فدک - روش تحقیق‌وتحلیل - شیوه‌نامه داوری و ارزیابی مقاله علمی ISI
آخرین تغییرات : 2021-02-22تعداد بازدید : 1103

شیوه‌نامه داوری و ارزیابی مقاله علمی ISI


  1. آموزش کامنت گذاشتن داوران
  2. پاسخ ششگانه به نویسنده مقاله
  3. شیوه نامه داوری و ارزیابی
  4. مقالات برحسب نوع کیفیت
  5. فرم داوری مقالات
  6. مقالات مرتبط با داوری
  7. فرم داوری پایان نامه
  8. پرسش‌های مربوط به نحوه داوری مقاله
  9. انواع داوری مقالات در مجلات علمی پژوهشی
  10. پاسخ به داوری مقاله – اشتباه داوری جزئی از داوری!
  11. نحوه پاسخ به داوری مقاله
  12. ده قانون ساده برای پاسخ دادن به نظرات داوران
  13. ارزیابی مقاله ISI
    1. چگونه یک مقاله ISI ارزیابی می‌شود؟
    2. مقاله ISI چگونه ارزیابی
  14. ارزیابی مقاله علمی
  15. نمونه متن نظرات داوران/دبیران و سردبیران در خصوص مقالات
  16. ارزیابی مقاله علمی ISI
  17. ارزیابی
  18. اشتباهات داوری یک مقاله علمی
  19. نگارش علمی (Academic Writing)

آموزش کامنت گذاشتن داوران

داوران هنگام کامنت گذاشتن دقت نمایند که نام ایشان در فایل درج نگردد.

در هنگام استفاده از نرم‌افزار مایکروسافت ورد می‌توانیم با بهره‌گیری از قابلیت کامنت (Comment) یا همان «بازخورد»، یادداشت‌هایی برای خودمان و یا دیگر ویراستاران و بینندگان سند بنویسیم. بدین ترتیب می‌توان برای نمونه یک ویرایش را پیشنهاد کرد، به یک اصطلاح مورد علاقه اشاره کرد یا صرفاً یک پیام دوستانه گذاشت. در این مقاله قصد داریم روش درج کامنت در ورد را نشان دهیم. همچنین با روش حذف توضیح و پذیرش همه کامنت‌ها در ورد آشنا خواهیم شد.
درج یا اضافه کردن کامنت در ورد
پیش از آن که به بحث شیوه حذف کامنت در ورد بپردازیم، ابتدا توضیحاتی در خصوص روش درج بازخورد یا همان اضافه کردن کامنت در ورد می‌دهیم. ابتدا متنی که می‌خواهید روی آن کامنت بنویسید را‌هایلایت کنید. به عنوان یک گزینه جایگزین نیز می‌توانید کرسر ماوس خود را در جایی که می‌خواهید توضیح ظاهر شود قرار دهید.
سپس با کلیک راست گزینه New Comment را انتخاب کنید. همچنین، می‌توانید به زبانه Review در ریبون بروید و روی New Comment کلیک کنید.
بدین ترتیب یک کادر در کنار سند باز می‌شود که می‌توانید بازخورد خود را در آن بنویسید. برای نمونه می‌توانید در مورد یک جمله که نیاز به اصلاح دارد و یا اطلاعاتی که نیاز به بررسی دارد گوشزد کنید. نام شما و زمان درج کامنت به صورت خودکار به این بازخورد الحاق می‌شوند. همچنین می‌توانید کامنت‌های قبلی را ویرایش کنید، یا با کلیک روی Replay به آن‌ها پاسخ بدهید.
نکاتی در مورد استفاده از قابلیت کامنت در ورد
متن موجود در کامنت را می‌توانید مانند متون معمولی داخل سند ورد قالب‌بندی کنید، اما برخی قابلیت‌ها ممکن است کار نکنند. برای نمونه می‌توانید متن را bold یا italic کنید یا رنگ و فونت آن را عوض کنید. اما نمی‌توانید اندازه و یا جهت‌گیری آن را تغییر دهید. همچنین با مراجعه به منوی Insert>Pictures می‌توانید تصاویری در کامنت وارد کنید، اما توجه داشته باشید که اندازه نوار کناری ثابت است و در صورتی که تصویر بزرگ است باید اندازه آن را تغییر دهید تا در سند نمایان باشد.
ضمناً می‌توانید نامی که در کامنت ظاهر می‌شود را ویرایش کنید. به این منظور به منوی File>Options بروید و تغییرات لازم را در بخش Personalize your copy of Microsoft Word انجام دهید.
حذف کامنت در ورد
زمانی که کارتان با یک کامنت پایان یافت، می‌توانید آن را پنهان کنید، به صورت حل شده علامت‌گذاری کنید و یا آن را حذف نمایید:
پنهان‌سازی کامنت‌ در ورد موجب می‌شود که همه بازخوردها از دید پنهان شوند، اما از نظر فنی همچنان در سند حضور دارند.
حل شدن کامنت‌ها موجب می‌شود که محو شوند، اما همچنان نمایان هستند.
حذف کردن کامنت‌ها در ورد موجب پاک شدن آن‌ها به صورت کامل می‌شود.
دو گزینه نخست فوق در مواردی که می‌خواهید سوابق ویرایش سند حفظ شوند مناسب هستند، اما گزینه آخر در مواردی کاربرد دارد که بخواهید یادداشت‌های غیر مهم را از سند حذف کنید و یا شکل نهایی سند را با کسی به اشتراک بگذارید.
یک روش سریع برای جابجایی بین کامنت‌ها این است که به زبانه Preview ریبون بروید. در بخش Comments روی Previous و Next کلیک کنید تا روی کامنت‌ها حرکت کنید.
پنهان کردن کامنت‌ها در ورد
با پنهان ساختن همه کامنت‌ها در ورد، نوار کناری بازبینی سند نیز پنهان می‌شود. البته به این شرط که این نوار شامل چیزی به جز ردگیری تغییرات نباشد.
به این منظور به زبانه Review ریبون بروید و روی Show Markup کلیک کرده و تیک گزینه Comments را بردارید. با تکرار این فرایند می‌توانید مجدداً کامنت‌ها را نمایان بکنید.
توجه داشته باشید که بدین ترتیب کامنت‌ها حذف نمی‌شوند، حتی اگر زمانی که آن‌ها نمایان نیستند، سند را ذخیره کنید، کامنت‌ها حذف نمی‌شوند و همچنان در آن قرار دارند. پنهان ساختن کامنت‌ها صرفاً روشی برای جلوگیری از شلوغ به نظر رسیدن سند در مواردی است که نمی‌خواهید آن‌ها را ببینید.
حل کردن کامنت‌ها در ورد
روی کامنتی که می‌خواهید به صورت حل شده علامت‌گذاری شود کلیک کرده و سپس روی Resolve کلیک کنید. بدین ترتیب کل کامنت در ورد محو می‌شود. برای حالت عکس روی گزینه Reopen کلیک کنید.
شما همچنین می‌توانید حتی یکی از پاسخ‌هایی که در جواب یک کامنت درج شده است را نیز به صورت حل شده (Resolve) در بیاورید. برای این منظور روی پاسخ (Replay) مورد نظر راست کلیک کرده و سپس گزینه Resolve Comment را انتخاب کنید. توجه داشته باشید که «حل کردن» (Resolve) بالاترین کامنت در زنجیره، باعث می‌شود کلیه پاسخ‌های زیر مجموعه آن نیز به همراهش حل شوند.
حذف کامنت‌ها در ورد
برای حذف کامنت در ورد، روی کامنتی که می‌خواهد حذف کنید راست-کلیک کرده و گزینه Delete Comment را انتخاب کنید. همچنین می‌توانید ریپلای‌های منفرد را به همین روش حذف کنید، اما آگاه باشید که حذف کردن بالاترین کامنت در یک سلسله‌مراتب موجب می‌شود که همه پاسخ‌های زیر آن نیز حذف شوند.
یک روش جایگزین برای حذف کامنت در ورد، این است که روی کامنت کلیک کرده و با مراجعه به منوی Review در نوار ریبون، روی Delete در بخش Comments کلیک کنید.
اگر می‌خواهید همه کامنت‌های موجود در یک فایل ورد را حذف کنید، روی فلش زیر دکمه Delete کلیک کرده و گزینه Delete All Comments in Document را انتخاب کنید. زمانی که یک کامنت حذف شد، به صورت دائمی از سند پاک می‌شود. تنها روش بازگشت آن، زدن کلیدهای Ctrl+Z یا گزینه Undo در ریبون، پیش از بستن سند است.
مدیریت ردگیری تغییرات در ورد
«ردگیری تغییرات» (Track Changes) یکی از قابلیت‌های مفید ورد است که به ویراستاران امکان می‌دهد تا به آسانی موارد تغییر یافته و حذف‌ شده بین نسخه‌های مختلف بازبینی را مشاهده کنند. اگر در یک سند ورد از امکان Track Changes استفاده کنید، مشاهده خواهید کرد که با تغییر یافتن قالب‌بندی متن، یادداشت‌هایی به صورت خودکار در کناره سند ظاهر می‌شوند.
با این که این موارد شبیه به کامنت هستند، اما در واقع کامنت محسوب نمی‌شوند و نمی‌توانید آن‌ها را به همین روش که قبلاً توضیح دادیم حذف کنید. اگر می‌خواهید این یادداشت‌ها به صورت موقت پنهان شوند، روی Review در ریبون کلیک کرده و از منویی که گزینه Display for Review را نمایش می‌دهد، یکی از گزینه‌های Simple Markup یا No Markup را انتخاب کنید.
به طور جایگزین، می‌توانید تغییراتی که یادداشت به آن اشاره می‌کند را بپذیرید. بدین ترتیب یادداشت به صورت آنی پاک می‌شود. به این منظور روی یادداشت راست-کلیک کنید تا یک خط نقطه‌چین به سمت متن‌هایلایت شده نمایش یابد.
سپس روی Accept Format Change کلیک کنید یا می‌توانید در صورت ترجیح آن را رد کنید تا این یادداشت حذف شود. امکان مدیریت این موارد از طریق ریبون Review نیز وجود دارد. در بخش Changes از منوی بازشدنی Accept استفاده کرده و آن را روی Accept تنظیم کنید. هر زمان می‌توانید روی Track Changes در همان زبانه ریبون کلیک کنید تا قابلیت ردگیری فعال یا غیرفعال شود.

پاسخ ششگانه به نویسنده مقاله

Accept with No Changes
پذیرش بدون هیچ تغییر.
این عبارت قوی بودن مقاله را میرساند . تعداد کمی از مقالات این شانس را دارند تا در اولین داوری مورد قبول کلیه داوران مجله قرار گرفته و برای چاپ به نویسنده اطلاع رسانی گردند.
در این حالت شما لازم نیست کاری انجام دهید و می‌بایست منتظر نظر مجله راجع به زمان و شماره چاپ و مراحل بعدی مانند ارائه پروف باشید.
