مدیریت آن و واسط کاربر می‌باشد. یک جزء هوشمند (دانش) می‌تواند به آن اضافه شود.
  4. پشتیبانی از تصمیم‌گیری گروهی مجازی را شرح دهید.
    پشتیبانی کامپیوتری از گروه‌ها، جهت بهبود فرایند تصمیم‌گیری در گروه‌ها که می‌توانند رو در رو یا برخط ملاقات کنند، طراحی شده است. این پشتیبانی، اثربخشی تصمیمات را افزایش داده و زمان تلف شده و سایر تأثیرات منفی ملاقات‌های رودررو را کاهش می‌دهد.
  5. سیستم تصمیم یار سازمانی و سیستم‎های تصمیم‌یار مدیریتی را شرح دهید و نقش آنها را در پشتیبانی مدیریتی تحلیل کنید.
     DSS سازمانی، سیستمی با کاربران زیاد، از کل سازمان است و در تضاد با سیستم‌هایی است که از یک فرد یا یک زمینه کاری پشتیبانی می‌کنند.
     هدف سیستم‌های پشتیبان اجرایی، پشتیبانی از مدیران ارشد است. این سیستم‎ها ابتدا مستقل بودند، اما امروز، قسمتی از سیستم‌های سازمان‎اند که از طریق شبکه‌های داخلی اجرا می‌شوند.
  6. هوش مصنوعی را توصیف نموده و مزایا و ویژگیهای آن را فهرست کنید.
     هدف اصلی هوش مصنوعی، ساخت کامپیوترهایی است که عملیاتی انجام دهند که بتوان آنها را هوشمند توصیف کرد.
    ویژگیهای اصلی هوش مصنوعی پردازش نمادین، استفاده از روش کاوشی به‌جای الگوریتم و برنامه روش‌های استنتاج می‌باشد.
    هوش مصنوعی، مزایای عمده بسیاری را در بر دارد: دائمی است؛ می‌توان به آسانی آن را تکثیر و توزیع کرد؛ ارزان تر از هوش بشر می‌باشد؛ سازگار و دقیق است و می‌تواند مستند شود.
  7. فهرستی از فناوری‌های هوش مصنوعی تجاری تهیه نمائید.
    حوزه‌های کاربردی اصلی هوش مصنوعی عبارتند از: سیستم‌های خبره، پردازش زبان طبیعی، فهم گفتار، رباتیک هوشمند، دید کامپیوتری، شبکه‌های عصبی، منطق فازی و ساختار هوشمند به کمک کامپیوتر.
  8. یک سیستم خبره و اجزای آن را تعریف کنید و مزایا و محدودیتهای آن را شرح دهید.
    به منظور حل مشکلات پیچیده، فناوری سیستم خبره سعی دارد با انتقال دانش از افراد متخصص و منابع مستند به کامپیوتر، دانش مزبور را برای افراد غیرمتخصص فراهم سازد.
    اجزاء اصلی سیستم خبره عبارتند از: پایگاه دانش، موتور استنتاج، واسط کاربر، تخته سیاه و زیرسیستم توضیح دهنده.
    سیستم‎های خبره می‌توانند مزایای بسیاری ارائه دهند. مهم‌ترین آنها عبارتند از: گسترش بهره‌وری یا کیفیت، حفاظت از تخصص نادر، توسعه دیگر سیستم‌ها، پرداختن به اطلاعات ناکافی و ارائه آموزش.
  9. پردازش زبان طبیعی را شرح داده و آن را با درک گفتاری مقایسه نمایید.
    پردازش زبان طبیعی، برای کاربر فرصتی جهت برقراری ارتباط با کامپیوتر به زبان گفتار روزمره فراهم می‌کند.
    فهم گفتار، برقراری ارتباط افراد با کامپیوتر را از طریق صوت ممکن می‌سازد. این فناوری آشکار، از مزایای متعددی مانند سرعت ورود داده‌ها و آزاد بودن دست‌ها برخوردار است.
  10. شبکه‌های عصبی مصنوعی، ویژگی‌ها و کاربردهای اصلی آنها را شرح داده و سپس آنها را با منطق فازی مقایسه کرده و نقش آنها را در سیستم‌های هوشمند پیوندی توصیف کنید.
    سیستم‌های عصبی از عناصر پردازشی به نام یاخته‌های عصبی مصنوعی تشکیل شده‌اند. آنها از درون به یکدیگر مرتبط بوده و اطلاعات را دریافت، پردازش و ارسال می‌کنند. گروهی از یاخته‌های عصبی مرتبط، شبکه عصبی مصنوعی را تشکیل می‌دهند. NNA جهت کشف الگوهای ارتباطی میان داده‌ها، انجام پیش‌بینی‌های مشکل و مبارزه با کلاه‌برداری استفاده شده و می‌تواند اطلاعات ورودی ناقص را پردازش کند. منطق فازی، نوعی فناوری است که به تحلیل موقعیت در مواقع تردید کمک می‌کند. همچنین این فناوری می‌تواند با SE و NNA برای انجام پیش‌بینی و تفسیرات پیچیده تلفیق شود. NNA، منطق فازی و SE مکمل یکدیگر می‌باشند.
  11. ارتباط میان وب، سیستم‌های تصمیم‌یار و سیستم‎های هوشمند را شرح دهید.
    وب با ایجاد دسترسی آسان به اطلاعات و ابزارهای مدل سازی برای مدیران، تصمیم‌گیری را جهت پردازش این اطلاعات تسهیل می‌کند. به علاوه، ابزارهای وب نظیر مرورگرها و موتورهای جستجو، سرعت جمع‌آوری و تفسیر داده‌ها را افزایش می‌دهند. در نهایت، وب همکاری و تصمیم گیری گروهی را آسان می‌سازد. وب به طراحی سیستم‌های تصمیم‌یار و هوشمند، فراهم کردن دسترسی آسان به آنها از هر مکان، کاهش هزینه آنها به ازاء هر کالا و بهبود شناسایی اطلاعات و خدمات مشتری، کمک می‌کند.
  12. برنامه‌های تصمیم‌یار ویژه از قبیل پشتیبانی کارمندان اجرایی را تشریح کنید.
    برنامه‌های تصمیم‌یار ویژه، شامل شبیه‌سازی‌های پیچیده، سیستم‌های پیش ساخته و توانمند ساختن کارمندان خط مقدم می‌باشند.

