فدک - مدیریت استراتژیک - خلاصه کتاب مدیریت استراتژیک فناوری اطلاعات دکتر کامرانی
آخرین تغییرات : 2017-10-14تعداد بازدید : 695

خلاصه کتاب مدیریت استراتژیک فناوری اطلاعات دکتر کامرانی


  1. 1. مدیریت
  2. 2. فناوری اطلاعات در سازمان
  3. 3. سیستم‎های اطلاعات
  4. 4. مدیریت دانش
  5. 5. سیستم‎های مدیریت  پشتیبانی تصمیم
  6. 6. بکارگیری فناوری اطلاعات به عنوان مزیت استراتژیک
  7. 7. تاثیرات فناوری اطلاعات
  8. 8. هماهنگی استراتژیک
  9. 9. مدیریت استراتژیک تأمین امنیت فناوری اطلاعات
  10. منابع

مدیریت استراتژیک در قالب‎ یک تیم رقابتی همواره سعی می‌کند که با تقویت سیستم ارتباطات و روابط متقابل بین مدیران و کار کنان در سطوح مختلف سازمانی نقش خود را به نحو احسن ایفا کند. یک مدیریت استراتژیک خوب به ترکیب قضاوت‎های شهودی و تجزیه و تحلیل‎های علمی می‌پردازد چرا که مدیریت استراتژیک یک علم محض نیست و قضاوت‎های شهودی بسیار در آن نقش دارند . البته نباید فراموش کرد که رونق و بقای بسیاری از سازمان‎های موفق امروزی به سبب وجود مدیرانی نخبه، باهوش و الهام بخش است.

1. مدیریت

ابزار اصلی در تصمیم گیری استراتژیک، مدیریت بر پایه اطلاعات و به کارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در امور سازمان و ارائه خدمات استراتژی، تغییر فناوری و افزایش قدرت به کار گیری فناوری است.
استراتژی: لازم است که مفهوم استراتژی را از فرایند شکل گیری آن کاملا تفکیک کنیم. منظور از مفهوم استراتژی، محتوا و ماهیت آن است در حالی که بحث درباره فرایند شکل گیری استراتژی به مراتب مشکل تر و ابهام انگیز تر است.