Accept with Minor Revision
این عبارت یعنی که مقاله شما پذیرفته شده است و لازم است اصلاحاتی جزیی مانند تغییر فرمت یا تغییر نوع رفرنس دهی و… انجام دهید.
بهتر است هرچه سریعتر این اصلاحات را انجام داده و برای مجله ارسال نمایید.
Major Revisions Needed
این عبارت بیشترین اصلاحاتی است که مقالات ارسالی به مجلات با آن روبرو خواهند شد اگر اصلاحات شما بسیار جدی باشد نیاز است که یک بازنگری کلی به مقاله داشته باشید و مطابق کامنت داوران اصلاحات را بررسی نموده و بسیار دقیق و جزیی انجام دهید. حتی برای تضمین کار می‌توانید ضمن برطرف نمودن اشکالات، تمامی کامنت‌ها را به صورت جداگانه پاسخ دهید و در نهایت دو عدد فایل شامل یک فایل نهایی و و یک فایل شامل کامنت‌ها برای مجله ارسال نمایید
بستگی به نوع نظراتی که داوران ارسال می‌نمایند می‌توانید در این مرحله انصراف خود را به مجله ارسال نمایید و مقاله خود را برای مجلات دیگری سابمیت نمایید و یا کامنت‌های داوران را اجرا نموده و بار دیگر به مجله ارسال نمایید.
Journal Re
quests a Complete Rewrite
این عبارت بدین معناست که کلیت مقاله شما مورد قبول واقع شده است ولی داوران با شکل فعلی مقاله موافق نیستند که ممکن است بر اساس دو حالت شکل گرفته باشد:
- مقاله شما محتوای قوی دارد ولی قسمت‌های مختلف مثل مقدمه یا بیان مسئله یا روش انجام یا نتیجه گیری به درستی بیان نشده است
-مقاله چندین مبحث را با هم مطرح کرده و یک مقاله نمی‌تواند همه مباحث را به صورت تخصصی پوشش بدهد
پیشنهاد برای حل مسئله این است که اگر می‌توانید مقاله را بازنویسی نموده و دوباره برای همان مجله ارسال نمایید زیرا موضوع شما مورد تایید داوران قرار گرفته و ممکن است برای داوران مجله دیگر این موضوع آنقدر جذاب نباشد . ولی اگر واقعا بازنویسی مقاله زمان زیادی از شما می‌گیرد می‌توانید به مجلات دیگر ارسال نمایید
Unsure Reject or Possible Re-submission
این سناریو به ندرت اتفاق می‌افتد اما ادیتور واقعا در رد کردن یا پذیرش مقاله شما مردد است و ایمیل نامفهومی و دو سویه‌ای برای شما ارسال می‌نماید که محتوای پیام به شکل زیر است:
این مقاله با فرمت ارسال مورد پذیرش مقاله قرار نگرفته اما اگر شما قصد دارید مجددا مقاله را ارسال نمایید ما نیز مجددا آن را بررسی خواهیم نمود.
بهتر است در این حالت با مجله مکاتبه کرده و نظر صریح آن‌ها را در مورد مقاله خود بدانید اگر مجله باز هم پاسخ روشنی به درخواست شما نداد و یا از ارائه پیشنهادات جهت تصحیح مقاله شما اجتناب کرد بهتر است مقاله خود را برای مجله دیگری ارسال نمایید و زمان خود را برای پذیرش از این مجله هدر ندهید.
The Outright Rejection
و در پایان این عبارت ناخوشایند، که قاطعانه به شما می‌گوید این مقاله کاملا رد شده است و شانس مجددی برای پذیرش نخواهید داشت معمولا در صورتی که مقاله با یکی از اصول کلی مجله مانند مطابقت با اسکوپ یا موضوع جذاب برای مجله و یا رعایت حداقل کیفیت و … در تضاد باشد مقاله به صورت کلی رد خواهد شد یا اینکه داور به شما بگوید: مقاله مورد نظر نیاز به تغییرات کلی دارد به این معناست که مقاله رد شده است.
در این حالت بهتر است دلایل رد شدن مقاله را بررسی نموده و سعی نمایید مقاله خود را بر اساس آن‌ها اصلاح نمایید سپس مجددا مقاله را برای مجله دیگری ارسال نمایید
در صورتی که داوران مقاله کامنت و نظرات خاصی را پس از داوری روی مقاله شما اعمال نمایند پیشنهاد می‌گردد حتما مقاله ۳ نکته مهم برای پاسخگویی به کامنت داوران مطالعه نمایید

شیوه نامه داوری و ارزیابی

شیوه‌نامه داوری و ارزیابی علمی اثر
به منظور تعیین خط مشی و تسهیل داوری و ارزیابی علمی آثار ارائه شده پژوهشگران )دانشگاهی و غیر دانشگاهی( برای چاپ و نشر
ارتقای کیفی و افزایش نوآوری در تولیدات علمی مرکز چاپ و انتشارات بالابردن اعتبار علمی، تناسب با سرفصل‌های درسی و جامعیت آثار فراهم آوردن زمینههای تولید، نشر آثار سودمند در حوزه علوم انسانی
تسهیل امر داوری و یکسان سازی فرایند ارزیابی علمی در مسیر چاپ و نشر کتب تالیفی و ترجمه شده نشر نتایج حاصل از تحقیقات جدید و معتبر به زبان فارسی و سایر زبانهای خارجی
ماده 1. تعاریف
1-1. داوری: منظور از داوری، ارزیابی علمی آثار تألیفی، تصنیفی، ترجمه ای، گردآوری یا پیشنهادهای واصله برای تألیف، تصنیف، گردآوری و ترجمه از نظر اعتبار علمی، کیفیت، تناسب، اهمیت و اولویت موضوعی و محتوایی است.
1-2. داور داخلی: یکی از اعضای هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبائی است که در زمینه موضوع داوری صاحب نظر بوده یا تخصص داشته باشد یا خود دارای سوابق و آثار علمی باشد.
2-9. داور خارجی: از اعضای هیأت علمی دیگر دانشگاه‌های داخل یا خارج از کشور که در زمینه موضوع داوری صاحب نظر بوده یا تخصص داشته باشد یا خود دارای سوابق و آثار علمی باشد.
2-4. صاحب اثر: منظور از صاحب اثر شخص یا اشخاص حقیقی یا حقوقی، اعم از مؤلف یا مترجم است که اثر خود را جهت چاپ به مرکز نشر تحویل میدهند.
2-1. اثر: منظور از اثر هرگونه تالیف، تصنیف، ترجمه، تدوین، گردآوری، گزارش علمی و نرم افزار تهیه شده است که قابلیت چاپ و نشر ولو به صورت‌های الکترونیکی )E-Book(، لوح فشرده )CD(، تولید نرمافزار و بانکهای اطلاعاتی و نوارهای صوتی و تصویری را داشته باشد.
2-6. کتاب درسی: کتابی است که حداقل 02 درصد سرفصل مصوب یک درس از دروس دانشگاهی را پوشش دهد. 2-0. سایر کتابها: کتابهایی که مطالب آنها قابلیت ارتقاء سطح آموزش و پژوهش در رشتههای تحصیلی دانشگاه را داشته باشد.
2-8. قرارداد: سندی است که برای داوری اثر بین معاون پژوهشی دانشگاه و داور تنظیم میشود و تعهدات و وظایف هریک و نیز زمان انجام کار و حق الزحمه داوری را تعیین می‌کند.
2-3. حق الزحمه داوری: مبلغی است که در ازای انجام داوری، برمبنای آخرین مصوبات شورای انتشارات دانشگاه، به عامل آن پرداخت می‌شود.
2-22. شورای انتشارات دانشکده: شورایی است برای رسیدگی به موضوعات پیشنهادی، درخواستهای واصله در زمینه چاپ کتاب و بررسی و تأیید آثار تصویب و ارائهشده توسط گروههای آموزشی در دانشکدههای دانشگاه.
2-22. شورای انتشارات دانشگاه: بالاترین مرجع تصمیم گیری در خصوص صدور مجوز و تعیین اولویت چاپ آثار در دانشگاه که متشکل از اعضای معین با حکم رییس دانشگاه است و عهدهدار مرجعیت سیاستگذاری و برنامهریزی چاپ و نشر در دانشگاه می‌باشد.
ماده 2. فرایند داوری
1-2. کلیه آثاری که درخواست چاپ و انتشارشان به دانشکده یا دانشگاه تسلیم میشود می‌بایست مورد داوری و ارزیابی علمی قرار گیرند. این آثار شامل چهار گروه هستند که برای هریک فرمهای مخصوصی طراحی شده است:
الف( آثار تألیفی یا تصنیفی ب( آثار ترجمهای، ج( آثار گردآوریشده
د( داوری پیشنهاد تألیف، ترجمه، گردآوری و ...
تبصره 2: آثاری که در فرایند کرسی‌های نظریه پردازی مورد نقد و ارزیابی علمی قرار گرفته‌اند و سپس به عنوان نظریه پذیرفته شده اند، با ارائه مستندات مربوطه از داوری مستثنا هستند.
تبصره 1: آثاری که از سوی شورای ارتقای مهارت‌های پژوهشی اعضای هیأت علمی دانشگاه )کمیته تخصصی ذیل شورای پژوهشی دانشگاه( مورد بررسی، تأیید و تصویب قرار می‌گیرند، از داوری مستثنا هستند.
تبصره 9: آثاری که از سوی مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه، شورای انتشارات دانشگاه و شورای انتشارات دانشکده به مؤلف، مترجم، گردآورنده و ... سفارش داده شدهاند نیز باید پس از آماده شدن برای داوری ارسال شوند. نظر نهایی جهت چاپ و انتشار این آثار تابع قوانین و مقررات مرکز و بر طبق مصوبه شورای انتشارات دانشگاه خواهد بود.
1-1. شورای انتشارات دانشگاه و دانشکده و مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه، سه مرجع تعیین داور و ارجاع آثار برای ارزیابی علمی هستند. شورای انتشارات دانشگاه در خصوص آثار اساتید و دانشیاران و همچنین مواردی که از نظر این شورا نیاز به داوری مجدد داشته باشد اقدام به تعیین داور و ارجاع آثار به داوران داخلی و خارجی میکند. شورای انتشارات دانشکده نیز نسبت به تعیین و ارجاع آثار مربیان و استادیاران به داوران اقدام می‌کند. بررسی و ارسال آثار اساتید و دانشیاران برای داوری توسط شورای انتشارات دانشکده نیز بلامانع است. این فرایند در قالب فرایند کلی انتشار کتاب گنجانده شده است که در تصویر زیر نشان داده می‌شود.
تبصره 4: در موارد خاص، شورای انتشارات دانشکده یا دانشگاه، می‌تواند اثر را همزمان به بیش از دو داور ارسال کند.
تبصره 1: در خصوص آثاری که توسط اعضای هیأت علمی دیگر دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی داخلی و یا خارجی به دانشگاه ارجاع می‌شود، شورای انتشارات دانشگاه تصمیم می‌گیرد. بدیهی است، شورا میتواند از شورای انتشارات دانشکدهها و کمیتههای تخصصی در داوری این آثار یاری گیرد.