مباحث مدیریتی

  1. توجیه هزینه؛ مزایای ناملموس. در عین حال که برخی از مزایای سیستم‎های پشتیبان مدیریت آشکار هستند، تعیین ارزش دلاری برای مزایای ناملموس بسیاری از این سیستم‌ها امری دشوار است. در حالی که هزینه سیستم‎های کوچک نسبتاً کم بوده و توجیه آن موضوع مهمی نیست، هزینه سیستم‌های متوسط تا بزرگ می‌تواند بسیار زیاد باشد و مزایایی که ارائه می‌دهند، باید از نظر اقتصادی توجیه شود.
  2. مستندسازی سیستم‎های تصمیم یار شخصی. بسیاری از کارمندان، به منظور افزایش بهره‌وری و کیفیت کارشان برای خود سیستم تصمیم‌یار طراحی می‌کنند. توصیه می‌شود از این سیستم‎های تصمیم‌یار، لیستی تهیه شده و مطمئن شویم که مستندسازی مناسب و اقدامات امنیتی انجام گرفته، به طوری که اگر کارمندی سازمان را ترک کند، ابزار بهره‌وری باقی بماند.
  3. امنیت. سیستم‌های تصمیم‌یار شامل اطلاعات بسیار مهم برای حیات سازمان‌ها می‌باشند. اقدامات امنیتی مناسب، خصوصاً در برنامه‌های توزیع شده مبتنی بر وب، امری ضروری است. کاربران نهایی که DSS می‌سازند، سازندگان حرفه‌ای سیستم نیستند. به این دلیل، مشکلاتی در یکپارچگی داده‌ها و امنیت سیستم‌های توسعه یافته می‌تواند وجود داشته باشد.
  4. DSS تجاری آماده. با استفاده روزافزون از سیستم‌های مبتنی بر وب و PSA، یافتن برنامه‌های آماده DSS به صورت برخط، امکانپذیر است. به دلیل مزایای برنامه DSS خریداری یا کرایه شده، گاهی به نظر عاقلانه می‌آید که فرایندهای کسب و کاری را برای تنظیم یک DSS تجاری آماده تغییر دهید. برخی فروشندگان مایل‌اند، نرم‌افزار استاندارد خود را متناسب با نیازهای مشتری تغییر دهند. سیستم‌های تصمیم‌یار تجاری هم برای صنایع خاص (بیمارستان‌ها، بانکداری) و هم برای کارهای خاص (تحلیل سودآوری) وجود دارند.
  5. DSS هوشمند. معرفی عوامل هوشمند به سیستم تصمیم‌یار، کارایی آن را به طور گستردهای افزایش می‌دهد. جزء هوشمند یک سیستم، می‌تواند کمتر از 3 درصد کل سیستم باشد (بقیه آن شامل مدل‌ها، پایگاه داده‎ها و خدمات مخابراتی می‌باشد) ولی این جزء هوشمند، می‌تواند نقشی شگفت‌انگیز بازی کند.
  6. فرهنگ سازمانی. هرچه افراد بیشتری با مزایای سیستم تصمیم‌یار آشنا شوند و هرچه مدیران ارشد بیشتری از آن پشتیبانی نماید، کاربرد آن بیشتر خواهد شد. با پشتیبانی فرهنگ سازمان، برنامه‌های زیادی توسعه خواهند یافت.
  7. فناوری‌های تعبیه شده. انتظار می‌رود تا حدود ۱۰ سال دیگر، سیستم‌های هوشمند دست‌کم در ۲۰ درصد کل برنامه‌های فناوری اطلاعات، جایگزین شوند. ضروری است هر مدیر به طور دقیق فناوری‌ها و قابلیت کاربرد تجاری آنها را بررسی نماید.
  8. مسائل اخلاقی. سازمان‌هایی که سیستم‎های پشتیبان مدیریت دارند، بایستی برخی موضوعات اخلاقی مهم، مانند حریم خصوصی و پاسخگویی را مورد توجه قرار دهند. به عنوان مثال، شرکتی یک سیستم تصمیم‌یار تولید کرد تا به افراد در محاسبه تأثیرات اقتصادی بازنشستگی زود هنگام کمک کند. اما سازنده سیستم تصمیم‌یار، تأثیرات مالیاتی که منجر به تصمیمات بازنشستگی نادرست می‌شود را مورد توجه قرار نداد! یکی دیگر از مسائل مهم اخلاقی، قضاوت بشری است، که غالباً در سیستم تصمیم یار کاربرد دارد. قضاوت بشری، نظری است؛ بنابراین، ممکن است به تصمیم‌گیری غیراخلاقی منجر شود. شرکت‎ها باید برای سازندگان سیستم‌های تصمیم یار قواعد اخلاقی تنظیم نمایند. همچنین، امکان خودکارسازی کار مدیران، احتمالاً به از کار بی کار شدن افراد زیادی منجر می‌شود. موضوعات اخلاقی در رابطه با پیاده‌سازی سیستم‌های خبره و سایر سیستم‌های هوشمند نیز مطرح می‌شوند. عملیاتی که توسط یک سیستم خبره انجام می‌شود، می‌تواند غیراخلاقی یا حتی غیرقانونی باشند. به عنوان مثال، ممکن است سیستم خبره به شما توصیه کند کاری انجام دهید که احتمالاً باعث آزار دیگران یا تجاوز به حریم خصوصی افراد خاصی شود. نمونه‌ای از آن، رفتار ربات‌ها و امکان عدم عملکرد آنها طبق برنامه‌ریزی انجام شده است. تصادفات صنعتی بسیاری به وجود آمده که ربات‎ها موجب آن بوده‎اند و به جراحات و حتی مرگ منجر شده‌اند. موضوع این است که آیا لازم است یک سازمان از لوازمی استفاده کند، که ایمنی آنها مطلق نیست؟ یکی دیگر از موضوعات اخلاقی، کاربرد دانش برگرفته از افراد است. موضوع این است که آیا شرکت باید به کارمندی که دانش ارائه شده او توسط دیگران مورد استفاده قرار می‌گیرد، دستمزد خاصی پرداخت نماید؟ این مسأله، به مبحث انگیزه بازمی‌گردد و به حریم خصوصی نیز ربط دارد. آیا افراد باید از اینکه به چه افرادی دانش خاصی ارائه می‌دهند، آگاه باشند؟ موضوع اخلاقی آخر که باید مورد توجه قرارگیرد، غیرانسانی شدن و این احساس است که ماشین "باهوش‌تر" از برخی افراد می‌باشد. افراد رویکردهای مختلفی نسبت به ماشینهای هوشمند دارند و این امر می‌تواند بر روش تعامل آنها، تأثیر گذارد.

فصل 12

مهم‌ترین نکات

  1. شیوه‌های تأثیر راهبردی سیستم‌های اطلاعات را شرح دهید.
    سیستم‎های اطلاعات، راهبرد‎های رقابتی را پشتیبانی کرده یا به آنها شکل می‌دهند.
    مدل زنجیرۀ ارزش پورتر را می‌توان برای شناخت حوزه‎هایی که فناوری اطلاعات می‌تواند مزیت راهبردی ایجاد کند به کاربرد.
  2. راهبردهای مبتنی بر فناوری اطلاعات را که شرکت‌ها برای کسب مزیت رقابتی در صنایع خود مورد استفاده قرار می‌دهند، توضیح دهید.
    رهبری هزینه، ایجاد تمایز و نقطه تمرکز، راهبرد‎های اولیه پورتر برای کسب مزیت رقابتی بودند، اما امروزه راهبردهای بسیار دیگری نیز وجود دارند. کلیه راهبردهای رقابتی را می‌توان توسط فناوری اطلاعات پشتیبانی کرد.
    اینترنت ماهیت رقابت را تغییر داده و روابط سنتی میان مشتریان، تأمین‌کنندگان و بنگاه‎ها را در یک صنعت عوض کرده است.
  3. دربارۀ مهارت‎ها و منابع فناوری اطلاعات که در دستیابی به مزیت رقابتی پایدار مؤثر هستند، توضیح دهید.
    دیدگاه مبتنی بر منبع بنگاه، می‌تواند به شناخت منابع مبتنی بر فناوری اطلاعات و قابلیت‌هایی که برای ایجاد و حفظ مزیت رقابتی ضروری است، کمک کند.
    کسب مزیت رقابتی دشوار است و به علت ماهیت خالقانه پیشرفت‌های فناوری، حفظ آن نیز می‌تواند به همان دشواری باشد.
  4. مدل چهار مرحلهای برنامه‌ریزی سیستم‌های اطلاعات را شرح داده و دربارۀ اهمیت هم‌ترازی برنامه‌های سیستم‎های اطلاعات با برنامه‌های سازمانی بحث کنید.
    شیوه‌های برنامه‌ریزی در طول زمان تکامل یافته‌اند.
    امروزه این روش‌ها حول برنامه‌ریزی الکترونیکی متمرکزند.
    مدل برنامه‌ریزی فناوری اطلاعات چهار مرحله‌ا‌ی شامل برنامه ریزی راهبردی، تحلیل نیازمندی‎ها، تخصیص منابع و برنامه‌ریزی پروژه است.
  5. تحلیل نیازمندی‌های اطلاعاتی، درآمدها و سبد پروژه، تخصیص منابع و برنامه‌ریزی پروژه را شرح دهید.
    برنامه‌ریزی سیستم‌های اطلاعات به تحلیل اطلاعات مورد نیاز سازمان نیاز دارد. روش‌های متعددی برای انجام این کار وجود دارد. بنابراین، پیاده‌سازی برنامه به برنامه‌ریزی (شامل تخصیص منابع، تحیل هزینه- فایده و مدیریت پروژه با استفاده از نرم‌افزار) نیاز دارد.
  6. دربارۀ مفهوم و اهمیت همترازی فناوری اطلاعات توضیح دهید.
    هم‌ترازسازی برنامه‌های فناوری اطلاعات با برنامه‌های کسب و کار این امکان را فراهم می‌آورد تا پروژه‌های سیستم‎های اطلاعات براساس میزان پشتیبانی آنها از اهداف و راهبردهای سازمان، اولویت‌بندی شوند.
  7. انواع مختلف معماری‌های فناوری اطلاعات را مشخص کرده و فرایندهای لازم برای استقرار معماری اطلاعات را ذکر کنید.
    معماری فناوری اطلاعات می‌تواند متمرکز یا توزیع شده باشد. اگر معماری توزیع شده باشد، معمولاً از مدل معماری سرویس‌گیرنده/ سرویس‌دهنده، تبعیت می‌کند.
     سازمان‌ها می‌توانند از اصول معماری سازمانی برای توسعه معماری فناوری اطلاعات استفاده کنند.
  8. دربارۀ مسائل مهمی که در ارتباط با برنامه‌ریزی سیستم‎های اطلاعات به وجود می‌آید، بحث کنید.
    برنامه ریزی سیستم‌های اطلاعات راهبردی شامل متدولوژی‌هایی مانند برنامه‌ریزی سیستم‌های کسب و کار، مراحل رشد فناوری اطلاعات و عوامل کلیدی موفقیت می‌باشد.
    مسائل مهم برنامه‌ریزی سیستم‌های اطلاعات عبارتند از همترازی راهبردی، معماری، تخصیص منابع و مسائل مربوط به زمان و بودجه.
  9. نکات مهم برنامه‌ریزی فناوری اطلاعات را در ارتباط با وب مشخص و انتخاب سبد نرم‌افزارهای کاربردی را درک کنید.
    برنامه‌ریزان می‌توانند برای اولویت‌بندی سبد نرم‌افزارهای کاربردی، از اعتبار برنامه و تناسب آن با سازمان استفاده کرده، آن را بر روی شبکه‌ای که تناسب شرکت و دوام پروژه را نشان می‌دهد، نگاشته و یکی از چهار راهبرد را پیشنهاد دهند.

