فدک - روش تحقیق - ارزیابی مقالات ISI
آخرین تغییرات : 2017-12-05تعداد بازدید : 344

ارزیابی مقالات ISI



گزارش میزان ارجاع به مجله‎های (JCR (Journal citiation Report هر سال توسط انستیتو اطلاعات علمی ISI ( Institute for scientific Information) واقع در شهر فیلادلفیای آمریکا منتشر می‌گردد.

 فاکتور تأثیر (Impact Factor)، برای نخستین بار در سال 1995 و توسط بنیانگذار ISI گارفیلد Garfield مطرح شد

JCR بیش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعی از سال 1997 به بعد در بر می‌گیرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمی آن در بر گیرنده بیش از 5900 ژورنال علمی و نسخه علوم اجتماعی مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طریق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراک قابل بررسی است.

ضریب تاثیر (IF) چیست؟

فاکتور تاثیر به صورت میانگین، تعداد ارجاعات به یک مورد قابل استناد (نظیر مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، یاد داشت، چکیده و..) در یک مجله علمی در طول زمانی معین تعریف شده است. فاکتور تأثیر، تعداد ارجاعات به مقاله‎های منتشر شده در دو سال قبل مجله تقسیم بر تعداد مقاله‎های منتشر شده در دو سال مذکور است.

 

شاخص ارزیابی مقالات ISI:

1- فاکتور تأثیر گذار (IF): این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی‌ترین شاخص ارزیابی مجله‎ها از نظر ISI است.

2- شاخص فوری(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله‎های منتشر شده مجله در سال مورد ارزیابی تقسیم بر تعداد مقاله‎های منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. این شاخص در حقیقت شیب رشد منحنی ارجاعات را بیان می‌کند.

3- شاخص نیمه عمر استناد(Cited Half-Life):نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد، تعداد سال‎هایی است که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم.

در پایان هر سال، مجله‎های تحت پوشش فهرست نویسی ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزیابی می‌شوند.

 

معیارهای ارزیابی و سنجش همان شاخص‎های ارزیابی ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) می‌باشند. نتایج این ارزیابی نیز درگزارش‎های ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام می‌شود.

در بین فاکتورهای بالا، فاکتور تأثیر، کاربردی‌ترین شاخص می‌باشد و امروزه به طور گسترده‎ای در درجه بندی و ارزیابی مجله‎های مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فاکتور در حقیقت توانایی مجله و هیأت تحریریه آن را در جذب بهترین مقاله‎ها نشان می‌دهد.

بانک اطلاعات ISI، مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجله‎های علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می‌باشد.

 

پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله‎های علمی منتشر شده در جهان نمی‎باشد. چرا که از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجله‎های نشر یافته در جهان از استانداردهای ISI پیروی نکرده‎اند و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجله‎های علمی ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می‌گیرد.

 

ارزیابی کنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله‎های علمی ارزیابی شده، انتخاب می‌شوند. هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می‌گذارند.

از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله‎های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می‌باشد.

 

لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی‎گیرد، بلکه با بررسی مجموع عوامل، یک امتیاز کلی داده خواهد شد.

از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقاله‎ها، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می‌شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند.

اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می‌رسد، اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجله‎های علمی در ISI نمی‎توانند عناوین ومنابع بکار رفته در مقاله‎ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنند.

داوری علمی و تخصصی مقاله‎های چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده‌ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می‌باشد که گویای اعتبار و غنای علمی مجله است.

سه پایگاه WOS، EST و JCR از معتبرترین پایگاه‎های علم سنجی هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمی ISI تهیه و روز آمد سازی می‌شوند.

پایگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبنای دوره‎های زمانی 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص‎های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی کشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می‌پردازد.

در پایگاه Web of Science(WOS) امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره‎های زمانی مختلف بر اساس شاخص‎های گوناگون علم سنجی وجود دارد.

پایگاه (JCR (Journal citation Reprts به ارائه گزارش استنادی نشریه‎ها می‌پردازد.

از طرفی تعداد نشریه‎هایی که هر کدام از این پایگاه‎ها نمایه می‌کنند نیز با دیگری متفاوت است.

بهترین معیارهای ISIبرای نمایه کردن مجله‎ها چیست؟

در سایتISI چهار مورد به عنوان ملاک‎های اصلی نمایه شدن مجله آمده است که عبارتند از:
1- زمان بندی نشر، تعریف شده باشد یعنی معلوم باشد که فصلنامه است، ماهنامه است یا... و در موعد معین هم آماده شود.

2- فرآیند داوری برای مجله تعریف شده باشد.

3- قواعد نشر بین المللی را رعایت کند. برای مثال، عنوان مجله گویای محتوای آن باشد.

4- مقاله به هر زبانی که باشد مهم نیست ولی چند مورد در آن باید به زبان انگلیسی باشد که عبارتند از: اسامی نویسندگان، عنوان، چکیده و کلمات کلیدی و حتی الامکان منابع و مآخذ هم انگلیسی باشد.

موارد فرعی هم وجود دارد که شامل این موارد است:

1- مجله باید حوزه بین المللی داشته باشد و به یک حوزه جغرافیایی خاص تعلق نداشته باشد.

2- در حوزه آن مجله، ترجیحاً مجله مشابه نباشد یا اگر هست آن مجله معیار برتری نسبت به آنها داشته باشد.

3- افراد به وجود آورنده آن حتی الامکان افراد شناخته شده‎ای باشند.

4- افراد به وجود آورنده، توزیع جغرافیایی مناسبی داشته باشند مثلاً همه ایرانی نباشند.

البته موارد فرعی، نمره اضافه دارد و در قبولی یا رد مجله از طرفISI نقش بازی نمی‎کند.
منابع:

-پایگاه اطلاعات علمی SID
-سخنرانی دکتر عباس چاکلی، مدیر سابق گروه علم سنجی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
-Jouma citiation Reprts
به نقل از: نشریه دانشگاه علم و صنعت ایران/شماره65منبع: نشریه اطلاعات علمی شماره 357


                                        

2000-2016 CMS Fadak. ||| Version : 4.2-b1 ||| This page was produced in : 0.005 Seconds