تبصره 6: داوری پیشنهادات رسیده برای تألیف، ترجمه، گردآوری به ترتیب اولویت بر عهده مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه، شورای انتشارات دانشکدهها و شورای انتشارات دانشگاه است.
1-9. نتیجه داوری به همراه فرم‌های مربوطه، مستندات و نظرات داوران از سوی شورای انتشارات دانشکدهها، به صورت کامل برای طرح در شورای انتشارات دانشگاه، به مرکز چاپ و انتشارات تحویل می‌شود.
1-4. در خصوص آن دسته از آثاری که از نظر داوران مشروط به اعمال اصلاحات تأیید شده باشد، مراتب توسط همان مرجعی که اثر را برای داور ارسال کرده است )شورای انتشارات دانشگاه یا دانشکده و یا مرکز چاپ و انتشارات دانشگاه(، به منظور اصلاح واعمال نظرات داور، به صاحب اثر عودت داده میشود. پس از اعمال اصلاحات و تأیید مجدد داور، اثر برای تأیید نهایی در شورا مطرح میشود.
1-1. بر اساس نتیجه داوری، اثر یا به شورای انتشارات دانشگاه ارجاع میشود )در صورت تأیید هر دو داور داخلی و خارجی(، یا برای اعمال اصلاحات به صاحب اثر ارجاع میشود )در صورت تأیید یک یا دو داور به شرط اعمال اصلاحات و تغییرات(، یا برای داور سوم ارسال میشود )در صورت تأیید اثر توسط یک داور و عدم تأیید توسط داور دوم(، یا اینکه از نظر معیارهای علمی مردود ارزیابی می‌شود )در صورت عدم تأیید توسط هر دو داور( و مراتب به صاحب اثر اطلاع داده می‌شود. نمودار و جدول زیر چگونگی این شرایط را نشان میدهد.
شکل 22-1: فرآیند داوری
جدول 22-2: صورتهای مختلف داوری
مرحله نهایی
مرحله دوم
مرحله اول
شکل‌های مختلف بر
اساس نتیجه داوری
رأی داور دوم
رأی داور اول
---
ارائه خلاصه نتایج داوری در شورای انتشارات دانشگاه
تأیید
تأیید
شکل اول
در صورت تأیید، ارائه خلاصه نتایج داوری به شورای انتشارات دانشگاه برای تصمیم گیری نهایی و در صورت عدم تأیید، استرداد مدارک و اعلام به صاحب اثر
ارجاع به داور سوم )داخلی(
عدم تأیید
تأیید
شکل دوم
ارائه خلاصه نتایج داوری به شورای
انتشارات دانشگاه جهت تصمیم گیری نهایی
ارجاع به صاحب اثر برای اعمال اصلاحات و تغییرات
تأیید )به شرط
اصلاحات(
تأیید )یا تأیید مشروط(
شکل سوم
ارائه خلاصه نتایج داوری به شورای
انتشارات دانشگاه جهت تصمیم گیری نهایی
ارجاع به صاحب اثر برای اعمال اصلاحات و تغییرات و سپس ارسال مجدد برای داور جهت تأیید
تأیید مشروط با
نیاز به بازبینی
تأیید مشروط با نیاز به
بازبینی
شکل چهارم
استرداد مدارک و اعلام مراتب به صاحب اثر
مرودی و عدم کسب اولویت چاپ
عدم تأیید
عدم تأیید
شکل پنجم
1-6. مدارک و فرم‌های داوری اثر، شامل: یک نسخه چاپی )پرینت(، فرم‌های مخصوص داوری، قرارداد داوری و ابلاغ داوری است که به صورت همزمان برای داور ارسال می‌شود.
1-0. با هدف تسهیل فرایند انتشار آثار و تسریع در داوری آثار، تعداد داوران داخلی و خارجی، می‌بایست به ازای هر داور، دو نفر به ترتیب اولویت تعیین شوند تا در صورت عدم دسترسی یا قبول نفر اول، خللی در کار ایجاد نشود.
1-8. مدت زمان داوری بر اساس موضوع و تعداد صفحات اثر، از دو تا چهار هفته تعیین و ابلاغ می‌شود.
ماده 3. مشخصات داور
9-2. داوران، اعضای هیأت علمی یا پژوهشگرانی هستند که تخصص ایشان از طریق شیوه‌های زیر احراز شده باشد:
الف( داشتن حسن شهرت به تخصص در زمینه حوزه موضوع داوری )اثر(؛
ب( داشتن حداقل دو کتاب چاپ شده در ارتباط با حوزه موضوع داوری )اثر(؛
ج( داشتن حداقل دو مقاله چاپ شده داخلی یا خارجی در ارتباط با حوزه موضوع داوری )اثر(؛ د( داشتن تجربه داوری آثار علمی شامل کتاب و مقاله در حوزه موضوع داوری )با ارائه گواهی(.
تبصره 0: در موارد خاص، متخصصان غیر هیأت علمی حوزه مرتبط با موضوع داوری که مدرک دکتری آن حوزه را داشته باشند، در صورتی که شرایط یادشده و حداقل پنج سال سابقه کاری مرتبط را دارا باشند، می‌توانند به عنوان داور انتخاب شوند.
ماده 4. حق الزحمه داوری
4-2. حقالزحمه داوری آثار بر طبق حکم کارگزینی داور و دستمزدی که به ازای هر ساعت تدریس یا تحقیق میگیرد محاسبه خواهد شد. به این شکل که هر 22 صفحه از اثر برابر با یک ساعت تدریس یا تحقیق در نظر گرفته میشود. به این ترتیب تعداد صفحات اثر بر عدد 22 تقسیم شده و رقم به دست آمده در یک ساعت حق التدریس یا حق التحقیقی که بر طبق حکم کارگزینی محاسبه میشود، ضرب میشود. علاوه بر این، در صورت دقیق و با کیفیت بودن داوری، ضریبی از11/2 تا 1 با توجه به درجه علمی داور به حقالزحمه داوری اضافه میشود )جدول 9(.
جدول 22-1: ضریب کیفی حقالزحمه داوری
ضریب کیفی
درجه علمی داور
2/11
استادیار
2/01
دانشیار
1
استاد
به عنوان مثال، اگر یک استادیار پایه 2 اثری 212 صفحهای را داوری کند، محاسبه حقالزحمه داوری ایشان به شرح ذیل خواهد بود:
2892222*21 21= 22/212 حقالتدریس = )ریال(1041222 در صورتی که ضریب کیفی نیز اعمال شود ریال 9492112 = )11/2*289222(118012*21
4-1. حق الزحمه داوری برای آثار به زبان فارسی و یا هر زبان خارجی، یکسان است و مطابق جدول بالا محاسبه و پرداخت می‌شود.
تبصره 3: حق الزحمه داوری آثار تألیفی، ترجمهای، گردآوری و... یکسان محاسبه می‌شود.
4-9. چنانچه داوری در مدت مقرر در قرارداد انجام نشود یا نامطلوب انجام شود، دانشگاه میتواند با ابلاغ کتبی به داور، قرارداد را فسخ کند و با فسخ قرارداد، هیچ مبلغی تحت هیچ عنوان به داور، تعلق نگرفته و داور میبایست ظرف
9 روز از ابلاغ کتبی فسخ، اثر را تحویل دهد. این آثار مجدداً برای داور دیگری ارسال می‌شوند.
4-4. در صورت بروز هرگونه اختلاف در خصوص داوری اثر، موضوع به مشاور حقوقی دانشگاه- داور مرضیالطرفین- ارجاع و نظر مشاور حقوقی برای طرفین، قطعی، لازم الاجرا و غیرقابل اعتراض یا شکایت است.
ماده 5. فرم‌ها و مدارک داوری و ارزیابی علمی
فرم‌ها و مدارکی که برای داور ارسال می‌شود بنا به نوع اثر بر اساس بند 2 ماده 1، به شرح ذیل خواهند بود:
فرم ارزیابی کتب تألیف/ تصنیف/ تصحیح/ گردآوری
مرکز چاپ و انتشارات دانش گاه
فرم ارزیابی کتب تألیفی
عنوان فارسی کتاب:............................................................................................................................................................................................
عنوان لاتین کتاب: ................................................................................................................................................................................................
نوع کتاب: درسی⃝ کمک درسی⃝ مرجع⃝ سایر⃝ : ...........................................................
الف( مشخصات داور
نام و نام خانوادگی:
دانشگاه:
پایه:
رتبه علمی:
گروه آموزشی:
دانشکده/ پژوهشکده:
تلفن همراه:
پست الکترونیک:
شماره شبا:
نام بانک:
شماره حساب:
نشانی و تلفن محل کار:
*تاریخ دریافت از داور:
تاریخ ارسال به داور:
امضاء
*داور محترم؛خواهشمند است حداکثر ظرف مدت دوهفته پس از دریافت اثر، نتیجه ارزیابی خود را به همراه کلیه مدارک به این مرکز ارسال فرمائید.
در صورت لزوم مواردی که نیازمند اصلاح است را در متن کتاب ذکر نمائید.
داور محترم،خواهشمند است به تمامی سؤالات پاسخ داده و از خالی گذاشتن پاسخها خودداری فرمائید.
ب( ارزیابی کتاب 1( سامان مندی1
لطفاً علاوه بر انتخاب گزینه مناسب، توضیحات لازم را نیز ارائه فرمائید.
الف( متن پیشنهادی چه اندازه یک کل سامانمند را تشکیل میدهد؟ توضیح دهید.
ب( سامانمندی صوری )داشتن مؤلفه‌هایی مانند فهرست، مقدمه، پیشینه، استدلال، نتیجهگیری( متن را چگونه ارزیابی میکنید؟
بسیار خوب خوب متوسط ضعیف بسیار ضعیف
توضیحات:
ج( انسجام و هماهنگی عناوین موجود در متن چگونه است؟
بسیار ضعیف
ضعیف
متوسط
خوب
بسیار خوب
توضیحات:
د(نحوه بسط و توضیح مطالب در هر پاراگراف، بخش، فصل و ... چگونه است؟
2- سامانمندی: این معیار در فرمهای ارزیابی مختلف به نظم، ساختار، هماهنگی، تناسب،سازماندهی و سازمان اطلاق میشود. سامانمندی به این معنی است که متن پیشنهادی تا چه اندازه یک کل منسجم را تشکیل میدهد و اجزای آن تا چه اندازه دارای نسبت و رابطه مشخص و موجه با یکدیگر هستند.
01
بسیار ضعیف
ضعیف
متوسط
خوب
بسیار خوب
توضیحات:
ه( عنوان کتاب تا چه اندازه بیانگر محتوی و اهمیت موضوع کتاب است؟
بسیار کم
کم
متوسط
زیاد
بسیار زیاد
عنوان پیشنهادی داور:
ز( آیا در پایان هر فصل، بخش و ... مؤلف به جمعبندی مطالب پرداخته است؟ توضیح دهید.
2(نوآوری2
الف( محتوای متن پیشنهادی چه اندازه نوآورانه است؟ توضیح دهید.