مباحث مدیریتی

  1. حفظ مزیت رقابتی. شرکت‎ها پس از بزرگتر و پیچیده‌تر شدن، منابع کافی برای کپی کردن سریع سیستم‌های موفق رقیبان‌شان به دست می‌آورند. برای مثال، در حال حاضر آالمو رنت - اِ- کار1، به مشتریان دائمی، کارتی شبیه به آنچه برای نخستین بار نشنال کار رنتال2 ارائه نمود، می‌دهد.
  2. اهمیت. آماده‌سازی فناوری اطلاعات برای آینده که همان برنامه‌ریزی است، یکی از چالش انگیز‌ترین و مشکل‌ترین مسائلی است که تمام مدیران، از جمله مدیران سیستم‌های اطلاعات با آن روبرو هستند. هر کدام از چهار مرحلۀ فرایند برنامه‌ریزی راهبردی فناوری اطلاعات (برنامه‌ریزی راهبردی، تحلیل نیازهای اطلاعاتی، تخصیص منابع و برنامه‌ریزی پروژه) مشکلات خاص خود را دارند. بنابراین، نبود برنامه‌ریزی یا برنامه‌ریزی ضعیف، ممکن است منجر به نابودی سازمان شود.
  3. سازماندهی برای برنامه‌ریزی. در امر برنامه‌ریزی، مسائل زیادی وجود دارد: نقش توسعه‌دهنده سیستم اطلاعات چه باید باشد؟ فناوری اطلاعات چگونه باید سازماندهی شود؟ بودجه و نیروی انسانی آن چگونه باید تأمین گردد؟ چگونه مسائل مربوط به نیروی انسانی، همچون آموزش، منافع و مسیرهای شغلی هر یک از کارکنان SI باید مدیریت شود؟ محیط چطور؟ اقتصاد چگونه است؟ قوانین دولت چگونه هستند؟ فناوریهای جدید کدامند؟ مسیر راهبردی سازمان میزبان کدام است؟ اهداف کلیدی آن چه هستند؟ آیا بر سر این اهداف توافق حاصل گشته و به روشنی بیان شده‌اند؟ در نهایت، با این اهداف و راهبردها و در محیط‌های بزرگتر، سیستم‌های اطلاعات چه راهبردها و اهدافی را باید دنبال کنند؟ سازمان چه نوع معماری اطلاعات را باید برگزیند : متمرکز یا غیرمتمرکز؟ هزینه‌های فناوری اطلاعات چگونه توجیه می‌شوند؟ پاسخ هریک از این سؤال‌ها باید با توجه به شرایط خاص توسعه‌دهنده سیستم اطلاعات و سازمان بزرگتری که وی جزئی از آن است ارائه شود.
  4. سازگاری معماری فناوری اطلاعات با سازمان. ممکن است مدیریت یک سازمان از این که معماری فناوری اطلاعات آن با نیازهای سازمان، سازگاری و مطابقت ندارد، نگران شود. در چنین مواردی، این احتمال می‌رود که خطایی از جانب متخصصین فناوری اطلاعات رخ داده باشد و آنها نیازهای سازمان را به طور صحیح شناسایی نکرده باشند. همچنین ممکن است خطا از جانب مدیریت باشد که نوع و سبک معماری فناوری اطلاعات که به آن مجوز توسعه داده شده یا سازمان به آن نیاز دارد را به خوبی درک نکرده باشد.
  5. برنامه‌ریزی معماری فناوری اطلاعات. متخصصین فناوری اطلاعات باید با کاربران سازمان ملاقات داشته و به اتفاق هم نیازهای کنونی و آتی معماری فناوری اطلاعات را شناسایی کنند. در برخی مواقع، فناوری اطلاعات باید در رأس امور قرار گیرد (به عنوان مثال، مواقعی که کاربران سازمان، نتایج فنی یک فناوری جدید را درک نمی‌کنند). در سایر موارد، باید کاربران مد نظر قرار گیرند (به عنوان مثال، زمانی که قرار است فناوری در یک فرصت مناسب به کار گرفته شود). برنامه‌ها باید به عنوان بخشی از برنامه راهبردی سازمان و برنامه راهبردی فناوری اطلاعات نوشته و منتشر شوند. این برنامه‎ها باید با مسائلی چون آموزش، پیامدهای شغلی و سایر مسائل ثانویه مربوط به زیرساخت نیز در ارتباط باشند.
  6. سیاست فناوری اطلاعات. معماری فناوری اطلاعات باید بر پایه خط مشی‌های سازمانی یا اصول موجود در سیاست‌ها، بنا شود. این سیاست‌ها باید شامل نقشها و مسئولیت‎های کارمندان و کاربران فناوری اطلاعات، مسائل امنیتی، تحلیل‌های هزینه- فایده برای ارزیابی فناوری اطلاعات و اهداف معماری فناوری اطلاعات باشند.
  7. مسائل قانونی و اخلاقی مصاحبه‌هایی که به منظور یافتن نیازها و خواست‌های مدیران صورت می‌گیرند، باید با همکاری و مشارکت کامل انجام شوند. برای محافظت از امور شخصی نیز باید معیارهایی اعمال شود. در زمان طراحی سیستم‎ها، همواره باید افراد موجود در سیستم نیز در نظر گرفته شوند. مهندسی مجدد فن اوری اطلاعات بدین معناست که برخی از کارمندان نیز باید به طور کامل خودشان را مهندسی مجدد نمایند. ممکن است برخی از این افراد خود را برای چنین امری مسن بیابند. سازماندهی مجدد فرایندهای شرکت یا زنجیرۀ تأمین، ممکن است منجر به خروج، آموزش یا انتقال برخی از کارمندان شود. آیا پیش از اجرای این طرح، مدیران باید کارکنان را از چنین احتمالاًتی آگاه کنند؟ درباره کارکنان مسنتری که ممکن است آموزش مجددشان دشوار باشد چه باید کرد؟ از دیگر مسائل اخلاقی می‌توان به اشتراک منابع کامپیوتری (فرضاً در یک محیط سرویس‌گیرنده/ سرویس‌دهنده) یا اطلاعات شخصی که ممکن است بخشی از فرهنگ جدید سازمانی باشند، اشاره کرد. در نهایت ممکن است افراد مجبور شوند برنامه‌های کامپیوتری که برای استفاده در بخش خود طراحی کرده‌اند را به اشتراک بگذارند و چون این برنامه‌ها را تحت مالکیت معنوی خود می‌دانند مقابل آن مقاومت نمایند. این مسائل باید در یک برنامه‌ریزی مناسب مورد توجه قرار گیرند. تحقق دگرگونی‎های سازمانی با به کارگیری فناوری اطلاعات، ممکن است بعضی افراد را برای انجام اعمال غیراخلاقی و حتی غیرقانونی وسوسه کند. ممکن است سازمان‌ها برای نظارت بر فعالیت‌های کارمندان و مشتریان خود، ناچار به استفاده از فناوری اطلاعات باشند و در انجام این کار ممکن است وارد حریم خصوصی افراد شوند. زمانی که سازمان‌ها با استفاده از هوش تجاری در صدد کشف فعالیت‌های رقبا بر می‌آیند، ممکن است از روش‌های غیر اخلاقی چون تحت فشار گذاشتن کارمندان شرکت رقیب برای افشای اطلاعات یا استفاده از نرم افزارهایی که تحت مالکیت معنوی دیگر سازمان‌ها می‌باشند، استفاده کنند.
  8. راهبرد فناوری اطلاعات در برنامه‌ریزی فناوری اطلاعات، بررسی سه راهبرد بنیادی ضروری می‌نماید: (1) پیشگام بودن در فناوری. سازمان‌هایی چون فدکس، دل و وال مارت به خاطر پیشرو بودن راهبردهایشان شناخته شده‌اند. مزیت پیشرو بودن در توان جذب بیشتر مشتری و ارائه خدمات و محصولات منحصر به فرد و رهبری هزینه خواهد بود. با این وجود توسعه فناوری‌های جدید شامل هزینه بوده و احتمال شکست بالا می‌باشد. (2) دنباله‌رو بودن. این راهبرد بسیار پر مخاطره است، چرا که امکان عقب ماندن شما از سایرین وجود دارد. در عین حال با خطر شکست مواجه نیستید و معمولاً تنها با صرف بخشی از هزینه می‌توانید فناوری‌های جدید را عملی سازید. (3) آزمایشگر بودن در مقیاس کوچک. در این روش سرمایه‌گذاری تحقیقات و توسعه و هزینۀ شکست کاهش می‌یابد. هر زمان که موفقیت‌آمیز بودن یک فناوری به اثبات رسید، میتوانید به سرعت آن را به طور کامل عملی سازید.