استراتژی یک مفهوم چند بعدی:
1. استراتژی به عنوان یک وسیله برای بیان اداره و عزم سازمان در قالب عبارات اهداف بلند مدت، برنامه‎های اجرایی و اولویت‎های تخصیص منابع.
2. استراتژی به عنوان تبیین کننده منطقه رقابتی سازمان.
3. استراتژی به عنوان عکس العملی در برابر فرصت‎ها و تهدیدات بیرونی و قوتها و ضعف‎های درونی به منظور کسب برتری رقابتی پایدار.
4. استراتژی به عنوان راهی برای تبیین وظایف مدیریتی در سطوح مختلف بنگاه اهم از سطح سازمانی، سطح رشته کاری و سطح عملایتی.
5. استراتژی به عنوان یک الگوی منسجم، پیوسته و یکپارچه تصمیمات.
6. استراتژی به عنوان تبیین کننده کمک‎های اقتصادی و غیر اقتصادی که سازمان در نظر دارد به ذی نفعان خود ارائه کند.
7. استراتژی به عنوان بیان کننده‎ی یت استراتژیک.
8. استراتژی به عنوان وسیله‎ای برای توسعه شایستگی‎های محوری سازمان.
9. استراتژی به عنوان وسیله‌ای برای سرمایه گذاری در منابع ملموس و غیر ملموس جهت توسعه قابلیت‎ها به منظور حصول اطمینان از وجود برتری مداوم.
مدیریت استراتژیک در قالب‎ی یک تیم رقابتی همواره سعی می‌کند که با تقویت سیستم ارتباطات و روابط متقابل بین مدیران و کار کنان در سطوح مختلف سازمانی نقش خود را به نحو احسن ایفا کند.
یک مدیریت استراتژیک خوب به ترکیب قضاوت‎های شهودی و تجزیه و تحلیل‎های علمی می‌پردازد چرا که مدیریت استراتژیک یک علم محض نیست و قضاوت‎های شهودی بسیار در آن نقش دارند . البته نباید فراموش کرد که رونق و بقای بسیاری از سازمان‎های موفق امروزی به سبب وجود مدیرانی نخبه، باهوش و الهام بخش است.
تفکرتحلیلی و تفکرشهودی مکمل یکدیگرند.
استراتژیست‎ها: افرادی هستند که مسئول موفقیت یا شکست بنگاه تجاری می‌باشد . استراتژیست‎ها در سازمان‎های مختلف عناوین شغلی مختلفی دارند مانند مدیر عامل، رئیس، مالک، رئیس هیئت مدیره، مدیر اجرایی، رئیس دانشگاه، کار آفرین و. . . .
استراتژیست‎ها سه وسیله اصلی بر عهده دارند که عبارتند از ایجاد یک مسیر برای تغیر، ایجاد حس تعهد و احساس مالکیت به سازمان یا بنگاه تجاری و ایجاد توازن بین ثبات و نو اوری
سه اصل مدیریتی فراگیر که با مدیریت استراتژیک ارتباط دارند، عبارتند از:
1. اشخاص مهم بزرگترین سرمایه‎های موسسه هستند.
2. یکپارچگی استراتژی، ساختار، فرایند‎های رشته کاری، عملکرد و فرهنگ
3. اهمیت همزیستی فرایند‎ها و سیستم‎های مدیریتی رسمی و غیر رسمی
موضوعات گفته شده  در زیر از جمله مهمترین مقولاتی هستند که مدیران به هنگام گزینش فناوری مناسب با نیاز‎های سازمان‎های شان با انها مواجه هستند:
. شناسایی فرصت‎های به کار گیری فناوری اطلاعات و سیستم‎های تحت وب برای ایجاد مزیت استراتژیکی
. چه کسی باید سیستم‎های اطلاعات را بسازد، با آن کار کند و آن را تعمیر نماید؟
. به چه میزان فناوری اطلاعات در سازمان نیاز داریم؟
. اهمیت فناوری اطلاعات تا چه اندازه‎ای است؟
. آیا وضعیت و نقش موجود فناوری اطلاعات در حال تغییر است؟
. جهانی سازی و رقابت جهانی و فناوری اطلاعات
. تاثیر فناوری اطلاعات و پیاده سازی آن در خلاقیت و موضوعات اجتماعی
. تغییر جهت حرکت سازمان به سمت اقتصاد دیجیتال
عصاره‎ی فرآیند تدوین استراتژی ارزیابی سازمان برای تعیین اینکه آیا کارها درست انجام می‌شود یا خیر و مشخص نمودن شیوه‎ای است که می‌تواند کار را به روشی اثر بخش انجام دهد، می‌باشد. بنگاه‎ها باید مراقب باشند که اسیر استراتژی که خود تدوین کرده‎اند نشوند، حتی بهترین استراتژی‎ها هم پس از گذشت زمان، منسوخ و قدیمی می‌شوند. مدیران برای آنکه دچار چنین خطایی نشوند و استراتژی‎های پیشین را همواره تایید نکنند باید مرتباً آنها را ارزیابی کنند. استراتژیک و اهداف بلند مدت سازمان باید صورتی آگاهانه تدوین و هماهنگ گردند. اگر سازمانی مسیری مشخص و معین نداشته باشد و اگر استراتژی‎ها منسجم نباشند و از ما در استراتژی‎های بنگاه پیروی نکنند به سرعت روبه نابودی خواهند رفت. هنگامی که سازمان نداند به کجا می‌رود، معمولا به جایی خواهد رسید که هیچ گاه خواهان آن نبوده است. بنگاه‎ها و سازمان‎ها باید به شیوه‎ای آگاهانه ایجاد شده و هدف‎ها و استراتژی‎های خود را به شیوه‎ای آشکار به آگاهی دیگران برسانند .
در این فصل به طور بسیار خلاصه درباره‎ی اصول، مفاهیم و ابزارهای نوین تدوین استراتژی بحث کردیم البته باید گفت که ابزارهایی مانند ماتریس تهدیدات، فرصت‎ها، نقاط قوت و ضعف ماتریس ارزیابی موقعیت و اقدام استراتژیک، ماتریس گروه مشاورین بستن، ماتریس داخلی و خارجی و ماتریس برنامه ریزی استراتژیک کمی هنوز هم در جوامع و بین سازمان‎ها بسیار بسیار رایج هستند و می‌توانند سبب بهبود کیفیت تصمیمات استراتژیک کردند ولی پیشنهاد می‌شود که هیچ گاه از آنها به گونه‎ای که منجر به انتخاب استراتژی شود، استفاده نشود. به هنگام تدوین و گزینش استراتژی‎ها باید به جنبه‎های رفتاری، فرهنگی و سیاسی آنها هم توجه نمود و مدیریت باید به همه عوامل دخیل در این امر اهمیت استراتژیک در مرحله تدوین استراتژی پایان نمی‎یابد، بپردازد.
چرا که اصول مدیریت بازرگانی و ابزارهای مهمی که در اجرای استراتژی  و ارزیابی آن مورد استفاده قرار می‌گیرد و رای هدف و محدوده‎ی این کتاب است. همواره به یاد داشته باشیم که مدیریت استراتژیک نباید به صورت یک ساز و کار دیوان سالاری درآید که پیوسته خود را تایید کند و تداوم یابد. بلکه باید یک فرآیند یادگیری و درون نگر باشد که مدیران و کارکنان سازمان را با مسائل استراتژیک و گزینه‎های قابل اجرایا راه حل‎های امکان پذیر آشنا سازد. مدیریت استراتژیک نباید آیین تشریفات و نمایش گونه یا بیش از اندازه رسمی و یا بیش از حد اقل پیش بینی یا دقیق باشد. گفتار باید مورد تایید اعداد و ارقام قرار گیرد و نه اینکه اعداد و ارام مورد تایید گفتار قرار گیرند.