ب( خواندن این کتاب تا چه اندازه تفکر نقادانه را ترغیب میکند؟ توضیح دهید.
1- نوآوری: متن پیشنهادی نسبت به متون مرتبط موجود تا چه اندازه نوآورانه است؛ یعنی به دنبال یافتن پاسخ این پرسش هستیم که آیا متن پیشنهادی تازگی، ابداع، روزآمدی و اصالت دارد یا اینکه تکراری است.
00
3( اهمیت3
لطفاً علاوه بر انتخاب گزینه مناسب، توضیحات لازم را نیز ارائه دهید.
الف( انتشار متن پیشنهادی در قالب کتاب چه نیازی را تأمین خواهد کرد؟
نیاز عمومی ⃝
نیاز نیمه تخصصی و کمک درسی ⃝
نیاز تخصصی و درسی ⃝
توضیحات:
ب( این کتاب تا چه اندازه خواننده را به خواندن و پژوهش بیشتر در رابطه با آن موضوع تخصصی ترغیب میکند؟
بسیار کم ⃝
کم ⃝
متوسط ⃝
زیاد ⃝
بسیار زیاد ⃝
توضیحات:
ج( نسبت حجم کتاب به مطالب و اهمیت موضوع چگونه است؟
بسیار کم ⃝
کم ⃝
متوسط ⃝
زیاد ⃝
بسیار زیاد ⃝
توضیحات:
4( شیوایی، روشنی و قابل فهم بودن4
الف( متن پیشنهادی تا چه اندازه روان و سلیس است؟ توضیح دهید.
9- اهمیت: در فرمهای مختلف، این معیار با عناوینی مانند کاربرد، ضرورت، سودمندی، تناسب با نیاز، مرتبط بودن و هدف بیان میشود و درواقع معطوف به این پرسش است که با انتشار متن چه نیازی و تا چه حدی تأمین میشود و کتاب پیشنهادی برای چه کسانی سودمند خواهد بود. 9
4- شیوایی، روشنی و قابلفهم بودن: این معیار درباره میزان زیبا و ساده بودن متن پیشنهادی است که معمولاً با اصطلاحاتی مانند روانی، شیوایی، سلاست، روشنی، سادگی و قابلفهم بودن بیان میشود. چنین معیاری ازآنرو مهم است که متن هراندازه زیباتر و سادهتر باشد جذابیت آن بیشتر و فهم آن آسانتر میشود.
02
ب( سادگی و قابل فهم بودن متن پیشنهادی چگونه است؟ توضیح دهید.
5( جامعیت5
لطفاً علاوه بر انتخاب گزینه مناسب، توضیحات لازم را نیز ارائه دهید.
الف( متن پیشنهادی به لحاظ موضوعی تا چه اندازه جامعیت دارد و وجوه مختلف موضوع را پوشش میدهد؟ توضیح دهید.
ب( تا چه اندازه استفاده از تصاویر، نمودارها، چارتها و ... توانسته است به فهم متن کتاب کمک کند؟
بسیار کم
کم
متوسط
زیاد
بسیار زیاد
توضیحات:
ج( استفاده مؤلف از ساختارها و کلمات رایج در متون علمی و نیز سبک نویسنده چگونه است؟
مطابق با تولیدات علمی نیست
تا حدودی مطابق با تولیدات علمی است
کاملاً مطابق با تولیدات علمی است
توضیحات:
1- جامعیت: هر موضوعی فینفسه کثیرالوجه است و جوانب پرشمار و گوناگونی دارد و یکی از متغیرهای مؤثر مصرفکنندگان در تعیین اعتبار و ارزشمندی کتاب «پوشش» یا
«گستره» موضوعی و جامعیت نسبی آن است. 5
03
6( اعتبار
لطفاً علاوه بر انتخاب گزینه مناسب، توضیحات لازم را نیز ارائه دهید.
الف( اعتبار علمی کتاب را چگونه ارزیابی میکنید؟
سیار ضعیف
ب
ضعیف
متوسط
خوب
بسیار خوب
توضیحات:
ب( این کتاب تا چه اندازه مبتنی بر پژوهشهای آن حوزه تخصصی است؟
سیار کم
ب
کم
متوسط
زیاد
بسیار زیاد
توضیحات:
ج( منابع استفادهشده در کتاب تا چه اندازه به روز و معتبر هستند؟
بسیار کم
کم
متوسط
زیاد
بسیار زیاد
توضیحات:
7( سایر نکات
الف( شیوه ارائه مستندات و ارجاعات در کتاب را چگونه ارزیابی میکنید؟
بسیار ضعیف
ضعیف
متوسط
خوب
بسیار خوب
توضیحات:
04
ب( محتوای کتاب تا چه اندازه نیاز به حذف مطالب دارد؟
بسیار کم ⃝
کم ⃝
متوسط ⃝
زیاد ⃝
بسیار زیاد ⃝
توضیحات:
ج( محتوای کتاب تا چه اندازه نیاز به اضافهکردن مطالب دارد؟
بسیار کم ⃝
کم ⃝
متوسط ⃝
زیاد ⃝
بسیار زیاد ⃝
توضیحات:
د( متن حاضر نیاز به چه نوع ویرایشی دارد؟
صوری ⃝
زبانی ⃝
علمی ⃝
توضیحات:
8( در صورت وجود کتابهای مشابه )تألیفی، ترجمهای، گردآوری و ...( در این زمینه، مشخصات آنها را ذکر نمائید و توضیح دهید که تألیف این کتاب را تا چه اندازه ضروری میدانید؟
9(به نظر شما مخاطبان این کتاب چه کسانی خواهند بود؟
01( به نظر شما انتشار این کتاب تا چه اندازه میتواند مورد استقبال مخاطبان قرار گیرد؟
00( به نظر شما آیا چاپ این اثر برای انتشارات دانشگاه توجیه اقتصادی دارد؟ به بیان دیگر آیا این اثر به راحتی در بازار به فروش خواهد رسید؟ توضیح دهید.
05
01( نظر کلی:
با توجه به داوری جنابعالی کدام یک از گزینه‌های زیر را برای این کتاب مناسب میدانید؟
الف- کتاب با وضعیت فعلی قابل چاپ است ........................................................................................................................................................................................ ⃝ ب- کتاب با انجام اصلاحات پیشنهادی قابل چاپ است ........................................................................................................................................................ ⃝ ج- کتاب پس از انجام اصلاحات پیشنهادی و ارجاع برای ارزیابی و بازبینی مجدد و در صورت تأیید قابل چاپ است ⃝
ج- کتاب قابل چاپ نیست ................................................................................................................................................................................................................................. ⃝
( خواهشمند است ضمن بیان نظرات کلی خود درباره کتاب، چنانچه علاوه بر موارد فوق پیشنهاد یا نظر دیگری دارید بیان فرمائید.
نام و نام خانوادگی تاریخ و امضاء
06
فرم ارزیابی ترجمه
مرکز چاپ و انتشارات دانش گاه
فرم ارزیابی ترجمه
عنوان لاتین کتاب: ................................................................................................................................................................................................
نویسنده: سال چاپ: انتشارات: ISBN کتاب اصلی:
عنوان به فارسی:...........................................................................................................................................................................................
نوع کتاب: درسی⃝ کمک درسی⃝ مرجع⃝ سایر⃝: .......................................................
الف( مشخصات داور
نام و نام خانوادگی:
دانشگاه:
پایه:
رتبه علمی:
گروه آموزشی:
دانشکده/ پژوهشکده:
تلفن همراه:
پست الکترونیک:
شماره شبا:
نام بانک:
شماره حساب:
نشانی و تلفن محل کار:
*تاریخ دریافت از داور:
تاریخ ارسال به داور:
تاریخ و امضاء
07
*داور محترم؛خواهشمند است حداکثر ظرف مدت دوهفته پس از دریافت اثر، نتیجه ارزیابی خود را به همراه کلیه مدارک به این مرکز ارسال فرمائید.
در صورت لزوم مواردی که نیازمند اصلاح است را در متن کتاب ذکر نمائید.
ب( ارزیابی متن ترجمه شده
1( فهم زبان مبداء:
الف( فهم مترجم از زبان مبداء را چگونه ارزیابی میکنید؟ توضیح دهید.
ب( مترجم چه اندازه در انتقال زبان مبداء به مقصد موفق بوده است؟ توضیح دهید.
2( وفاداری به متن اصلی
لطفاً علاوه بر انتخاب گزینه مناسب، توضیحات لازم را نیز ارائه دهید.
الف( مترجم تا چه اندازه به متن اصلی وفادار بوده است؟ توضیح دهید.
ب( آیا اصطلاحات تخصصی درست ترجمه شدهاند؟
نادرست
غیرقابل قبول
قابل قبول
نسبتاً درست
کاملاً درست
توضیحات:
ج( آیا اصطلاحات تخصصی در کل کار یکدست ترجمه شدهاند؟
متناقض
نسبتاً متناقض
قابل قبول
نسبتاً یکدست
کاملاً یکدست
توضیحات:
08
د( آیا معادلهای استفاده شده از طرف مترجم بر طبق معادلهای پیشنهادی فرهنگستان است؟
منطبق نیست ⃝
نسبتاً منطبق است ⃝
کاملاً منطبق است ⃝
توضیحات:
و( آیا معادلهای نا آشنا در متن اصلی در متن ترجمه شده پانوشت دارد؟
پانوشت ندارند ⃝
تعدادی پانوشت ⃝دارند
همه پانوشت دارند ⃝
توضیحات:
3( شیوایی، روشنی و قابل فهم بودن متن ترجمه شده
الف( شیوایی و روشنی متن ترجمه شده را چگونه ارزیابی میکنید؟
بسیار ضعیف ⃝
ضعیف ⃝
متوسط ⃝
خوب ⃝
بسیار خوب ⃝
توضیحات:
ب( سادگی و قابل فهم بودن متن ترجمه شده را چگونه ارزیابی میکنید؟
بسیار ضعیف ⃝
ضعیف ⃝
متوسط ⃝
خوب ⃝
بسیار خوب ⃝
توضیحات:
4( اعتبار
الف( تازگی مطالب کتاب اصلی را چگونه ارزیابی میکنید؟
قدیمی است ⃝
نسبتاً تازه و به روز است ⃝
کاملاً تازه و به روز است ⃝
توضیحات:
ب( اعتبار علمی مطالب در متن اصلی چگونه است؟
09
معتبر نیست ⃝
نسبتاً معتبر است ⃝
معتبر است ⃝
کاملاً معتبر است ⃝
توضیحات:
ج( شهرت نویسنده کتاب تا چه حد است؟
شناخته شده نیست ⃝
نسبتاً شناخته شده است ⃝
کاملاً شناخته شده است ⃝
توضیحات:
د( اعتبار انتشارات کتاب اصلی چگونه است؟1
معتبر نیست ⃝
نسبتاً معتبر است ⃝
کاملاً معتبر است ⃝
توضیحات:
5( سایر نکات
شیوه ترجمه مستندات و ارجاعات در کتاب را چگونه ارزیابی میکنید؟
بسیار ضعیف ⃝
ضعیف ⃝
متوسط ⃝
خوب ⃝
بسیار خوب ⃝
توضیحات:
متن حاضر نیاز به چه نوع ویرایشی دارد؟
صوری ⃝
زبانی ⃝
علمی ⃝
توضیحات:
21
6( در صورت وجود کتابهای مشابه )تألیفی، ترجمهای، گردآوری و ...( در این زمینه، مشخصات آنها را ذکر نمائید و توضیح دهید که تألیف این کتاب را تا چه اندازه ضروری میدانید؟
7(به نظر شما مخاطبان این کتاب چه کسانی خواهند بود؟
8( به نظر شما انتشار این کتاب تا چه اندازه میتواند مورد استقبال مخاطبان قرار گیرد؟
9( به نظر شما آیا چاپ این اثر برای انتشارات دانشگاه توجیه اقتصادی دارد؟ به بیان دیگر آیا این اثر به راحتی در بازار به فروش خواهد رسید؟ توضیح دهید.