 فصل 13

مهم‌ترین نکات

  1. جنبه‌های اصلی اقتصاد فناوری اطلاعات را شناسایی کنید.
    قدرت سخت‌افزار کامپیوتر باید حداقل تا ده سال با یک نرخ نمایی، افزایش پیدا کند و هر 81 ماه دو برابر شود، در حالی که هزینه‌ها ثابت باقی می‌مانند. نسبت هزینه/ عملکرد ذخیره سازی و شبکه‎ها نیز به همین صورت است.
  2. تناقض بهره‌وری را شرح داده و ارزیابی نمایید.
    اگر چه سازمان‎ها، مقادیر بی شماری پول را صرف فناوری اطلاعات می‌کنند، اثبات این مسأله که این مخارج باعث افزایش بهره‌وری صنعتی یا ملی می‌شود، دشوار است. تضاد بین اندازه سرمایه گذاری فناوری اطلاعات و مقدار خروجی، به عنوان تناقض بهره‌وری مطرح می‌شود و علت آن، قابل توضیح است.
  3. رویکردهایی که نسبت به ارزیابی سرمایه‌گذاری در فناوری اطلاعات وجود دارد را شرح داده و توضیح دهید که چرا انجام چنین کاری دشوار است.
     ارزیابی سرمایه گذاری فناوری اطلاعات، مستلزم یافتن هزینه کل مالکیت، منافع کل مالکیت و کم‌کردن هزینه‌ها از منافع است. ارزش اطلاعات برای یک سازمان باید بخشی از آن محاسبه باشد. مشکل اصلی در ارزیابی سرمایه گذاری فناوری اطلاعات، اندازهگیری منافع ناملموس است. ارتباط دادن بعضی از هزینه‎ها به پروژه‌های خاص نیز دشوار است. شیوه‌های مالی سنتی را می‌توان برای ارزیابی سرمایه‌گذاری فناوری اطلاعات به کار برد، اما در بسیاری از موارد، روش‌هایی مانند تحلیل ارزش، محک‌زنی یا تحلیل گزینه حقیقی، به ویژه برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها، مناسب‌تر هستند.
  4. ماهیت منافع ناملموس را شرح داده و رویکردهایی که در برخورد با چنین منافعی وجود دارد را بیان کنید.
    منافع ناملموس، زمینه‌های بسیاری از رضایت مشتری گرفته تا به تعویق انداختن سرمایه‌گذاری‌های فناوری اطلاعات را شامل می‌شوند. برای لحاظ کردن منافع ناملموس در توجیه فناوری اطلاعات، می‌توان آنها را به مقادیر کمّی تبدیل نمود یا به عنوان بحث‎های مطرح در این توجیه، فهرست کرد یا نادیده گرفت. روش‌های خاص می‌توانند مفید باشند.
  5. روش‌های سنتی و مدرن توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری در فناوری اطلاعات را نام برده و به اختصار توضیح دهید.
    روش‌های ارزش خالص فعلی و بازگشت سرمایه به خوبی با منافع ملموس، نتیجه می‌دهند. با وجود منافع ناملموس، می‌توان یکی از این روش‎ها را امتحان کرد: تحلیل ارزش، اقتصاد اطلاعات، معیارها، مدیریت از طریق اصول، ارزیابی گزینه واقعی، کارت امتیاز متوازن و هزینه‌یابی مبتنی بر فعالیت.
  6. مزایا و معایب دریافت پول از کاربران نهایی در ازای خدمات فناوری اطلاعات (بازیافت هزینه) را شناسایی نمایید.
    سیستم‎های بازیافت هزینه می‌توانند برای نظمدادن به استفاده از سیستم‌های اطلاعات مشترک، به کار روند. سیستم‌های بازیافت هزینه رفتارگرا، اگر به خوبی طراحی شوند، استفاده کارا و اثربخش از منابع فناوری اطلاعات را تشویق می‌نمایند.
  7. مزایا و معایب برون‌سپاری را شناسایی کنید.
    برون‌سپاری می‌تواند هزینه‌های فناوری اطلاعات را کاهش دهد و این امکان را برای سازمان فراهم سازد که فعالیت‌های مدیریتی خود را بر روی مسائل مرتبط با مزیت‌های رقابتی، متمرکز نماید. با این وجود، برون‌سپاری ممکن است انعطاف‌پذیری شرکت را در یافتن بهترین فناوری اطلاعات مناسب برای کسب و کار، کاهش داده و ریسک امنیتی نیز در پی داشته باشد.
  8. تأثیر اقتصادی تجارت الکترونیکی را شرح دهید.
    تجارت الکترونیکی، تحویل الکترونیکی محصولات دیجیتالی را با قیمت بسیار پایین فراهم می‌سازد. همچنین بسیاری از محصولات غیردیجیتالی میتوانند با هزینه سربار پایینتر و هزینه اداری کمتر، تولید و برای مشتری ارسال شوند.
  9. مسائل اقتصادی مربوط به فناوریهای اینترنتی شامل تجارت الکترونیکی را توضیح دهید.
    به دلیل منحنیهای اقتصادی متفاوت، فقدان داده‌های زیربنایی و تغییرات مکرر و غیره، از فناوریهای مبتنی بر وب میتوان به شیوههای مختلفی برای انجام تحلیل هزینه- فایده، استفاده کرد. تغییر مفاهیم موجود، به همان طریق که در انتخاب پرتفوی انجام می‌شود، توصیه میگردد.
  10. دالیل شکست توسعه سیستم و تئوری افزایش بازگشت سرمایه و تحول بازار توسعه فناوریهای جدید را شرح دهید.
    موضوعات متعددی در ارتباط با اقتصاد فناوری اطلاعات، وجود دارند. شکستهای فناوری اطلاعات، غالباً نتیجه تحلیل ضعیف هزینه- فایده هستند. گاهی اوقات نیز پروژههای فناوری اطلاعات، به دلیل ضعف برنامه‌ریزی منابع اقتصادی، طولانی می‌شوند.

مباحث مدیریتی

 فناوری اطلاعات، ویژگیهای خاصی دارد که این فناوری و اقتصاد آن را از جنبه‌های دیگر دنیای سازمانی، متمایز می‌سازد. بنابراین فناوری اطلاعات، مستلزم فعالیت‌های مدیریتی اثربخش‌تر و در برخی موارد متفاوت است. برای مثال، مقاومت سازمان در بسیاری از جنبه‌ها می‌تواند مطمئن‌ترین سیستم را با شکست مواجه سازد (8991 ,yelaH dna nostaW). مدیران باید نسبت به مسائل زیر آگاه و مسئول باشند:

  1. رشد و تغییر مداوم قدرت تراشه ریزپردازنده1، هر دو سال یکبار، دوبرابر می‌شود، در حالی که هزینه آن، ثابت باقی می‌ماند. این قدرت که دائماً در حال افزایش است، با تأثیر بر همه جنبه‌های سازمان و محیط، فرصت‌ها و در عین حال تهدیدهای بزرگی را به وجود می‌آورد. مدیران باید به طور مداوم پیشرفت‌های موجود در این زمینه را تحت نظر بگیرند تا فناوری‎های جدید مرتبط با سازمان خود را شناسایی نموده و سازمان را نسبت به اثرات بالقوه آنها، بهروز نگه دارند.
  2. تغییر وضعیت از منافع ملموس به سوی منافع ناملموس. در پروژه‌های خودکارسازی، جایگزینی نیروی کار یدی با یک فناوری اطلاعات به صورت نظیر به نظیر به راحتی صورت نمی‎گیرد. توجیه اقتصادی کاربردهای فناوری اطلاعات، تا حد زیادی بستگی به منافع ناملموس مانند افزایش کیفیت یا بهبود خدمات به مشتری دارد. برعکس، محاسبه صرفه‌جویی در هزینه و تخمین دقیق ارزش منافع ناملموس پیش از اجرای واقعی پروژه، بسیار دشوار است. مدیران باید ابزارهایی را شناسایی کرده و به کار گیرند که به وسیله آنها بتوان منافع ناملموس را در فرایند تصمیم‌گیری برای سرمایه‌گذاری‌های فناوری اطلاعات، وارد کرد.
  3. هیچچیز قطعی نیست. اگر چه فناوری اطلاعات، فرصتهایی را برای اصلاحات چشمگیر در عملکرد سازمان فراهم می‌کند، این منافع به طور خودکار به وجود نمی‌آیند. مدیران باید فعالانه کارهای اجرایی خود را برنامه‌ریزی نموده و آن را کنترل کنند تا بازگشت سرمایه‌های فناوری اطلاعات خود را افزایش دهند.
  4. بازیافت هزینه. اگر کاربران مجبور نباشند که برای خدمات فناوری اطلاعات پولی پرداخت نمایند، انگیزه‎ای برای کنترل هزینه‎های آن، نخواهند داشت. از سوی دیگر، یک سیستم حسابرسی ممکن است هزینه‎ها را به طور دقیق به کاربران اختصاص دهد، اما انگیزه را برای کشف فناوری‎های جدید مفید، از بین ببرد. راه حل این مشکل، یک سیستم بازیافت هزینه است که هدف اصلی آن جهت دادن به رفتارهای کاربران، در راستای اهداف سازمان می‌باشد.
  5. ریسک. سرمایه‌گذاری در فناوری اطلاعات، ذاتاً پرخطرتر از سرمایه‌گذاری در دیگر زمینه‌ها است. مدیران باید سطح ریسک را قبل از اجرای پروژههای فناوری اطلاعات، ارزیابی کنند. میزان دخالت مدیریت، همراه با تکنیک‌های خاص مدیریتی، باید با ریسک هر پروژه، تناسب داشته باشد.
  6. برون‌سپاری. مدیریت فناوری اطلاعات، به علت پیچیدگی و ریسک ذاتی آن، نیاز به مهارت‌های مدیریتی بیشتری دارد. در چنین شرایطی، ممکن است سازمان تصمیم بگیرد که کل یا بخشی از کارکردهای فناوری اطلاعات خود را برون‌سپاری کند. در هر حال، اگر سازمان این کار را انجام دهد، باید مطمئن شود که بندهای قرارداد برون‌سپاری در زمان مناسب و طی مدت قرارداد، به بهترین نحو در جهت خواسته‌های او محقق می‌شود.
  7. بازده صعودی. صنعتی که تمرکز اصلی آن بر فناوری اطلاعات است (محصولات دیجیتالی) یا فناوری اطلاعات نقش پر رنگی در محصولاتش دارد، اغلب تحت یک الگوی بازده صعودی، عمل می‌کند. در مقابل، صنعتی که اساساً محصولات فیزیکی تولید می‌کند، دارای بازده نزولی سرمایه خواهد بود. مدیران باید تشخیص دهند که کدام الگو برای محصولاتی که مسئول آن هستند، به کار می‌روند و راهبردهای مدیریتی که از همه مناسب‌تر هستند را برای آنها به کار ببرند.  