2. فناوری اطلاعات در سازمان

راه اندازی یک بنگاه کسب و کار در اقتصاد دیجیتال به مفهوم بکار گیری سیستم‎های تحت وب در اینترنت و سایر شبکه‎های الکترونیکی جهت انجام برخی از اشکال تجارت الکترونیک است.
منظور از اقتصاد دیجیتالی، اقتصادی است که بر پایه فناوری‎های دیجیتال مثل شبکه‎های ارتباطاتی دیجیتالی(اینترنت، اینترنتو شبکه‎های ارزش افزوده)کامپیوتر، نرم افزارو سایر فناوری‎های اطلاعاتی استوار است. گاهی اوقات به اقتصاد دیجیتالی، اقتصاد اینترنت و یا اقتصاد جدید و یا اقتصاد وب نیز گفته می‌شود.
محیط کسب و کار شامل عوامل مختلفی چون عوامل اجتماعی، فنی، قانونی، اقتصادی، فیزیکی و سیاسی است لذا هر گونه تغییر قابل ملاحضه‎ای در این عوامل فشاری بر سازمان وارد می‌سازد. این عوامل شامل: فشار‎های بازار-فشار‎های فناوری-فشار‎های اجتماع و جامعه -مدیریت استراتژیک-سیستم‎های استراتژیک-تمرکز بر مشتری-بهبود مداوم-بازسازی ساختار-بومی سازی و تامین خواست مشتری-اتحاد‎های تجاری-تجارت الکترونیک.
قابلیت‎های عمده سیستم اطلاعات عبارتند از:
1. اجرای باسرعت در محاسبات و عملیات اجرایی با سرعت بالا و در حجم وسیع.
2. برقراری ارتباطات با سرعت، صحیح و ارزان قیمت.
3. ذخیره حجم وسیع اطلاعات با قابلیت دسترسی سریع و آسان در کمترین فضای ممکن.
4. دسترسی سریع و آسان به اطلاعات جهانی.
5. امکان برقراری ارتباط و همکاری در هر کجا و هر زمان.
6. افزایش کارایی و اثر بخشی افراد و گروه‎های کاری در یک یا چند منطقه.
7. مکانیزه سازی فرایند‎های بنگاه‎های کسب و کار.
8. تسهیل تفسیر حجم وسیع داده‎ها .
9. تسهیل تجارت جهانی.
10. امکان برقراری ارتباطات بی سیم در پشتیبانی از برنامه‎های کاربردی منحصر به فرد در اقصی نقاط جهان.
11. صرفه جویی در هزینه و زمان.
جهان به سمت اقتصاد دیجیتال در حرکت است که در آینده به عنوان انقلابی در سازمان اجتماع و اقتصاد مطرح خواهد شد. این انقلاب سبب مکانیزه نمودن فرآیند‎های کسب و کار از طریق به کارگیری اینترنت، اینترانت‎ها و اکسترانت شده که افراد و سازمان‎ها را به هم متصل می‌سازد.
خصوصیت اصلی اقتصاد دیجیتال در حالت عام توسعه روزافزون کاربرد فناوری اطلاعات و در حالت خاص اینترنت است که سبب ایجاد مدل‎های نوین کسب و کار شده که به نوبه خود سبب کاهش هزینه‎ها و افزایش کیفیت و خدمات مشتری و سرعت گشته است.
شرکت‎ها غالباً سعی می‌کنند که به سمت تجارت الکترونیک گام بردارند و سیستم‎های اطلاعات قبلی خود را به انواع تحت وب تغییر دهند.
فشارهای مختلف بازار، فناوری و اجتماع و جامعه سازمان‎های مدرن را احاطه کرده است که با کمک فناوری اطلاعات سازمان می‌تواند پاسخ‎های متناسب را در شرایط بحرانی برای آنها تامین نماید.
پاسخ‎های سازمانی عبارتند از سیستم‎های اطلاعات استراتژیک، تجارت الکترونیک، همکاری‎های تجاری که در تمامی اینها. . . . . نقش بسیار مهم را ایفا می‌نماید.
امروزه اکثر سازمان‎ها برای موفقیت خود به سمت تامین خواست مشتری و مشتری گرایی متمرکز شده‎اند و چهره‎ی عملیاتی خود را با استفاده از روش‎های نوین. . . . . . . . . . . مثل تجارت الکترونیک، رضایت مشتری. . . . . . . . . . . و همکاری‎های تجاری تغییر داده اند.
یک سیستم اطلاعات با توجه به نیاز خاص اطلاعات را جمع آوری، پردازش و توزیع می‌نماید. یک سیستم مبتنی بر کامپیوتر از کامپیوتر در انجام کلیه امور خود استفاده می‌نماید. منظور از فناوری اطلاعات شبکه سیستم‎های اطلاعات یک سازمان است که دلیل عمده‎ی تغییر در سازمان‎های امروزی می‌باشد.
مطالعه و یادگیری . . . . امروز به یکی از علوم حیاتی تبدیل شده است چرا که نقش . . . . . . . . هر روز از روز پیش در سازمان وسیع تر شده و وابستگی‎ها به . . . . . . . با گذشت زمان بیشتر می‌گردد و فرصت‎های شغلی مرتبط با . . . . . . . . . . . . . با درآمدی بالا هر روز بیشتر می‌شود.