01( نظر کلی:
با توجه به داوری جنابعالی کدام یک از گزینه‌های زیر را برای این کتاب مناسب میدانید؟
الف- کتاب با وضعیت فعلی قابل چاپ است ....................................................................................................................................................................................... ⃝ ب- کتاب با انجام اصلاحات پیشنهادی قابل چاپ است ....................................................................................................................................................... ⃝ ج- کتاب پس از انجام اصلاحات پیشنهادی و ارجاع برای ارزیابی و بازبینی مجدد و در صورت تأیید قابل چاپ است ⃝
ج- کتاب قابل چاپ نیست ................................................................................................................................................................................................................................ ⃝
( خواهشمند است ضمن بیان نظرات کلی خود درباره کتاب، چنانچه علاوه بر موارد فوق پیشنهاد یا نظر دیگری دارید بیان فرمائید.
نام و نام خانوادگی تاریخ و امضاء

مقالات برحسب نوع کیفیت

مقالات برحسب نوع کیفیت و محتوای اطلاعاتی به صـورت هـای مختلفـی از جملـه مقـالات ک وتـاه، مـروری و نظـام مند،منتشر می‌شوند. در ایـن بـین نظـرات برخی داوران مقالات در انتشار شکل مقالات بسیار حائز اهمیت می‌باشد .پژوهشگران برای انتشار یافته‌های پـژوهش خـود، نیازمنـد انتشـار آن هـا در یکـی از مجلات علمـی بـه عنـوان نخسـتین مجـرای رسـمی ارتباطـات علمـی می‌باشند[1]. نویسندگان مقالات نیـز بر اسـاس مطالعه مقـالات مجـلات و کتـاب هـای منتشـر شـده بـه ایـده انجـام مطالعـه‌ای دسـت مـی یابنـد. ایـن افـراد بـرای انتشـار نتـایج یافتـه هـا یـا تجربیـات پژوهشـی و آموزشـی خـود دسـت بـه انتخاب مجله مناسب برای انتشار مطالب خود اقدام می‌کنند[ 2]. به این ترت یب لازم است تا سردبیران مجـلات نسـبت بـه بـالا بـردن کیفیـت مقـالات اقـدام کننـد. هـر چـه کیفیـت انتشـارات مجلـه‌ای بـالا رود بـالطبع باعـث بـالا رفتن امتیاز و شاخص مجله در محاسـبات شـاخص هـای علـم سـنجی خواهـد شـد. دارا بـودن شـاخص بـالا شانس انتخاب مجلـه توسـط نویسندگان را افزایش خواهـد داد کـه در پـژوهش هـای مختلفـی در زمینـه ارزیابی کیفیت مقالات و تحلیل استنادی به این موضوع اشاره شده است[5-3].
هیأت تحریریه و داوران مقالات نقش بسیار مهمی در کیفیت مقالات منتشر شده دارند. از طرف دیگر در صورت بالا بودن کیفیت مجله و اعتبار نویسندگان، اطمینان خوانندگان از محتوای مقالات منتشر شده، بیشتر می‌شود و به مطالـب آن بیشـتر اتکـا مـی کننـد. بـه ایـن ترتیـب، نبایـد نقـش داوران نادیـد گرفتـه شـود. بـرای ایـن منظـور هیـات تحر یریـه و سـردبیران مجـلات چـک لیست هـایی را در اختیـار داوران قـرار مـی دهنـد تـا براسـاس معیارهای موجود در چک لیست به داوری مقالات بپردازنـد. طراحـی چـک لیسـت کامـل مـی توانـد بـه داوران مقالات در داوری کمک کند تا خوانندگان مجلات علمـی نسـبت بـه علمـی بـودن مقـالات و صـحت اطلاعـات مندرج در مقاله و نحوه ارائه یافته‌ها اطمینان حاصل کنند[6]. هرناد معتقد است شاید برای مجلات بهتر باشـد تـا از دسـت تعـدادی از مقـ الات و هزینـه هـای آن هـا خـلاص شـوند ولـی نبایـد در مـورد داوری مقـالات چنـین فکـری کـرد چراکـه داوران در واقـع دسـتان نـامرئی هسـتند کـه کیفیـت مقـالات و در نهایـت مجلـه را حفـظ می‌کننـد [7]. بـا داوری هـر کـار علمـی در مراحـل مختلـف، سـعی مـی شـود تـا اعتبـار آن تثبیـت و حفـظ شـود . داوری مقالات کمک می‌کند تا خوانندگان مطمئن شوند پژوهشـی کـه در اختیارشـان اسـت، اصـیل، مهـم، متناسـب با زمان، دارای اعتبـار فنـی، ثبـات درونـی و بیـان مطالـب بـه صورت دقیق است[ 8]. داوری ممکن است در مرحله پروپـوزال نویسـی، حـین اجـرای پـژوهش، پـس از تـدوین گـزارش نهـایی، از ارائـه بـه کنگـره هـا یـا تسـلیم مقالـه بـه مجـلات علمـی و انتشـار مقالـه انجـام پـذیرد. از میـان ایـن مراحـل، داوری در مجـلات علمـی از ایـن نظـر مهـم اسـت که مجلات علمی نخستین مجرای رسمی ارتباطات علمی در دنیا محسوب می‌شوند[1] و اطلاعات ارائه شـده در مقـالات مجـلات، معتبرتـر و قابـل اسـتنادتر هستند.
قصد این است که کیفیـت مجلـه را بـرای نمایـه سـازی افـزایش دهـد و معیارهـای مـوثر بـر رد مقـالات را شناسایی شود و در نهایت با تکمیل فرم داوری و در دسـترس قـرار دادن ایـن فـرم بـرای پژوهشـگران، عـلاوه بـر افـزایش احتمـال پـذیرش مقـالات و تسـریع اصـلاح آن هـا،با افزایش تعداد مقالات پذیرفته شده، پژوهش‌های بیشـتری را در قالـب دوماهنامـه یـ ا ماهنامـه بـه عنـوان شـواهد دخیل در تصمیمات مدیریتی، منتشر سازد .
مقاله حاضر از نوع توصیفی- مقطعی می‌باشد که به استفاده از ترکیبی از روش‌های کمی و کیفی انجام گرفته است. پـس از مشخص شدن وضعیت نهایی مقالات (چاپ شـده، رد شـده و انصـراف داده شـده)، ارسـال شـده بـه دفتـ ر مجلـه مـدیریت سلامت از بهار 1390 تا بهار 1392 تعداد 330 عنوان مقالـه در نظـر گرفتـه شـد .بـا بررسـی مقـالات،44 مقالـه طـی داوری پذیرفتـه شـده انـد و 65 مقالـه طـی داوری رد شـده انـد. در مجموع 109 مقاله برای داوری ارسال شده‌اند کـه بـرای ایـن تعداد مقاله 290 داور مشخص شده اسـت. میـ انگین بـرای هـر مقاله 2.66 داور (یعنـی دو الـی سـه داور بـرای هـر مقالـه کـه پذیرفته یا رد شده) مشخص شده است. دلیل انتخـاب جامعـه مورد بررسی از سال 1390، نهایی بودن چـک لیسـت بـازبینی شده داوری مقالات مجله بود.
چون این مطالعه به صورت ترکیبی انجام گرفته اسـت، روش کمی شامل معیارهای عینـی داوری مقـالات مـی باشـد کـه از روی چک لیسـت داوری مقـالات مشـخص گردیـد و در 10 قسمت با 29 زیرمجموعه طراحی شده است. علاوه بـر ایـن در انتهای هر 10 قسمت، بخشی با نـام نظـرات پیشـنهادی وجـود دارد که داوران نقطه نظـرات خـود را در مـواردی کـه چـک لیست دربردارنده دیدگاه داوران نسبت به داوری مقالـه نبـوده یا نقطه نظرات داوران فراتر از موارد چک لیست بـوده اسـت، در این قسمت بیان کـرده انـد کـه بـا عنـوان معیارهـای ذهنـی آورده شده اند. همچنین در مـورد معیارهـای ذهنـی بایـد ایـن نکته را نیز یادآوری کرد که منظور از معیارهای ذهنی، سلیقه داوران نیست بلکه موارد علمی است که در فـرم داوری ذکـر نشده است ولی حین داوری توسط داور بر اسـاس دانـش داور پیشنهاد شده است.معیارهای عینی با اسـتفاده از آمـار توصـیفی بیان شده است .
برای به دست آوردن معیارهای ذهنی از روش تحلیـل محتـوا که در مطالعـات کیفـی کـاربرد دارد اسـتفاده شـده اسـت. در برخی معیارهای ذهنی برای به حداقل رساندن تعـداد نظـرات داوران از مشاوره اعضای هیات تحریه مجلـه و داوران ممتـاز مقالات استفاده گردیـده اسـت. عـلاوه بـر ایـن، از درهمکـرد معیارها تا حد امکان جلـوگیری شـده اسـت تـا نقطـه نظـرات داوران بدون تغییرات کلی در مطالعه وارد شوند ودید کلی از سبک و بیان نگارش داوران نیز بدست آید.
یافته‌ها
معیارهای عینی داوران مقالات مطابق با چک لیست داوری مقـالات مجلـه مـدیریت سـلامت در جـدول 1 نشان داده شده است. در برخی موارد همانند بخش "نوع مطالعه " فراوانی کامل شدن این موارد برای مقـالات 100% نیست این نکته بیان کننده این مطلب می‌باشد که این قسمت توسط داوران بطور کامل تکمیل نگردیده است. نامناسب بودن تقسیم بندی "زمینـه تحقیـق" در چـک لیسـت داوری از مـواردی اسـت که در جدول 1 بطور مشخص نشان داده شده است .