فصل 14

مهم‌ترین نکات

  1.  فرایند تحصیل یا توسعه فناوری اطلاعات را شرح دهید.
    تحصیل سیستم‌های اطلاعات، شامل کلیه رویکردهای به دست آوردن سیستم‎ها می‌باشد: خرید، اجاره یا ساخت. هدف از تحصیل برنامه فناوری اطلاعات، ایجاد (یا خرید) برنامه‌ها و راه‌اندازی آنهاست.
    فرایند به دست آوردن فناوری اطلاعات را می‌توان به پنج گام تقسیم کرد: برنامه‌ریزی و توجیه؛ ایجاد معماری فناوری اطلاعات؛ انتخاب گزینه‌های توسعه؛ آزمایش، نصب و یکپارچه‌سازی برنامه‎های جدید؛ و مدیریت عملیات و نگهداری این فرایند.
  2. شناسایی، توجیه و برنامه ریزی پروژه‌های فناوری اطلاعات را توضیح دهید.
    شناسایی پروژه‎ها (برنامه‌های) جدید، ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد (به عنوان مثال، نیاز به حل یک مشکل کاری). فرایند توجیه، اساساً مقایسه هزینه‌های مورد انتظار با منافع هر برنامه است. اگرچه، اندازه‌گیری هزینه‌ها پیچیده نیست، تخمین منافع، به دلیل وجود منافع ناملموس، بسیار پیچیده و دشوار است. برنامه‌ریزی پروژه‎ها، شامل برنامه زمان بندی، مراحل حساس و تخصیص منابع است.
  3. گزینه‎های اصلی تحصیل فناوری اطلاعات و ملاک‌های انتخاب این گزینه‌ها را نام ببرید.
    گزینه‌های اصلی تحصیل برنامه‌ها، خرید، اجاره و ساخت (توسعه داخلی) هستند. سایر گزینه‌ها عبارتند از: مشارکت‌های خاص و استفاده از بازارها یا مبادلات الکترونیکی (خصوصی یا دولتی). توسعه داخلی سیستم را می‌توان با استفاده از CLDS، تهیه نمونه اولیه یا سایر روش‌ها و توسط پیمانکاران، کارکنان بخش سیستم‌های اطلاعات یا کاربران نهایی (به صورت منفرد یا با هم) انجام داد.
  4. استفاده از ملاک‎های انتخاب یک رویکرد تحصیل را شرح دهید.
    شرکت‌ها باید در تصمیم‌گیری نسبت به چگونگی به دست آوردن برنامه‌ها، ملاک‌های متعددی را در نظر بگیرند. این ملاک‌ها ممکن است با یکدیگر تناقض داشته باشند (برای مثال، کیفیت و قیمت). شرکت‌ها لازم است مطمئن شوند که کلیه ملاک‎ها، لحاظ شده‌اند و اهمیت هر یک از آنها را برای خود، ارزیابی نمایند.
  5. نقش ارائه‌دهندگان خدمات نرم‌افزاری را شرح دهید.
    ارائه‌کنندگان خدمات نرم‌افزاری، معمولاً از طریق اینترنت، برنامه‌های نرم‌افزاری را اجاره می‌دهند. هزینه اجاره برنامه‌ها، ممکن است هر ماه، مبلغی ثابت باشد یا براساس میزان استفاده (مانند برق) تعیین شود (این ایده اصلی پردازش اشتراک عمومی است که توسط ارائه‌کنندگان خدمات نرم افزاری یا فروشندگان نرم‌افزار، ارائه خواهد شد).
  6. فرایند انتخاب فروشنده و نرم‌افزار را شرح دهید.
    فرایند انتخاب فروشنده و نرم‌افزار، از شش گام، تشکیل شده است: شناسایی فروشندگان بالقوه، تعیین ملاک‌های ارزیابی، ارزیابی فروشندگان و بسته‎های نرم‌افزاری، انتخاب فروشنده و بسته، عقد قرارداد و امضای موافقت‌نامه‌هایی در مورد سطح خدمات.
  7. برخی از مسائل اصلی مربوط به پیاده سازی را بفهمید.
    بیشتر مسائل مربوط به پیاده سازی، به تصمیم گیری در مورد انتخاب گزینه‌های توسعه و انتخاب نرم‌افزار و فروشنده مربوط می‌شود. به علاوه، مسائل امنیتی و اخلاقی نیز باید مدنظر قرار گیرند.
  8. مسأله اتصال برنامه‌های فناوری اطلاعات به پایگاه‌های داده، سایر برنامه‌ها، شبکه‌ها و شرکای کاری را درک نمایید.
    برنامه‌های جدید باید به برنامه‌ها، پایگاه‌های داده و غیره در داخل سازمان، متصل شوند. آنها ممکن است به سیستم‎های اطلاعات شرکاء نیز اتصال یابند. مسائل مربوط به سازگاری و امنیت، اتصال را دشوار می‌سازند. ابزارها و روش‌های متعددی برای رفع این مشکل، وجود دارند.
  9. لزوم طراحی مجدد فرایندهای کاری و روش‌های انجام این کار را شرح دهید.
    معرفی فناوری جدید، ممکن است مستلزم ساختاردهی یا طراحی مجدد فرایندها باشد. به علاوه، احتمالاً طراحی مجدد فرایندها برای انطباق با نرم‌افزار استاندارد نیز لازم است. روش‎های متعددی برای طراحی مجدد فرایندها وجود دارند که از مهم‌ترین آنها می‌توان به مهندسی مجدد فرایندهای کاری و مدیریت فرایندهای کاری و جریان کار اشاره نمود.
  10. پشتیبانی فناوری اطلاعات از طراحی فرایند و مهندسی مجدد فرایندهای کاری را توضیح داده و فعالیت‌ها، موفقیت‌ها و شکست‌های طراحی مجدد را شرح دهید.
     فناوری اطلاعات، قادر است به تحلیل، ترکیب، اصلاح، ساده‌سازی فرایندهای کاری کمک کند.
    طراحی مجدد یک یا چند فرایند کاری، ساده‌تر از طراحی مجدد فرایندها در ابعاد وسیع است. محدود کردن دامنه پروژههای طراحی مجدد، به پیاده‌سازی موفقیت‌آمیز برنامه‌های فناوری اطلاعات، کمک می‌کند.
    طراحی مجدد، فرایند عظیم و دشواری است که اگر به درستی، برنامه‌ریزی و مدیریت نشود، به شکست منجر خواهد گردید.