3. سیستم‎های اطلاعات

در فصل گذشته به تعریف سیستم اطلاعات (is)به عنوان ابزاری جهت جمع اوری، پردازش و ذخیره و بازار یابی، تحلیل و توزیع اطلاعات در موارد و اهداف خاص پرداختیم.
در این بخش به دسته بندی سیستم‎های اطلاعاتی از نظر نقطه نظر سطوح سازمانی و نوع کاری که ارائه می‌کنند، می‌پردازیم و موضوع را با بیان سیر تکامل سیستم‎های اطلاعاتی ادامه می‌دهیم.
سازمان‎ها خود از بخش‎ها، قسمت‎ها، ادارات، واحد‎های کاری تشکیل شده‎اند که در سطوح سلسله مراتبی خاصی سازماندهی گشته اند. به عنوان مثال، بسیاری از سازمان‎ها بخش‎های عملیاتی مثل تولید، حسابداری دارند که به مدیریت بخش گذارش دهی می‌کند که وی به نوبه خود به سرپرست بخش گزارش می‌دهد و سر پرستان بخش به روسای بخش‎ها گزارش می‌دهند. با وجودی که امروز، بسیاری از سازمان‎ها ساختار مسطح را برای خود برگزیده‎اند ولی ساختار سلسله مراتبی هنوز در بسیاری از سازمان‎ها پا بر جاست.
زیر ساخت سیستم اطلاعات شامل تجهیزات فیزیکی، خدمات و مدیریتی است که تمامی منابع کامپیوتری به اشتراک گذاشته شده در سازمان را پشتیبانی می‌نماید. پنج عنصر اصلی در زیر ساخت عبارتند از :
1. سخت افزار کامپیوتری
2. نرم افزار
3. تجهیزات شبکه و ارتباطات
4. بانک‎های اطلاعاتی
5. پرسنل مدیریت اطلاعات

سیستم‎های اطلاعاتی را می‌توان بر اساس سلسله مراتب سازمانی یا بر اساس طبیعت کاری که برای آن طراحی شده است، تقسیم بندی نمود. سیستم‎های اطلاعات درون سازمانی دو یا چند سازمان را به هم متصل می‌کند و نقش اساسی در تجارت الکترونیک دارد.
. . . . . هسته‎ی تراکنش‎های سازمانی تکراری مثل خرید، پرداخت و غیره را تشکیل می‌دهد و از داده‎های جمع آوری شده توسط آن در پشتیبانی سایر سیستم‎ها استفاده می‌شود. مهمترین سیستم‎های اطلاعاتی عملیاتی در یک سازمان حسابداری، مالی، تولید و عملیات و منابع انسانی و بازاریابی می‌باشند.
منظور از سیستم اطلاعات مدیریت بخشی است که به مدیریت سیستم‎های اطلاعات در سازمان می‌پردازد.
مهمترین سیستم‎های پشتیبان. . . . . . . عبارتند از:. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . و شبکه‎های عصبی هوشمند.
فعالیت‎ها و تصمیمات مدیریتی و تناسب سه دسته عملیاتی، تاکتیکی و استراتژیک تقسیم بندی می‌شوند. معماری اطلاعات سبب بروز مفهوم اصلی ایجاد زیر ساخت اطلاعات و برنامه‎های کاربردی شده است و نیازمندی‎های اطلاعاتی مرتبط با منابع اطلاعات را به تصویر می‌کشد. منظور از ساختار اطلاعات، چگونگی به اشتراک گذاشتن منابع و اتصالات و عملیات و مدیریت آنهاست.
سیستم‎های موروثی سیستم‎های قدیمی هستند که هسته‎ی اصلی سیستم را. . . . . . . . . . . . . . . تشکیل می‌دهد و سیستم‎های تحت وب به آن دسته از برنامه‎های کاربردی و یا خدمات اطلاق می‌شود که در سرور مستقر هستند و با استفاده از مرورگر وب و کار با پروتکل‎های اینترنت قابل دسترسی هستند. منابع اطلاعات بسیار اهمیت دارند و باید به درستی توسط. . . . . . . . . . . و کاربران نهایی مدیریت و هدایت شود.
امروزه نقش. . . . . . . . . در حال تغییر است و بیشتر به سمت شکل و شمایل مدیریتی پیش می‌رود و روز به روز بر اهمیت آن نیز افزوده می‌گردد.        
موضوعات مدیریتی مرتبط با مدیریت استراتژیک فصل:
. حرکت و انتقال به سمت تجارت الکترونیک
. حرکت از سمت سیستم‎های موروثی به سمت اینترانت‎ها پورتال‎ها همکاری وسیستم‎های همکاری و سیستم‎های تحت وب.
. چکونگی برخورد با روند برون‌سپاری امور
. به چه زیر ساختاری نیاز داریم و تا چه حدی
. نقش ISD و کاربران نهایی
. موضوعات اخلاقی در رابطه با ISD و مدیریت فناوری اطلاعات