بیشترین اختلاف معیارهای عینی در متغیرهای چک لیست داوری در مقالات چاپ و یا رد شده " کامل و مناسـب " بـه قـرار زیـر مـی باشـد؛ ضـرورت انجـام مطالعـه (61% در مقالات چاپ شده، 3% در مقالات رد شده)،میـزان اشـاره بـه روش نمونـه گیـری و حجـم نمونـه کـه در مقـالات چـاپ شـده نزدیـک دو برابـر رد شـده م ـیباشـد،روش گردآوری دادهها( 47% در مقالات چاپ شده،2% در مقالات رد شده)، توجه به نکات اخلاقی( 56% در مقالات چاپ شده، 4% در مقالات رد شده)، روش تجزیه و تحلیل دادهها در مقالات چاپ شده که نزدیک دو برابر در مقابل مقالات رد شده می‌باشد،همخـوانی نتـایج بـا اهـداف مطالعـه( 92% در مقـالات چـاپ شده،67% در مقـالات رد شده)، همخوانی بحث بـا یافته‌ها( 88% در مقالات چاپ شده، 6% در مقالات رد

Journal of Military Medicine
Winter 2017 ,Volume 18, Issue 4
Pages: 290-298
How to be a Professional Peer Reviewer of Manuscripts for Medical
Journals – Narative Review
Mir Mohammad Miri1, Seyed Reza Hosseini Zijoud 2*
1 Assistant Professor of Critical Care Medicine, Department of Critical Care Medicine, School of Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran.
2 Social Development and Health Promotion Research Center, Kermanshah University of Medical Sciences, Kermanshah, Iran
Received: 26 August 2016 Accepted: 29 December 2016
Abstract
Background and Aim: Peer reviewing for the medical journals is considered as an art, a privilege, a responsibility, and a service to the profession. Peer reviewing requires skill, commitment and takes time. Novice reviewers may be interested in peer reviewing, but they might lack sufficient knowledge of the role of a peer reviewer and skills required to carry out a comprehensive and fair peer review. The aim of this narrative review is help novice reviewers prepare for peer reviewing and offers suggestions for improving their confidence and skills in the role of reviewer.
Methods: In current narrative review, we used published papers in the field of peer reviewing as well as our personal experiences of the peer reviewing for medical journals. In addition, one of the authors has been teaching several peer reviewing workshops in different universities.
Results: We incorporated all of the demonstrated peer reviewing methods and offer a series of simple strategies that healthcare professors can use to provide high quality peer reviewing.
Conclusion: Although the acquisition and development of peer reviewing skills of medical literature is the result of continuous training and experience, the described strategies in this narrative review can be useful for all reviewers particularly novice reviewers that have begun their roles as reviewer and need to increase their skills in the peer reviewing.
Keywords: Peer reviewing, Novice reviewers, Medical Journals
*Corresponding author: Seyed Reza Hosseini Zijoud, Email: Hosseini7sr@gmail.com
مجله طب نظامی
دوره 81، شماره 4، زمستان 8931 صفحات: 831-832
چگونه داور حرفهای مقالات برای مجلات پزشکی باشیم- مطالعه مروری
میرمحمد میری8، سید رضا حسینی ذیجود *8
5 استادیار مراقبتهای ویژه، بخش مراقبتهای ویژه، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران
2 مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقا سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، کرمانشاه، ایران
چکیده
زمینه و هدف: انجام داوری برای مجلات پزشکی بعنوان یک هنر، یک امتیاز، یک مسئولیت و خدمت به این حرفه تلقی میشود.
انجام داوری مقالات نیاز به مهارت، تعهد و صرف زمان دارد. داوران تازه کار ممکن است علاقه مند به انجام داوری باشند، اما شناخت کافی از نقش خود به عنوان داور و مهارت‌های مورد نیاز برای انجام یک داوری جامع و عادلانه را نداشته باشند. هدف از این مطالعه مروری کمک به داوران تازه کار در آماده سازی خود برای داوری مقالات و تهیه گزارش داوری و همچنین بهبود اعتماد به نفس و مهارت‌های خود در نقش داور می‌باشد.
روشها: در این مطالعه مروری، از مقالات منتشر شده در این زمینه بعلاوه تجربیات شخصی خود از داوریهایی انجام شده،استفاده شد. علاوه بر این یکی از نویسندگان چندین دوره کارگاه داوری مقالات در دانشگاه‌ها برگزار نموده است.
یافتهها: ما ترکیبی از تمام روش‌های داوری را شرح دادیم و یک سری از استراتژی‌های ساده که اساتید حوزه بهداشت و درمان می‌تواند از آنها برای انجام داوریهای با کیفیت بالا استفاده نمایند نیز ارائه نمودیم.
نتیجهگیری: اگرچه کسب و توسعه مهارت داوری مقالات پزشکی، پیامد و حاصل تمرین مداوم و تجربه است، با این وجود استراتژیهای تشریح شده در این مطالعه مروری میتواند برای همه داوران بویژه داوران تازه کاری که نقش خود را بعنوان داور تازه آغاز کرده‌اند مفید باشد و باعث افزایش مهارت‌های آنها در زمینه داوری مقالات گردد.
کلیدواژهها: داوری همتا، داوران تازه کار، مجلات پزشکی

مقدمه
پژوهش، آموزش و خدمات علمی بعنوان فعالیت‌های اساسی آکادمیک و دانشگاهی مطرح است و به نوعی نشان دهنده فضیلت و برتری علمی در زمینه فعالیتهای پزشکی است )5(. در میان این فعالیت‌ها، ایجاد و گسترش دانش جدید و انتشار آن به جامعه وسیع دانشگاهی و تحقیقاتی از طریق داوری همتا )peer reviewing( و انتشار مقاله و کتاب از اهمیت بالایی برخوردار است. تبدیل شدن به یک داور حرفه‌ای در مجلات پزشکی و سلامت مستلزم داشتن مطالعات گسترده علمی در زمینه پزشکی و سلامت و همچنین اکتشاف و ارزیابی انتقادی از تحقیق و انتشارات دیگران در این زمینه می‌باشد. سردبیران مجله به دنبال داوری‌هایی با کیفیت بالا و استاندارد می‌باشند تا بتوانند تصمیم گیری آگاهانه در مورد چاپ مقاله در شماره مجله داشته باشند و اغلب داوری‌هایی که مواجه می‌شوند از کیفیت مطلوب برخوردار نیستند. داوری یک دست نوشته یا manuscript )برای نزدیکی فهم اصطلاح در این مقاله مروری زین پس از اصلاح مقاله به جای دست نوشته استفاده شده است( کاری حسی و از روی احساسات نیست و نیاز به آموزش و تجربه دارد؛ اما معمولا داروان تازه کار چنین آموزش‌های هدفمندی را که موردنیاز است را دریافت نمی‌کنند. داوران دو وظایف عمده دارند: یکی کمک به سردبیر در جهت تصمیم گیری آگاهانه در مورد انتشار مقاله و دیگری ارائه انتقادات سازنده به نویسندگان که بایستی با احترام و حسن نیت و کاملا حرفه‌ای انجام شود و کمک به ارتقا کیفی مقاله نماید.
اگرچه همه مجلات در حیطه پزشکی و سلامت نیاز به داوری همتا دقیق دارند، با این وجود همه این مجلات یک سیستم داوری مشابه و یکسان در رابطه با افشای هویت نویسندگان ندارند. به عنوان مثال، مجله Medical Teacher هویت نویسندگان و افیلیشن آنها را برای داوران فاش میکند اما نام و هویت داوران را برای نویسندگان آشکار نمی‌کند )داوری همتا ناشناس(، در حالی
که Medical Education مانع آشکار شدن هر دو هویت نویسندگان و داوران برای یکدیگر می‌شود )داوری دو سو کور(. از سوی دیگر، مجلات دسترسی آزاد )Open Access( مانند BMCMedical Education هویت و نام نویسندگان و داوران را برای یکدیگر آشکار می‌کند )داوری همتراز باز یا آشکار.( این مجله همچنین تاریخچه مفصلی از روند داوری مقالات پذیرفته شده و نظرات داوران در طول فرآیند داوری و پاسخ نویسندگان را نیز ارائه می‌دهد )2(. به گفته برخی از مجلات، خودداری کردن از فاش نمودن هویت )کور کردن یا پوشش( میتواند باعث بهبود کیفیت داوری شده و احتمال سوگیری را حذف نماید. به عنوان مثال، داوران ممکن است پذیرش مقالات نویسندگان مشهور و معتبر از دانشگاه‌های معتبر را بیشتر پیشنهاد نمایند و در مقابل برای مقالات توسط نویسنده ناشناخته از دانشگاه‌های کم اعتبار داوری خیلی سخت گیرانه‌ای داشته باشند )9(. با این حال، برخی نویسندگان می‌گویند که کور بودن یا نبودن هیچ تاثیری بر روی کیفیت داوری دقیق، پیشنهادات داوران یا صرف زمان برای داوری ندارد )4(. صرف نظر از سیستمی که یک مجله برای داوری تصویب کرده است، وظایف مورد نیاز برای داوران یکسان است و آنها باید نظرات خود را در مورد مقاله به سردبیر در زمان تعیین شده از سوی سردبیر ارائه دهند.
هیچ سیستم استانداردی در مجلات در مورد تعداد داوران برای هر مقاله وجود ندارد. بیان شده که دو داور برای اتخاذ تصمیم گیری در مورد چاپ یا عدم چاپ یک مقاله، خیلی کم است. در واقع، بیان گردیده است که نظرات حداقل شش داور در حمایت از انتشار یا رد مقاله لازم است تا بتوان یک نتیجه گیری از نظر آماری معنی دار توسط سردبیر و هیئت تحریریه اتخاذ گردد )9(. در حال حاضر، بسیاری از مجلات سه تا چهار داور برای هر مقاله تعیین میکنند، ارسال مقاله برای شش داوری خیلی مرسوم و رایج نیست. با توجه به تجربه ما در هیئت‌های تحریریه، سردبیران باید حداقل از هشت داور برای داوری در مورد یک مقاله دعوت کنند تا سه یا چهار داور برای انجام داوری مقاله اظهار همکاری کنند. بنابراین، همیشه نیاز مبرم به داوران خوب برای کمک به تصمیم گیری سردبیران در مورد انتشار مقاله وجود دارد و لذا آموزش و تربیت داوران جدید اهمیت زیادی دارد.
همانطور که در تمام مجلات علمی پزشکی و سلامت وجود دارد داوری دقیق باعث کمک به موارد زیر میگردد:
• افزودن ارزش و اعتبار به مقالات سابمیت شده از طریق تجزیه و تحلیل انتقادی و پیشنهادات ارائه شده توسط داوران.
• حفظ استانداردهای بالای مطالعات منتشر شده.
• تضمین می‌کند که هیچ خطایی در استناد از مطالعات گذشته وجود نداشته باشد.
• تضمین می‌کند که فرایند مطالعه با توجه به روش و متدولوژی صحیح و دقیق پژوهش‌های علمی انجام شده باشد.
• تضمین می‌کند که مطالعات پایبند به قوانین اخلاقی پژوهش هستند و محققان دارای تاییدیه از کمیته اخلاق انسانی در نهاد خود می‌باشند. برخی از کشورها ممکن است چنین روش بررسی اخلاق برای پژوهش در مطالعات نداشته باشند و محققان در این موارد ممکن است تنها نیاز به تایید دپارتمانها، و یا دانشکده خود داشته باشند. از سویی داوران باید آگاه باشند که برخی از انواع مطالعات از اخذ تاییدیه کمیته اخلاق معاف هستند.