مباحث مدیریتی

  1. اهمیت. برخی از مدیران عامل و مدیران بخش‌ها معتقدند که توسعه سیستم، مسأله‌ای فنی است و فقط به افراد فنی مربوط می‌شود. این طرز فکر درست نیست. ساخت مناسب سیستم‌ها، برای موفقیت آنها لازم است. مدیران کارکردی، باید در فرایند توسعه، مشارکت کرده و کلیه مراحل آن را درک نمایند. آنها باید در تصمیم‌گیری‌های مربوط به ایجاد یا خرید نرم‌افزار شرکت کنند. استفاده از متدولوژی‌های نادرست برای توسعه، می‌تواند به شکست سیستم، منجر شود.
  2. مسائل اخلاقی و قانونی. توسعه سیستم‌ها در سازمان‌ها و کشورهای مختلف، می‌تواند منجر به ایجاد مشکلاتی در هریک از مراحل آن گردد. برای مثال، در سال 8991، در توسعه سیستم scipmylO onagaN، آیبیام در آخرین لحظات دریافت که گروه‌های طرفدار کره شمالی در ژاپن، نسبت به مطلبی که در وب‌سایت به جنگ دو 3 کره اشاره کرده بود، اعتراض دارند. اگرچه این مطلب از دایره‌المعارف وُرلد بوک گرفته شده بود برخی افراد را رنجاند. آیبیاِم، ناچار شد این مطالب را حذف کرده و عذرخواهی نماید. این شرکت، اعلام کرد: "دفعه بعد، به جای آن که اول اقدام کرده و با مشکل روبرو شویم ابتدا تحقیق گسترده‌ای خواهیم کرد." پروژه‌های مرتبط با اینترنت، دشواری‌های خاص خود را دارند، در حالی‌که قوانین مربوطه، همچنان در حال تکمیل هستند.
  3. مشارکت کاربران. کاربران مستقیم و غیرمستقیم یک سیستم، بیش از سایر افراد، از نیازمندی‌های آن و اینکه کدام گزینه‌ها اثربخش‌ترند، مطلع هستند. به علاوه، کاربران، بیش از همه تحت تأثیر یک سیستم اطلاعات جدید هستند. از سوی دیگر، تحلیلگران و طراحان، بیشتر از همه، از مسائل فنی و مدیریت داده‌ها، اطلاع دارند و در یافتن راه حله‌ای قابل اطمینان در مورد سیستم‌ها، بیشترین تجربه را دارند. ترکیب صحیح مشارکت کاربران و تخصص مربوط به سیستم‌های اطلاعات، بسیار حیاتی است.
  4. استفاده از ابزارها توسط توسعه‌دهندگان. به کارگیری ابزارها و فنون توسعه، می‌تواند تضمین کند که توسعه‌دهندگان، کلیه عوامل لازم را لحاظ کرده و توسعه، مستندسازی و آزمایش را به روش استاندارد، انجام می‌دهند. از سوی دیگر، اِعمال فشار برای استفاده از این ابزارها، می‌تواند بی‌جهت باعث محدود شدن نوآوری، کارایی توسعه و بهره‌وری کارکنان شود.
  5. تضمین کیفیت، در مقابل برنامه زمانی.. کیفیت، در کوتاه‌مدت و بلندمدت، حائز اهمیت است، اما ممکن است باعث طولانی شدن مدت زمان توسعه و افزایش هزینه‌های آن شود. تلاش برای تحقق برنامه‌های زمانبندی دقیق می‌تواند منجر به کیفیت پایین، هزینه بالا، مشکلات روحی در کارکنان و حتی زمان بندی بدتر شود. کنترل لازم، توسط استاندارد ایزو 00091 امکان‌پذیر است (فایل برخط 91.41W را ببینید).
  6. مشکلات رفتاری. افراد، از سیستم‎های اطلاعات، استفاده نموده و معمولاً، به نحوه کار سیستم موجود، عادت می‌کنند. آنها ممکن است به صورت غیرمنتظره‌ای، نسبت به سیستم‌های جدید عکس‌العمل نشان دهند و حتی سیستم‌هایی با بهترین طراحی فنی را بی فایده سازند. تغییرات ایجاد شده توسط سیستم‌های اطلاعات، باید به طور اثربخش، مدیریت شوند. مسأله ایجاد انگیزه در برنامه‌نویسان، برای افزایش بهره‌وری آنها، از طریق آشنایی با ابزارهای جدید و استفاده مجدد از ماژول‌های نوشته شده، از اهمیت خاصی برخوردار است.
  7. توسعه مکرر. سیستم‌های اطلاعات، برای تأمین نیازهای سازمان طراحی شده اند. در صورتی که سیستم‎های اطلاعات کاملا این نیازها را محقق نکنند، یا نیازها تغییر نمایند، باید مجدداً توسعه یابند. توسعه یک سیستم، هزینه عمده‌ای را در بر دارد اما توسعه مکرر آن جهت حفظ اثربخشی معمولاً بسیار پرهزینه‌تر است.
  8. میزان ریسک. ایجاد سیستم‌های اطلاعات، ریسک‎هایی را در بر دارد. برای مثال، سیستم‌ها ممکن است تکمیل نشوند، دیرتر از موعد تکمیل شوند یا به منابعی بیشتر از میزان برنامه‌ریزی شده، نیاز داشته باشند. سیستم‌های سازمانی، ریسک بسیار بالایی دارند. برای چگونگی مدیریت این ریسک‌ها (2002) yesseV dna ttocS و (4002)
  9. eniveL. طراحی مجدد فرایند کاری. طراحی مجدد فرایند کاری، می‌تواند به دلیل نیاز به آماده‌سازی شرایط برای پذیرش فناوری اطلاعات یا بسیاری از دلایل دیگر، انجام شود. این کار را می‌توان با روش‌های مهندسی مجدد فرایندهای کاری گرفته تا مدیریت فرایندهای کاری انجام داد.
  10. تغییرات ساختاری. فناوری اطلاعات، نه تنها به خودکارسازی فرایندهای موجود کمک می‌کند، بلکه در معرفی ابتکاراتی جهت تغییر ساختار (برای مثال مدیران موردی و تیم‌های چندین ضابطه‌ای 1)، کاهش تعداد فرایندها، ترکیب وظایف، امکانپذیر کردن سفارشی سازی اقتصادی و کاهش زمان چرخه، مفید واقع می‌شود.
  11. مسائل اخلاقی و قانونی. انجام مصاحبه‌هایی برای مشخص کردن نیازهای مدیران و خواسته‎های آنها، باید با همکاری کامل، صورت پذیرد. اقدامات لازم برای حفاظت از حریم خصوصی افراد، باید انجام شود. در طراحی سیستم‌ها، افراد حاضر در آن سیستم، باید در نظر گرفته شوند. مهندسی مجدد فناوری اطلاعات، بدین معناست که برخی از کارکنان، ناچار خواهند بود خود را کاملا مهندسی مجدد کنند. برخی ممکن است حس کنند برای انجام چنین کاری، پیر شده‌اند. سازماندهی مجدد زنجیرۀ تأمین یا فرایند کاری، احتمال دارد مستلزم تعدیل، حفظ یا جابه‌جایی برخی از کارکنان باشد. آیا مدیر باید کارکنان خود را در جریان چنین احتمالاًتی قرار دهد؟ در مورد کارکنان مُسِنی که حفظ آنها دشوار است، چه باید کرد؟ سایر مسائل اخلاقی (به طور مثال اشتراک منابع پردازشی یا اطلاعات شخصی) بخشی از فرهنگ جدید سازمان به حساب می‌آیند. نهایتاً افراد ممکن است مجبور شوند برنامه‌های کامپیوتری که طراحی کرده‎اند را برای استفاده در بخش خود، به اشتراک بگذارند و احتمال دارد نسبت به این کار، مقاومت کنند، زیرا چنین برنامه‌هایی را سرمایه فکری خود تلقی می‌نمایند. این مسائل و سایر مسائل موجود، باید در یک برنامه‌ریزی مناسب، مدنظر قرار گیرند.
  12. یکپارچه‌سازی: نقش فناوری اطلاعات در مهندسی و طراحی مجدد. تقریباً در تمامی پروژه‎های عمده مدیریت زنجیرۀ تأمین یا مهندسی مجدد، از فناوری اطلاعات استفاده می‌شود. با این حال، مهم است که به یاد داشته باشیم که در اکثر موارد، فناوری یک نقش پشتیبان ایفاء می‌کند. نقش اصلی، ماهیتاً مدیریتی و سازمانی1 است. از سوی دیگر، بدون فناوری اطلاعات، اکثر فعالیت‌های MCS و RPB، به موفقیت نخواهد انجامید.