4. مدیریت دانش

در سال 1997یک حسابدار سوئدی که بعد‎ها به عنوان یکی از بنیان گذاران علم مدیریت دانش معرفی شد، با پرسنلی بزرگ رو به رو گردید . دفاتر حسابداری(ارزش دفتری)یکی از شعبه‎های معروف سازمانی  که او در آنجا کار می‌کرد، تنها یک کرون سوئد ارزش را نشان می‌داد. در حالی که ارزش واقعی سازمان به مراتب بیش از اینها بود. در این زمان بود که وی متوجه شد که ترازنامه مالی شرکت، تنها ارزش دارایی فیزیکی آن را که شامل چند میز و ماشین تحریر بود، نمایش می‌دهد، در حالی که ارزش واقعی سازمان به شایستگی‎های کارکنان سازمان و چیزی که جمع کارکنان سازمان را به عنوان یک فکر و مغز جمعی تشکیل می‌دهند، وابسته است. او و سایرین این یافته را به نام سرمایه معنوی و دارایی نا ملموس معرفی کرده وان را در کنار دارایی‎های ملموس قرار دادند                                                                                     
دانش و دانائی با اطلاعات و داده متفاوت است. دانش اطلاعات فراگیر، مرتبط و قابل تعقیب است که طبیعی پویا دارد. دانش آشکار و ظهوری بیشتر عینی، عقلایی و فنی است. در حالی که دانش ضمنی ساختار نیافته و چسبنده است و معمولا در دامنه‎ی دانش عینی قرار  گرفته و تجربه‎ی فرآیند یادگیری است، این دانش به شدت شخصی است و فرموله نمودن آن مشکل است.
مدیریت دانش فرآیندی است که به سازمان در شنسایی، گزینش، سازماندهی و انتشار و انتقال اطلاعات مهم در سازمان یاری می‌رساند. لازمه اجرای آن تغییرات عمده در سازمان و فرهنگ سازمان و ایجاد اشتیاق به تسهیم دانش در سطوح مختلف سازمان است. یک مدل مدیریت دانش از گام‎های زیر در چرخه‎ی ایجاد آن تشکیل شده است:ظهور، کسب، پالایش، ذخیره سازی، مدیریت و انتشار دانش.
مدیریت دانش راهی موثر برای سازمان در مدیریت سرمایه‎های معنوی آن است. دو روش برای ایجاد وجود دارد که عباتنداز روش فرآیندی وروش تجربی.
در مدیریت دانش، مدل‎های متنوعی توسط خبرگان فن ارائه شده است از جمله مدل نانوکا و تاکوچی، مدل بک من، مدل مک الروی، مدل بکوتیز و ویلیامز و مدل هیسنیگ. لازمه مدیریت سیستم مدیریت دانش تلاشی سخت و بی شائبه است. مثل هر فناوری اطلاعات دیگر لازمه ‎ی این که شروع، اجرا و پیاده سازی و توسعه است. موضوعات مدیریتی، افراد و فرهنگ باید دقیقا بررسی شوند تا یک سیستم مدیریت دانش موفق شود.
یک سیستم مدیریت دانش کلاً بر اساس سه فناوری ارتباطات، همیاری و تشریک مساعی و ذخیره سازی و انبار استوار می‌شود. انواع دیگر فناوری‎های دخیل در سیستم مدیریت دانش اینترنت، اینترنت‎ها، انبارهای داده، ابزار‎های داده، ابزارهای پشتیبان و تصمیم، گروه افزارها و غیره می‌باشند. سیستم‎های مدیریت دانش را می‌توان خرید با در شرکت و با کمک قابلیت‎های درونی شرکت تولید نمود. لازمه‎ی مدیریت دانش موقف همکاری مدیران، سازندگان، کارکنان و کاربران آن است.