فرایند داوری با هدف بررسی دقیق کارشناسان آن زمینه علمی و ارتقا استانداردهای مطالعه، قبل از انتشار مقاله انجام می‌شود. این فرایند تضمین می‌کند که مطالعه نزدیک به استانداردهای آکادمیک قابل قبول است، از یافته‌ها و نتیجه گیری متناقض و تفسیر غیر قابل قبول مبرا است )0(.
اخیرا، داوری الکترونیکی پس از انتشار مورد توجه قرار گرفته است و در حال حاضر توسط بنیاد همیاری کوکران استفاده می‌شود. در این فرایند، نظرات داوران همتا در کنار هم با مطالعه منتشر شده در سیستم‌های الکترونیکی قرار داده می‌شود. معمولا، این نظرات توسط سردبیران، قبل از اینکه روی وبسایت به نمایش در بیایند، غربال می‌شوند و نویسندگان می‌توانند مطالعه خود را در پاسخ به این نظر اصلاح و بازبینی کنند. این تغییر، هر چند هنوز به مجلات پزشکی معرفی نشده است، باعث تبدیل مطالعات منتشر شده از یک دستاورد استاتیک به یک منبع پویا و به طور مداوم در حال تحول و تکمیل شدن می‌گردد.
داوران تازه کار و کسانی که تازه به حرفه‌های پزشکی و سلامت وارد شده‌اند ممکن است علاقمند به مشارکت و همکاری بعنوان داور از طریق حس وظیفه، بخشی از یک رویکرد علمی و اعتقاد به ارزش داوری دقیق در اکادمیک داشته باشند. در مطالعه مروری حاضر برخی نکات و راهنمایی‌ها با هدف تشویق و ترغیب داوران تازه کار برای شرکت در داوری دقیق مقالات و غنی سازی تجربه آنها به عنوان داوران مورد بحث قرار گرفته است.
بعنوان یک داور، به نقش خود و اندازه تخصص خود کاملا واقف هستم.
با افزایش تخصص در حیطه‌های مختلف پزشکی و سلامت و همچنین در هر بخش از پژوهش و تحقیقات و افزایش رقابت در میان محققان به انتشار مطالعه خود در مجلات با عامل تاثیر )Impact Factor( بالا، تقریبا تمام مجلات معتبر داوری دقیق را در سیاست انتشار مجله خود قرار داده اند. در واقع، قدمت داوری دقیق مقاله به قرن هجدهم، و به مجله British Medical Journal(BMJ) برمیگردد که یک سیستم داوری دقیق در مجله را در حدود سال 5939 برای افراد غیر هیئت تحریریه که به آن مجله مقاله می‌فرستاندند ثبت کرد )2و0(.
انگیزه برای تبدیل شدن به یک داور حرفه‌ای در طول زمان تکامل یافته است. در حالی که در گذشته به رسمیت شناخته شدن، معروف شدن و داشتن اعتبار بعنوان عوامل ایجاد انگیزه برای داوران مطرح بود، امروز اکثر داوران احساس می‌کنند که این یک خدمت به حرفه است و آنها یک مسئولیت در قبال کیفیت و سمت و سوی پژوهش در زمینه پزشکی و سلامت دارند )7(. بنابراین، یکی از مهمترین گام‌های اساسی در فرایند داوری دقیق، دانستن کامل نقش و مسئولیت داور می‌باشد. به عنوان یک داور، مسئولیت‌های داور شامل )جدول-5(:
• ارائه گزارش مکتوب از ارزش علمی مقاله و بخشهایی که نیاز به بهبود دارد.
• بیان اینکه آیا مقاله به پیشرفت رشته مربوطه کمک میکند.
• ارزیابی این که آیا مقاله به وضوح و شفافیت نوشته شده و از نظر نوشتار دستوری و گرامر صحیح است.
239
• حصول اطمینان از این که هیچ انتقاد شخصی و یا سوگیری وجود ندارد.
• مطابق با دستورالعمل‌های نگارش مقاله در مجله است )به عنوان مثال، دستورالعمل نویسندگان(،
• ارائه یک نقد متفکرانه، سازنده و عادلانه که می‌تواند دال بر ارزش نویسندگان و هیئت تحریریه باشد،
• هشدار به سردبیر در مورد هر منبع شخصی و یا مالی مسبب تضاد منافع،
• تضمین این که مقاله برای خوانندگان مجله مناسب است و عاری از اطلاعات نادرست و ناقص می‌باشد.
بنابراین، قبل از پذیرش دعوت داوری یک مقاله، یک داور باید مطمئن باشد که موضوع تحت پوشش تخصص او است و قادرست که گزارش مکتوب در زمان مشخص شده از سوی سردبیر ارائه دهد. برخی از نشریات نیاز به ارائه نظرات داوران طی دو هفته دارند.
آشنا نمودن خود با سبک مجله
هر مجله دارای سبک خاص خود است. برخی از مجلات تأکید بیشتر بر مقالات پژوهشی دارند، دیگر مجلات، مخلوطی از مقالات پژوهشی، دستورالعمل آموزشی، مقالات مروری، نامه به سردبیر،دیدگاه تجارب و شخصی، و همچنین مقالات کوتاه دارند. شما می‌توانید با خواندن و مرور مقالاتی که به تازگی در آن مجله منتشر شده، خود را با سبک یک مجله آشنا نمایید.
در توسعه دانش خود در مورد سبک مجله، مهم است که به موارد زیر توجه شود:
• تمرکز و حیطه مجله، بیانیه ماموریت مجله و خوانندگان آن،
• نحوه ارائه چکیده‌ها )ساختارمند یا غیر ساختارمند(
• تعداد کلمات چکیده
• انواع مقالات چاپ شده )به عنوان مثال، مقالات پژوهشی و یا کاربردی، مروری،نامه‌ها، شرح و تفسیر، مقالات کوتاه(.
• حداکثر تعداد لغات توصیه شده برای انواع مقاله، تعداد ترجیحی جداول و اشکال و عناوین مورد استفاده.
• سبک ارائه منابع در متن و لیست آن )به عنوان مثال، فرمت‌هاروارد با نام و تاریخ در داخل پرانتز در متن، لیست کامل منابع در پایان مقاله و به ترتیب حروف الفبا با نویسنده اول(
• نحوه ارائه و سازماندهی جداول، شکل‌ها و تصاویر.
• بخشهای تقدیر و تشکر، شواهد تاییدیه اخلاقی و شناخت تضاد منافع.
• ویژگی‌های خاص، به عنوان مثال، کادر خلاصه پیام و نکات کاربردی.
• ضمائم و موارد پشتیبان )انتشار موارد اضافی مرتبط با مقاله بصورت آنلاین در انتهای مقاله در برخی از نشریات(
اعلام هر گونه تضاد منافع احتمالی
اعتبار مقالات منتشر شده از طریق فرایند داوری دقیق تا حد بسیاری بستگی دارد به اینکه چگونه تضاد منافع در طول مراحل مختلف نوشتن،داوری دقیق و تصمیم گیری سردبیر آدرس دهی می‌شود. یک مثال خوب از تضاد منافع زمانی است که یک یا چند نویسنده، دانشگاه نویسنده، داوران یا سردبیران یک رابطه مالی یا شخصی باهم داشته باشند که می‌تواند بر تصمیم نهایی در مورد مقاله تاثیر گذار باشد )9(.
بنابراین، در حالی که نویسندگان باید به طور خاص بیان کنند که آیا تضاد منافع احتمالی وجود دارد، به همان اندازه ضروری است که داوران نیز یک بیانیه در خصوص هر گونه تضاد منافع احتمالی که ممکن است بر تصمیمشان در مورد پذیرش مقاله موثر باشد اعلام نمایند. تضاد منافع احتمالی و باقوه عبارتند از:
• هر گونه روابط با یک یا چند نفر از نویسندگان یا دانشگاه مربوطه،
• هر گونه فعالیت‌های مالی مرتبط )کمک‌های مالی، پاداش، هزینه‌ها( که مستقیم یا غیرمستقیم می‌تواند یک منبع بالقوه تضاد منافع شود.
• هر گونه روابط دیگر و یا فعالیت‌هایی که می‌تواند یک منبع از تضاد منافع را تشکیل دهد.
داوران باید به سردبیر وجود هر گونه تضاد منافع را قبل از اینکه بپذیرند که مقاله را داوری کنند اعلام نمایند، زیرا وجود هر گونه تضاد منافع می‌تواند بر نظرات و تصمیم گیری داوران در مورد مقاله تاثیر گذار باشد.
حرکت در راستای معیارهای مجله
اکثر مجلات پزشکی برخی از دستورالعمل‌ها و معیارها را برای داوران فراهم نموده اند. داوران باید با دقت معیارهای ارزیابی مجله را بخوانند و مطمئن شوند که فرمت داوری آنها مطابق با این دستورالعمل‌ها و معیارها می‌باشد. اگر چنین معیار‌هایی در دسترس نباشد، ممکن است منجر به تنوع و اختلاف در کیفیت داوریها شود )3(.
بنابراین، قبل از شروع به نوشتن گزارش داوری، شما باید:
• خود را با سبک مجله و انواع مقالاتی که مجله منتشر میکند آشنا کنید.
• مقاله‌ای که قرار است داوری کنید با دقت بخوانید تا محتوای آن را متوجه شوید. این کار معمولا نیاز به خواندن مقاله بیش از یک بار و تحلیل انتقادی محتوا و طراحی آن دارد.
• نقاط قوت و ضعف در این مقاله را مشخص کنید.
• مناطقی که به وضوح نوشته نشده یا نیاز به توضیح دارد را مشخص کنید و همچنین سوالات کلیدی شما از نویسندگان مبنی بر درخواست شفافیت آن بخش از مطالب را بپرسید.
• با مطالب و متون علمی در زمینه مقاله و آثار و تحولات اخیر آشنا شوید.
• اهمیت مطالعه را برجسته و مشخص کنید و اینکه آیا این مقاله به درک ما و گسترش دانش چیزی اضافه میکند را مشخص نمایید.
برخی از نشریات یک فرم الکترونیکی استاندارد داوری دارند و از داور میخواهند که این فرم را تکمیل کند و همراه با جزئیات نظرات دقیق خود به مجله ارسال نماید. در واقع نباید نویسندگان فقط به این فرم اکتفا کنند و نظرات مهم خود را بصورت متن بنویسند و به نویسندگان و در صورت نیاز گزارش محرمانه به سردبیر داشته باشند. به طور معمول، گزارش داوری می‌بایست موارد زیر را پوشش دهد:
• امتیاز این مقاله داوری شده )به عنوان مثال، عالی، خوب، متوسط و ضعیف.(
• توصیه )به عنوان مثال، قبول کنید با همان وضعیت سابمیت شده، قبول پس از تجدید نظر جزئی بدون داوری دوباره، قبول پس از تجدید نظر اساسی و داوری دورباره، رد - نامناسب برای این مجله، رد - اطلاعات جدید ناکافی و رد
– از نظر علمی ضعیف(.