فصل 15

مهم‌ترین نکات

  1.  دشواری‌های موجود در مدیریت منابع اطلاعات را دریابید.
    آن دسته از منابع اطلاعات که در سراسر سازمان پراکنده هستند، در برابر حملات آسیب‌پذیرند و هماهنگ کردن و کنترل آنها دشوار است. بنابراین مدیریت آنها مشکل می‌باشد.
  2. نقش دپارتمان سیستم‌های اطلاعات و ارتباط آن با کاربران نهایی را درک کنید.
    مسئولیت مدیریت منابع اطلاعات بین دپارتمان سیستم‌های اطلاعات و کاربران نهایی تقسیم شده است. آنها باید با هم کار کنند.
    کمیتۀ راهبری، مراکز اطلاعات و موافقت‌نامه‌های سطح خدمات، می‌توانند مشکلات بین بخش سیستم‎های اطلاعات و کاربران نهایی را کاهش دهند.
    مراجع گزارش‌دهی بخش سیستم‌های اطلاعات ممکن است مختلف باشند، اما بهتر آن است که ارائه گزارش، مستقیماً به مدیرعامل، صورت گیرد.
  3. نقش مدیر ارشد اطلاعات را مورد بحث قرار دهید.
    معاونت فناوری اطلاعات، یک موقعیت سازمانی است که نشان دهندۀ اهمیت و نقش متغیر فناوری اطلاعات در سازمان‌ها می‌باشد.
  4. آسیب‌پذیری سیستم‌های اطلاعات، روش‌های حمله و صدمات احتمالی ناشی از عملکرد ضعیف را دریابید.
    داده، نرم‌افزار، سخت‌افزار و شبکه ممکن است توسط مخاطرات داخلی و خارجی بسیاری، مورد تهدید قرار گیرند. حمله به یک سیستم اطلاعات، می‌تواند به صورت تصادفی یا عمدی صورت پذیرد.
    جرائم کامپیوتری بالقوۀ بسیاری وجود دارند که برخی از آنها، مشابه جرائم متداول (اختلاس، خرابکاری، کلاه‌برداری، دزدی، ورود غیرمجاز، و سرقت اتومبیل) هستند.
    مجرمین کامپیوتری، دارای انگیزه‎های اقتصادی، ایدئولوژیکی، شخصی یا روانشناختی هستند. بیشتر مجرمان، خودی هستند، اما بیگانگان (نظیر نفوذگران، قفل‌شکن‌ها و جاسوس‌ها) نیز می‌توانند صدمات بزرگی ایجاد کنند.
    ویروس، برنامه‌ای کامپیوتری است که در یک برنامۀ معمولی پنهان می‌شود و آن برنامه را وادار می‌کند که داده‌ها یا برنامه‌ها را تغییر داده یا تخریب نماید. ویروس‌ها به سرعت در شبکه‌های سراسر جهان، گسترش می‌یابند.
  5. روش‌های اصلی دفاع از سیستم‌های اطلاعات را شرح دهید.
    سیستم‎های اطلاعات با کنترل‌هایی نظیر رویه‌های امنیتی، حفاظ‌های فیزیکی یا نرم افزار شناسایی، حفاظت می‌شوند. این کنترل‎ها برای پیشگیری، بازدارندگی، شناسایی، بازیابی و تصحیح سیستم‌های اطلاعات، به‌کار می‌روند.
    کنترل‌های عمومی شامل امنیت فیزیکی، کنترل‌های دسترسی، کنترل‌های امنیت داده، کنترل‎های ارتباطات (شبکه) و کنترل‌های مدیریتی هستند.
    کنترل‎های زیست سنجی، برای شناسایی کاربران از طریق بررسی ویژگی‎های فیزیکی آنها (مانند اثر انگشت و نوع صدا)، به‌کار می‌روند.
    کنترل‎های ویژه نرم‌افزار، معمولاً درون نرم افزار قرار می‌گیرند. آنها از داده‌ها در هنگام ورود، پردازش و خروج، حفاظت می‌کنند.
  6. مسائل امنیتی مربوط به وب و تجارت الکترونیکی را شرح دهید.
    کدگذاری اطلاعات، روش مفیدی برای حفاظت از داده‌های در حال انتقال، به شمار می‌رود.
    اینترنت، حفاظت شده نیست؛ بنابراین هر آنچه از اینترنت می‌آید، ممکن است خطرناک باشد.
    دیوارهای آتش، از شبکه‌ها و سیستم‌های داخلی در برابر نفوذگرها محافظت می‌کنند ولی قادر به ممانعت از ویروس‌ها نیستند.
    کنترل دسترسی، تأیید هویت و صدور مجوز، اساس امنیت شبکه هستند.
  7. برنامه‌ریزی استمرار کسب و کار و بازیابی پس از حوادث را شرح دهید.
    برنامه‌ریزی بازیابی پس از حوادث، بخش بسیار مهمی از مدیریت اثربخش کنترل و امنیت به شمار می‌رود.
    برنامه‌ریزی استمرار کسب و کار، شامل تهیۀ نسخۀ پشتیبان از داده‌ها و کامپیوترها و یک برنامه برای اقدامات لازم، در هنگام وقوع حوادث است.
  8. اقتصاد امنیت و مدیریت ریسک را درک نمایید.
    حفاظت از سیستم‌های فناوری اطلاعات، در مقابل هر گونه تهدید ممکن، بسیار سخت و پرهزینه است. بنابراین، لازم است از تحلیل هزینه/فایده برای تصمیم‌گیری در مورد تعداد و نوع کنترل‌های مورد استفاده، کمک گرفته شود.
    یک ممیزی دقیق داخلی و خارجی فناوری اطلاعات، صدها موضوع را در بر می‌گیرد و می‌تواند توسط نرم‌افزارها پشتیبانی شود.
  9. نقش فناوری اطلاعات را در پشتیبانی از مقابله با تروریسم، توضیح دهید. 
    انواع مختلفی از ابزارهای فناوری اطلاعات، از داده‌کاوی گرفته تا سیستم‎های هوشمند، دولت‌ها و سازمان‌ها را در مبارزه با تروریسم و تروریسم اینترنتی، یاری می‌دهند.  

مباحث مدیریتی

  1. دپارتمان سیستم‌های اطلاعات به چه کسی باید گزارش دهد؟ این مسأله به درجۀ عدم تمرکز سیستم‌های اطلاعات و نقش معاون فناوری اطلاعات، بستگی دارد. اگر بخش سیستم‌های اطلاعات مجبور باشد به حوزه کارکردی خاصی گزارش دهد، ممکن است باعث تبعیض این بخش در ارائه اولویت‌های فناوری اطلاعات به آن حوزه کارکردی شود که این امر قابل قبول نخواهد بود. گزارش دهی بخش سیستم‌های اطلاعات به مدیرعامل، مناسب است.
  2. کجا به یک معاون فناوری اطلاعات نیاز دارد ؟ این سؤال بسیار حیاتی است و به نقش معاون فناوری اطلاعات به عنوان یک مدیر ارشد در سازمان، ارتباط دارد. دادن یک عنوان بدون اختیارات لازم می‌تواند به بخش سیستم‌های اطلاعات و فعالیت‌های آن آسیب برساند. درخواست از یک مدیر سیستم‌های اطلاعات برای بر عهده گرفتن مسئولیت‌های معاون فناوری اطلاعات، بدون دادن اختیارات لازم و عنوان مناسب، به همین اندازه مخرب است. هر سازمانی که شدیداً به فناوری اطلاعات وابسته است، باید یک معاون فناوری اطلاعات داشته باشد.
  3. کاربران نهایی، دوستان بخش سیستم‌های اطلاعات هستند نه دشمنان آن. ارتباط بین کاربران نهایی و دپارتمان سیستم‌های اطلاعات، بسیار حساس است. در گذشته بسیاری از دپارتمان‌های سیستم‌های اطلاعات نسبت به نیازهای کاربران نهایی بی‌تفاوت بودند. این امر منجر به گرایش کاربران نهایی به استقلال از این بخش شد که هزینه بالایی را به سازمان‎ها تحمیل کرده و ناکارا است. شرکت‎های موفق، جَوی از همکاری و دوستی را بین این دو گروه، به وجود می‌آورند.
  4. مسائل اخلاقی. ارتباطات گزارش‌دهی دپارتمان سیستم‌های اطلاعات، می‌تواند منجر به ایجاد برخی رفتارهای غیراخلاقی شود. برای مثال، اگر بخش سیستم‌های اطلاعات به بخش مالی گزارش دهد، بخش مالی به اطلاعاتی در مورد اشخاص یا سایر بخش‌ها دسترسی پیدا می‌کند که ممکن است از آنها سوءاستفاده نماید.
  5. مسئولیت‌های امنیتی باید در تمامی حوزه‌ها، وجود داشته باشد. هرچه سازمان‌ها بیشتر از اینترنت، شبکه‎های خارجی و شبکه‌های داخلی استفاده کنند، مسائل امنیتی بیشتری مطرح خواهند بود. اطمینان از اینکه کارکنان می‌دانند در قبال هر نوع اطلاعات چه کسی مسئولیت داشته و پاسخگوست و نیاز به کنترل امنیتی را درک می‌نمایند، بسیار مهم است. در بسیاری از سازمان‌ها، بخش عمدهای از منابع اطلاعاتی در دست کاربران نهایی است. بنابراین، مدیران حوزه‌های کارکردی باید وظایف مدیریت امنیت فناوری اطلاعات و سایر وظایف مدیریت دارایی را انجام دهند. 1
  6. برنامه‌های آگاهی امنیتی برای هر سازمانی مهم است، به ویژه اگر، شدیداً به فناوری اطلاعات، وابسته باشد. چنین برنامه‌هایی باید در مقیاس شرکت بوده و توسط مدیران ارشد، پشتیبانی شوند. به علاوه، نظارت بر اقدامات امنیتی و حصول اطمینان نسبت به تبعیت از کنترل‌های مدیریتی، برای موفقیت هر برنامۀ امنیتی، ضروری است. برای بسیاری از مردم، پیروی از کنترل‌های مدیریتی، به معنای کار اضافی است که ترجیح می‌دهند آن را انجام ندهند.
  7. ممیزی سیستم‌های اطلاعات، باید در فرهنگ سازمان، جا بیفتد. سازمان‌ها باید سیستم‎های اطلاعات را ممیزی کنند، نه تنها به خاطر اینکه شرکت بیمه از آنها درخواست کرده است، بلکه به دلیل اینکه می‌تواند صرفه‌جویی قابل توجهی را برای شرکت، به دنبال داشته باشد. از سوی دیگر، ممیزی بیش از حد، مقرون به صرفه نیست.
  8. شرکت‎های چندملیتی. سازماندهی دپارتمان سیستم‎های اطلاعات در سازمان‌های چند ملیتی، بسیار پیچیده است. برخی سازمان‌ها ترجیح میدهند کاملاً تمرکززدایی کنند، بدین معنی که در هر کشور، یک دپارتمان سیستم‌های اطلاعات داشته باشند یا حتی در یک کشور، دارای چندین دپارتمان سیستم‌های اطلاعات باشند. سایرین، یک ساختار کاملا متمرکز را می‌پسندند. مسائل قانونی، محدودیت‌های دولتی و تعداد کارکنان دپارتمان سیستم‌های اطلاعات، از جمله عواملی هستند که میزان تمرکززدایی را تعیین می‌کنند.
  9. قانون سربِینز- آکسلی2 مطابق بررسی سیاِسآی/ اِفبیآی (4002 ,.la te nodroG)، قانون سربینز-آکسلی تأثیر عمدهای را به ویژه در حوزه مالی، خدمات اشتراک عمومی و مخابرات بر فناوری اطلاعات دارد (نمونه 2 را ببینید).  