5. سیستم‎های مدیریت  پشتیبانی تصمیم

در جهان امروز اتخاذ تصمیم در مباحث پیچیده بدون استفاده از کامپیوتر عملاً ناممکن شده است. فناوری اطلاعات به مدیران در اتخاذ تصمیمات بهتر و سریع تر کمک می‌کند. فرآیند تصمیم گیری چهار فاز:آگاهی، طراحی، انتخاب و اجرا دارد. روشی است که می‌تواند سبب بهبود اثر بخشی تصمیم گیری، کاهش نیاز به آموزش، بهبود مدیریت کنترل، تسهیل ارتباطات و کاهش هزینه گردد. اغلب با مسائلی که فاقد ساختارند، سروکار دارند. اجزای اصلی بانک اطلاعاتی و مدیریت آن، پایگاه مدل و مدیریت آن روابط کاربر مناسب است.‎های سازمانی سیستم‎هایی هستند که در بنگاه اقتصادی مورد نظر کاربران زیادی دارند . سیتم هوشمند عبارتی است که توصیف کننده انواع برنامه‎های کاربردی تجاری هوش مصنوعی است. خبرنگاران فن معتقدند که هوش مصنوعی به دنبال مطالعه‎ی فرایند‎های تکراری فکری انسان و انجام آنها توسط کامپیوتر هستند.   پس از واقعه تروریستی 11 سپتامبر هوش مصنوعی و به کار گیری آن بر علیه تروریسم از اهمیت فوق العاده‎ای برخوردار شد. سیستم‎های پشتیبان مدیران اجرایی از تصمیمات مدیران ارشد اجرایی پشتیبانی می‌نمایند. هدف اولیه از هوش مصنوعی ایجاد کامپیوترهایی بوده که بتوانند کارها را هوشمندانه انجام دهند. خصوصیت عمده پردازش نمادی آن است که به جای الگوریتم از مشهودات استفاده می‌کند. کاربرد اصلی هوش مصنوعی در سیستم‎های خبره پردازش زبان طبیعی، درک گفتار، روباتیک، بینایی کامپیوتر، شبکه‎های عصبی و منطق فازی است. فناوری سیستم خبره سعی در انتقال دانش فرد خبره و منابع اسنادی به کامپیوتر است تا آن دانش را در اختیار افراد غیر خبره برای اهداف حل مسائل مشکل قرار دهد. عناصر اصلی پایگاه دانش، موتور استنتاج و روابط کار و تخته سیاه(فضای کار)وزیر سیستم‎های توضیحی است.
موضوعات مدیریتی مرتبط با مدیریت استراتژیک فصل
. مزایای نا ملموس سیستم‎های خبره
. امنیت
. خرید یا اجاره برنامه‎ی کاربردی DSS
. پذیرش DSS در فرهنگ موجود سازمان
. تعهد اخلاقی سازنده  DSSصحت ساخت DSS

6. بکارگیری فناوری اطلاعات به عنوان مزیت استراتژیک

یک راه برای تحلیل تاثیر استراتژیک سیستم‎های اطلاعات سنجش تاثیر آن بر یک یا چند تا از 5 نیروی ارائه شده در مدل نیروهای پورتر است . فرضا اگر بخواهیم تاثیر استراتژیک اینترنت در صنعت را ببینیم، در سال 2001پورترروش‎های تاثیر گذاری اینترنت بر رقابت را با توجه به 5فاکتور این گونه بیان نموده است:
1. تهدید ورودی‎های جدید
2. قدرت چانه زنی عرضه کنندگان
3. قدرت چانه زنی مشتریان(خریداران)
4. تهدید کالاها و خدمات جایگزین
5. شدت هم چشمی در صنعت
سیستم‎های اطلاعات از استراتژی‎های رقابتی حمایت می‌کنند. از مدل زنجیره ارزش پورتر برای شناخت نواحی که در آنها ایجاد مزیت رقابتی می‌کند، استفاده می‌شود. رهبر هزینه‎ها، تمایز و تمرکز سه استراتژی عمومی معرفی شده توسط پورتر است که ایجاد مزیت رقابتی می‌نماید، امروزه تعداد این استراتژی‎ها بسیار زیاد است که البته همه توسط حمایت می‌شوند.
اینترنت ماهیت رقابت و روابط سنتی بین مشتریان و عرضه کنندگان و بنگاه‎ها و صنعت را تغییر داده است.
دیدگاه میتنی بر منابع در یک سازمان در شناسایی منابع مبتنی بر و قابلیت‎هایی که در ایجاد و حفظ مزیت رقابتی موثرند، کمک می‌نماید.
کسب مزیت رقابت و پایداری آن بسیار مشکل است و علت آن هم ماهیت نوآور پیشرفت‎های تکنولوژیکی است.
روش‎های برنامه ریزی در طی زمان تکامل یافته‎اند به شکلی که امروزه مباحثی مثل برنامه ریزی الکترونیکی در این زمینه مطرح است.
چهار مرحله مدل برنامه ریزی عبارتند از : برنامه ریزی استراتژیک، تحلیل نیاز سنجی، تخصیص منابع و برنامه ریزی پروژه.
انواع استراتژی:
1. استراتژی رهبری هزینه‎ها
2. استراتژی‎های تمایز
3. استراتژی‎های متمرکز بر گروه خاصی از مشتریان
4. استراتژی رشد
5. استراتژی مشارکت
6. استراتژی نو اوری
7. استراتژی ایجاد موانع ورود
برای برنامه ریزی باید به تحلیل اطلاعات مورد نیاز سازمان بپردازیم. برای این کار روش‎های بسیاری وجود دارد.
همسوسازی برنامه‎های فناوری اطلاعات   و برنامه‎های کسب و کار سبب اولویت بندی پروژه‎های IS مطابق با اهداف و استراتژی‎های سازمان می‌گردد.
معماری فنٌاوری اطلاعات متمرکز با توزیع شده است که در صورت توزیعی بودن آن اغلب از مدل معماری سرویس دهنده/ سرویس گیرنده استفاده می‌شود .

7. تاثیرات فناوری اطلاعات

فناوری اطلاعات تاثیرات شگرفی روی افراد، سازمان‎ها و جوامع داشته است که بعضاً مثبت یا منفی بوده است. جهانی سازی و ارتباطات سبب تغییر راه‎ها و روش‎هایی شده که سابقاً افراد و سازمان‎ها عمل می‌کرده‌اند. امروزه امکان انجام کار در هر زمان و در هر نقطه از دنیا میسر گردیده که سبب افزایش اثر بخشی سازمان‎ها شده است. ساختار سازمانی، محتوای شغلی و ماهیت نظارت و مدیریت هم تحت تاثیر این محیط جدید قرار گرفته است.
ماشین و سیستم‎های اطلاعات می‌توانند جانشین نیروی کار انسانی شوند که تاثیر زیادی روی افراد و سازمان‎ها می‌گذارد و در سطح اقتصاد کلان نیز تاثیرات فراوانی داشته است. روباتیک و سیستم‎های تصمیم یار و سایر قابلیت‎های فنّاوری اطلاعات سبب بهبود کیفیت زندگی افراد بشر گردیده است ولی در عین حال سبب کم رنگ شدن ارتباطات چهره به چهره در جوامع گردیده که باعث بروز تاثیراتی در نحوه‎ی ارتباطات داخلی افراد و سایر جوانب کیفیتی زندگی نیز شده است. فنّاوری اطلاعات سیستم‎های ارزش سنتی را با تاکید بر اهمیت موضوعاتی مثل امنیت، حفظ حریم خصوصی، آزادی گفتار در کنار احترام معنوی و استفاده‎ی عادلانه از این سیستم‎ها به چالش کشیده است.

8. هماهنگی استراتژیک

مسئله ایجاد هماهنگی در حوزه‎ی استراتژی اطلاعات همیشه و به غلط به عنوان ضرورتی برای ایجاد هماهنگی میان فنّاوری اطلاعات با استراتژی کلان قلمداد گردیده است. مدارک و شواهد جدید نشان می‌دهد که حوزه‎ی کلان، تجاری و اطلاعاتی همیشه باید با یکدیگر و بر اساس یافته‎های حاصل از تجزیه و تحلیل نیازهای اطلاعاتی هماهنگ شوند. فرآیند هماهنگی استراتژیک با تجزیه و تحلیل نیازهای اطلاعاتی بنگاه آغاز می‌شود. سپس باید ارتباط بین این فرآیند با حوزه‎های فناوری اطلاعات و تجاری داخل و خارج سازمان بررسی شود. برای تجزیه و تحلیل فناوری اطلاعات، شبکه استراتژیک ابزار مناسبی محسوب می‌شود. فرآیند هماهنگی باید مستمر باشد و دائماً حوزه تجاری و فناوری اطلاعات را با استراتژی کلان بنگاه هماهنگ سازد . ابزار‎ها و روش‎های اجرای این فرآیند به مطالعات و تحقیقات مشارکتی وابسته است.