فصل 16

مهم‌ترین نکات

  1.  برخی از تأثیرات عمده فناوری اطلاعات را بر افراد، سازمان‌ها و جامعه شرح دهید.
    فناوری اطلاعات به طور قابل توجهی بر افراد، سازمان‌ها و جوامع تأثیر می‌گذارد. هر فناوری می‌تواند چندین نهاد را، در جهات مثبت یا منفی، تحت تأثیر قرار دهد.
  2. با از بین رفتن موانع جغرافیایی و فضایی توسط فناوری اطلاعات، تغییراتی را که در محیط کار و زندگی افراد به وجود می‌آید، درک کنید.
    جهانی سازی و کار از راه دور، کار افراد و فعالیت سازمان‌ها را تغییر می‌دهد. اکنون، کار می‌تواند در هر زمان و در هر گوشه از دنیا انجام شود. این امر بر کارایی سازمان‎ها می‌افزاید. ساختار سازمانی، محتوای شغلی و ماهیت مدیریت و نظارت از طریق این روند به طور قابل ملاحظه‎ای تغییر می‌کند.
  3. مباحث مربوط به تأثیرات مثبت و منفی فراوانی اطلاعات که به واسطه فناوری اطلاعات به وجود آمده را مطرح نمایید.
    حجم وسیع داده‌ها و اطلاعاتی که در عصر اطلاعات فراهم آمده از ظرفیت جذب و پردازش افراد خارج است. هرزنامه و دیگر اشکال پارازیت الکترونیکی، فقط مشکل را حادتر می‌کند. با افزایش کمیت اطلاعات، بحث کیفیت آن نیز اهمیت می‌یابد.
  4. مسائلی را که در نتیجه گسترش ناهماهنگ فناوری اطلاعات در میان کشورها و طبقات اجتماعی- اقتصادی ایجاد شده اند، شناسایی کنید.
    توزیع نابرابر فناوری اطلاعات منجر به شکاف دیجیتالی می‌شود. معمولاً شکاف دیجیتالی تابع توزیع درآمد، سطوح تحصیلی و ویژگی‎های بسیار دیگر افراد در داخل کشور یا به صورت بین‌المللی است. افراد و کشورهایی که به فناوری اطلاعات دسترسی محدودی دارند، نمی‎توانند از این منابع ارزشمند بهره‌مند شوند.
  5. پیچیدگی تأثیرات پیشرفت‎های تکنولوژیک را بر بازار کار و کارمندان درک کنید.
    ماشین‌ها و سیستم‌های اطلاعات می‌توانند افراد یقه سفید و یقه آبی را از کار بیکار کنند. چنین تغییراتی ممکن است برای یک کارمند، ایجاد مزاحمت بسیاری کند. با این وجود، در سطح اقتصاد کلان، کارایی بیشتر ماشین‌های مبتنی بر فناوری اطلاعات، هزینه کمتر و مصرف بالاتر را امکانپذیر می‌سازد و در نهایت به حجم بالایی از بیکاری در اقتصاد می‌انجامد.
  6. دربارۀ تأثیرات فناوری اطلاعات بر کیفیت زندگی و روابط بین فردی بحث نمایید.
    ربات‎ها، سیستم‎های تصمیم یار و دیگر تجلی‌های فناوری اطلاعات، کیفیت زندگی انسان را با کاهش وظایف پرمخاطره و خسته‌کننده بهبود می‌بخشند. همچنین افزایش تعاملات با کامپیوترها جایگزین شکل معمول تعاملات رو در رو میان افراد می‌شود. این روند می‌تواند بر روابط بین فردی و جنبه‌های دیگر کیفیت زندگی آنان تأثیر منفی داشته باشد.
  7. مسائل قانونی و اخلاقی که به علت گسترش فناوری اطلاعات به وجود آمده‎اند را شناسایی کنید.
    فناوری اطلاعات با تأکید بر اهمیت موضوعاتی مثل امنیت و حریم خصوصی، آزادی بیان و جلوگیری از محتوای نامناسب و نیز احترام به مالکیت معنوی و استفاده معقول، سیستم‌های ارزش سنتی را به چالش می‌کشد.

مباحث مدیریتی

  1. تأثیرات برون‌سپاری برون‌مرزی. برون‌سپاری برون‌مرزی می‌تواند برای سازمان یک فرصت یا یک خطر باشد. شرکت‌ها برای بهبود کارایی سازمان، باید فرصت‌های برون‌سپاری فعالیت‌های معین غیراصلی خود به دیگر شرکت‌ها در سراسر جهان را بررسی کنند. بنابراین، مدیران باید از مسائل اخلاقی و قانونی پیرامون این موضوع و نیز تأثیر برون‌سپاری بر اندازه و روحیه نیروی کار آگاه باشند.
  2. مدیریت و ارزیابی کارکنان از راه دور. کار از راه دور، تعداد کارمندانی که خارج از محل کار، مشغول هستند را افزایش می‌دهد. برای مدیریت این کارمندان، تأکید بیشتر بر ارتباط رسمی منظم ضروری است. ارزیابی عملکرد مؤثر کارکنان نیز متفاوت است و به بررسی بیشتر خروجی‌های واقعی حاصل از کار هر یک از کارکنان نیاز دارد.
  3. رسیدگی به حجم انبوه اطلاعات. در مکان‌های کاری بسیاری، ظرفیت سیستم‌های اطلاعات در تولید و جمع‌آوری اطلاعات، خارج از ظرفیت جذب کارمندان است. حجم انبوه اطلاعات حاصل، بر کارکنان و بهره‌وری آنها تأثیر منفی دارد. سرمایه‌گذاری بیشتر بر سیستم‌های مدیریت دانش، سیستم‌های تصمیم‌یار و ابزارهای مربوطه، می‌تواند به حل مسأله کمک کند.
  4. تولید اطلاعات با کیفیت بیشتر. با ادامه اتکاء شرکت‌ها بر حجم‎های بالاتر اطلاعات، مسأله کیفیت اطلاعات در موفقیت سازمان‌ها از اهمیت زیادی برخوردار می‌گردد. علاوه بر این، قوانین اخیر مانند الیحه سربینز- آکسلی، معاونان مالی و مدیران عامل را شخصاً مسئول کیفیت و صحت اطلاعات مالی عالم شده به عموم می‌داند.
  5. جابه جایی کارکنان با فناوری اطلاعات. در هر حرفه‌ای (یقه آبی و یقه سفید)، ماشین‌ها در حال کسب توانایی انجام کارهای "انسانی" به طور کارآمدتر و مؤثرتری هستند. اگر چه بعید است این روند به بیکاری گسترده در سرتاسر جهان منجر شود، می‌تواند نتایج غم‌انگیزی برای هر یک از سازمان‌ها و کارکنان، به طور خاص داشته باشد. بنابراین مدیران باید از توان بالقوه مزاحم فناوری‌ها که می‌توانند آنها یا دیگر همکاران و زیردستان را بیکار کنند، مطلع شوند.
  6. به کارگیری نظارت الکترونیکی. افزایش کامپیوتر و جرائم یقه سفید، کارفرمایان را تشویق می‌کند که از فناوری اطلاعات برای نظارت بر کارکنان‌شان استفاده کنند. در حالی که نظارت الکترونیکی می‌تواند وقوع فعالیت‌های غیرقانونی را کاهش دهد، ممکن است به رنجش کارکنان یا سایر پیامدهای ناخواسته بی‌انجامد.

 


       

2000-2016 CMS Fadak. ||| Version : 4.2-b1 ||| This page was produced in : 0.003 Seconds