9. مدیریت استراتژیک تأمین امنیت فناوری اطلاعات

در جنگ امنیت رایانه‎ای عمدتا تصور بر آن است که افرادی که درون شرکت کار می‌کنند در جبهه بنگاه هستند و خطر حقیقی از جانب کسانی است که بیرونی هستند و جزء بنگاه نیستند ولی گزارش‎های حاکی از آن است که بزرگترین تهدید‎های امنیتی از جانب افراد درون بنگاه است. البته منظور از درونی و بیرونی بودن مفهوم منطقی و نه فیزیکی است.
نکته اصلی این است که داده‎ها، شبکه، زیر ساخت سیستم و بنگاه تجاری همه و همه در خطر است و وظیفه کلیدی مدیر فناوری اطلاعات کنترل این مخاطرات و مدیریت آنهاست. هیچ وقت نمی‎توان این تهدیدات را از بین برد ولی می‌توان آنها را کاهش داد. دیواره‎ی آتش، همانطور که از نامش پیداست یک مانع امنیتی است که ترکیبی از نرم افزار و سخت افزار است. نرم افزاری که بر روی دستگاه دیواره آتش اجرا می‌شود باید نرم افزار خاصی باشد و مختص فعالیت‎های یک دیواره آتش طراحی شده باشد.
جنبه قابل توجه در مورد پیکر بندی یک دیواره آتش این است که باید دو کارت شبکه داشته باشد زیرا دیواره آتش جریان اطلاعات بین دو شبکه را کنترل می‌کند و لذا دارای دو وجه است: وجه خصوصی و وجه عمومی و به دلیل این ارتباط دو گانه است که دیواره آتش باید دارای دو کارت شبکه باشد. بیشتر دیواره‎های آتش طوری پیکر بندی شده‎اند که به انواع محدودی از مسیل‎های داده به شبکه اجازه ورود می‌دهد و از طرفی دیواره آتش می‌تواند به گونه‎ای پیکر بندی شود که اجازه انجام فعالیت‎هایی که باعث اشغال شدن شبکه می‌شود را ندهد.
رویارویی با تجاوز امنیتی: هنگامی که نفوذ به لایه امنیتی صورت گرفت باید سریع به آن واکنش نشان داده شود. اول از همه باید بدانیم که چگونه مشکوک به نفوذ شده ایم. نفوذ ممکن است بسیار شدید باشد، مثل تغیرات غیر مجاز صفحات یا از کار افتادن سرویس دهنده  و. . .   .
هنگامی که به لایه امنیتی نفوذی صورت می‌گیرد باید اقدامات زیر صورت گیرد:
. تعویض رمز
. پایین آوردن محیط شبکه و راه اندازی مجدد ان
. تماس با مسئولین امر
. مراقبت از اوضاع و احوال
. هوشیاری
وقتی یک نفوذ را در شبکه کاوش می‌کند، باید تمام رویدادها را به صورت مرتب ثبت نمایید. این شرح رویدادها باید تا حد ممکن همراه با جزئیات و می‌توان از آن برای مقایسه با مستندات حملات قبلی استفاده نمود. ترمیم خسارت مانند بیمه شدن در مقابل حوادث است. با کمک آن برای بدترین اوضاع برنامه ریزی می‌شود. خسارات مرتبط با فناوری اطلاعات ممکن است در هر شکل و اندازه‎ای رخ دهد. محیط‎های فناوری اطلاعات مملو از راهکار‎ها و فناوری‎هایی است که با مشکلات و کمبود‎ها سرو کار دارد، لذا به عنوان مدیر فناوری باید به گونه‎ای برنامه ریزی کنید بتونید سرویس‎های خود را سریع به حالت اولیه باز گردانید. تمام حوادث به یک اندازه ایجاد خسارت نمی‌کند لذا در طرح ریزی برای سطوح مختلف خسارت باید چاره اندیشی کرد.

منابع

1. turban. leidner. mclean. wetherbe,informastion technology for  management, 5th ed,wiley2006
2. huber. G. ,the necessary nature of future firms,sage publication,2004
3. afuah,A. , and C. L. tucci,internet business models and strategies,2th ed. , mc graw hill. 2003.
4. buckler,G. ,knowledgemanagement,universفناوری اطلاعات y of pفناوری اطلاعات tsburg,2004.
5. boar,B. H. ,the art of strategicplanning for information technology,2 nd ed. wiley,2002.
6. turban,E. ,D. king,and J. K. lee,Electronic commerce 2006,prentice hall, 2006
7. arnoldoc. hax, nicolass. may luf,the strategy concept and process,prentice hall,2004
8. www. km. com


       

2000-2016 CMS Fadak. ||| Version : 4.2-b1 ||| This page was produced in : 0.002 Seconds