• تمایل خود را برای داوری نسخه اصلاح شده )آری یا نه( اعلام نمایید.
• اعلامیه هر گونه تضاد منافع،
• اعلام نظرات به سردبیر،
• اعلام نظرات به نویسنده.
ارائه گزارش داوری خود را برنامه ریزی کنید تا قبل از پایان مهلت تعیین شده، به سرانجام برسانید.
هنگام انجام داوری و نوشتن گزارش داوری عجله نکنید. قبل از شروع داوری، اطمینان حاصل کنید که همه نکاتی که تا بحال بحث شده است را رعایت کرده اید. انجام داوری دقیق مستلزم تمرکز کامل است و برنامه ریزی دقیق کنید جهت ارائه گزارش داوری خود در مهلت مندرج در دعوت نامه سردبیر و آنرا رعایت کنید. به یاد داشته باشید که نویسندگان مقدار قابل توجهی از زمان خود را برای تهیه این مقاله داشته‌اند و کار آنها سزاوار یک ارزیابی منصفانه و دقیق است و شما نیز می‌بایست وقت و زمان کافی برای اناج این دواری صرغ نمایید. اگر شما زمان کافی ندارید و یا تعهد به انجام موفق و کامل این کار نیستید، سردبیر را مطلع کنید تا بتواند داور دیگری را بدون تاخیر جایگزین کند. هدف شما همیشه باید ارائه یک گزارش داوری با رعایت نهایت انصاف و کیفیت استاندارد و بالا باشد. گزارش داوری با کیفیت بالا باید در بر دارنده نکات زیر باشد:
• آیا مطالعه اصیل است و تازگی دارد؟
• آیا نویسندگان سوال پژوهشی خود مطرح کرده اند؟ آن را به وضوح تعریف کرده اند؟ آیا به سوال پژوهشی پاسخ داده اند؟
• آیا روش و طراحی پژوهش برای پاسخ به سوال پژوهش مناسب است؟
• آیا نتایج، تجزیه و تحلیل آماری و تفسیر نتایج مناسب است؟
• آیا سبک نگارش، ارائه شکل‌ها و جداول سازگار با الزامات مجله است؟
• آیا مسئله اخلاقی هست که نیاز به مطرح شدن داشته باشد؟ ممکن است برخی مقالات از انتشار محروم شوند و بعبارتی بنا به دلایلی رد شدند. از علل شایع برای رد مقاله میتوان موارد زیر را نام برد:
• به دلیل عدم مطابقت با استانداردهای آکادمیک مجله.
• فاقد اصالت و جدید نبودن موضوع،
• پرداختن به یک تجربه لوکال و محلی که نمی‌تواند در ابعاد ملی و بین المللی تعمیم داده شود.
• اهداف و یا سوالات مطالعه شفاف نیست.
• استفاده از روشهایی با اعتبار پایین و نتایج پاسخگوی سوالات مطرح شده توسط نویسندگان نیست.
• عدم استفاده از روش‌های آماری مناسب برای پاسخ به این سوال و یا رسیدن به اهداف مطالعه.
• تفسیر مبالغه آمیز نتایج مطالعه.
• پرداختن ناقص به سوال مطالعه.
اذعان و رسیدگی )مدیریت( به سوگیری‌ها
داوران ممکن است هنگام انجام ارزیابی انتقادی با خطر سوگیری در مورد مقاله مواجه شوند )55(. این نکته باید از سوی داوران اذعان و اظهار گردد و تا آنجا که ممکن است محدود شود. گزارش شده است که داوران بیشتر تمایل به داوری مقالاتی دارند که عناوین جالب و جاذب دارند، یا خیلی خوب و شفاف نوشته شده و یا حاوی نتایج مثبت و معنی دار است.
آنها ممکن است به احتمال زیاد مقالات با نتایج منفی یا مقالاتی که حاوی خطاهای زیاد دستوری، نحوی و یا املایی متعدد است را رد کنند. این سوگیری‌ها همچنین ممکن است شامل علاقه به یک محقق برجسته که تعداد زیادی از مقالات معتبر در یک زمینه علمی خاص منتشر کرده و به خوبی در این زمینه شناخته شده است نیز باشد. منابع دیگر سوگیری شامل، تفاوت در نحوه تفکر و مکتب آموزشی انها، جنسیت، دانشگاه و کشوری که آن پژوهش از آن سرچشمه گرفته است )52و55(. اکثر مجلات نیاز به حضور برابر داوران از هر دو جنس مرد و زن و اطمینان از تنوع داوران از طیف گسترده‌ای از کشورها و موسسات آموزشی دارند.
برخی از نشریات با پنهان کردن نام‌های نویسندگان و موسسات آنها و هر بند دیگری که می‌تواند چنین اطلاعاتی را به داوران دهد و هویت نویسندگان را آشکار نمایند، از رویداد چنین سوگیری‌هایی پیشگیری می‌نمایند )59و54(.
به عنوان یک داور، شما ممکن است با برخی سوگیری‌هایی مواجه شوید و بخواهید که تاثیر آنها را بر دیدگاه‌های خود و تصمیمات خود به حداقل برسانید.
چگونه می‌خواهید چنین سوگیری‌ها را مدیریت کنید؟
• همیشه به معیارهای ارزیابی مجله پایبند باشید. اگر شک دارید، معیارها را در برابر نقد خود ارزیابی کنید.
• در رویکرد و تجزیه و تحلیل خود واقع گرا باشید. در صورت نیاز، دیدگاه‌های خود را با کمک متون علمی موجود توجیه نمایید.
• از دیدگاه‌های شخصی اجتناب کنید. در داوری و گزارش حرفه‌ای رفتار کنید.
• همه نقاط قوت و همچنین نقاط ضعف را در مقاله ارزیابی نمایید.
در نقد خود حرفه‌ای باشید.
داوران باید یک گزارش علمی بنویسند که تجزیه و تحلیل و پیشنهادات خود را در مورد مقاله به نویسندگان منتقل کند. این گزارش نه تنها باید بیانگر دیدگاه‌های شخصی خود داور باشد بلکه توسط متون علمی نیز پشتیبانی شود. داوران باید با مقالات تحت داوری طوری برخورد کنند که دوست دارند دیگران با مقالات انها برخورد نمایند. پسندیده است که داوران تمام اظهارات خود را خطاب به مقاله داشته باشد و نه به شخص و شخصیت نویسندگان )55(. داوران باید اطمینان و تضمین دهند که گزارش آنها:
• فراهم نمودن بازخورد سازنده آموزشی مفید و ارزیابی نقادانه است.
• فراهم نمودن پیشنهادات سازنده تا جایی که بتوان مقاله را ارتقا دهد.
• عاری از هر گونه انتقاد تند، اظهارات مخرب شخصی و یا نامناسب است.
• اجتناب از اظهارات گیج کننده و یا تمرکز بر دیدگاه‌های شخصی است.
• اجتناب از نشان دادن اینکه داور از نویسندگان در این زمینه بیسار ماهرتر و با دانش بیشتری است.
حفظ رویکرد محرمانه
یک مقاله جهت داوری، یک سند محرمانه قبل از انتشار است. به عنوان یک داور، شما باید در خصوص وجود و محتوای مقاله محرمانه برخورد کنید )55و52(. داوران نباید هر گونه اطلاعات در مورد مقاله تحت داوری را قبل از انتشار آن مقاله، فاش کنند، مگر اینکه اجازه کتبی از سردبیر و نویسنده دریافت کرده باشند. که این نیز تنها در شرایط استثنایی رخ می‌دهد.
شما می‌توانید از یکی از همکاران جوان و تازه کار خود با هدف آموزش آنها و ارائه تجربه و افزایش تجربه آنها برای همکاری جهت داوری مقاله درخواست نمایید، اما فرموش نکنید که با این وجود همه مسائل مربوط به محرمانه ماندن می‌بایست رعایت شود. اگر شما احساس میکنید یکی از همکاران ممکن تخصص بهتر در مورد موضوع این مقاله داشته باشد، شما میتوانید مقاله را به همکار مدنظر ارسال نمایید البته فقط با کسب اجازه از سردبیر مجله این کار امکان پذیر و حرفه‌ای خواهد بود. مقالات تحت داوری تا قبل از انتشار بعنوان یک منبع آموزشی و پژوهشی قابل اعتماد نیستند و نباید تکثیر گردند و یا در ژورنال کلاب‌ها ارائه شوند.
اجتناب از سرقت ادبی
به همه مقالات منتشر نشده، مالکیت معنوی نویسندگان تعلق میگیرد. حمایت از مالکیت معنوی یک نویسنده )داده‌ها، نظریه‌ها و نتیجه گیری‌ها( باید در همه زمانها و مراحل توسط افراد درگیر در فرآیند انتشار آن مقاله رعایت و حفظ شود )52(. هنگامی که مقاله برای انتشار پذیرفته شد، نویسندگان یک فرم انتقال حق کپی را امضا میکنند و بدین ترتیب انتشار مقاله به مجله تعلق می‌گیرد.
استفاده از موارد یک مقاله با کپی مستقیم، تغییر بیان نوشته )سرقت ادبی(، یا سرقت ایده‌های جدید شخص دیگری )سرقت مالکیت معنوی(،برخلاف همه کدهای اخلاق حرفه‌ای انتشار است )55(. به طور مشابه، داوران هرگز نباید از مقاله قبل از انتشار نقل قول کنند و نباید از اطلاعات آن برای پیشبرد کار خود و یا دیگران استفاده نمایند. همانطور که قبلا اشاره شد، مقاله منتشر نشده نباید برای هر هدف آموزشی یا پژوهشی استفاده شود.
ارائه اظهارات محرمانه به سردبیر
ممکن است مواردی پیش آید که شما مایل به گزارش مطلبی بطور محرمانه به سردبیر باشید. این نظر باید همراستا و سازگار با دیگر نظرات داوری و تصمیم خود در مورد مقاله باشد. به عنوان مثال، داوران نباید نظرات کاملا مثبت خود را به نویسندگان اعلام کنند و پس از آن به سردبیر اطلاع دهند که مقاله باید رد شود. نمونه‌هایی از آنچه که ممکن است بطور محرمانه گزارش شود شامل موارد زیر است:
• عدم اعتماد کامل به اعتبار و قابلیت اطمینان روش‌های مورد استفاده در مطالعه و به تبع نتایج مطالعه. در این صورت داوران نیاز به ارائه یک توجیه علمی برای چنین نظراتی دارند.
• نیاز به یک متخصص آمار جهت بررسی تجزیه و تحلیل داده‌ها، نتایج و جداول.
• مسائل اخلاقی.
• توجیه اضافی برای تصمیم گیری انجام شده
• دلایلی که چرا قادر به بررسی دوباره مقاله داوری شده نخواهند بود.
• هر نگرانی دیگری که یک داور احساس می‌کند که بهتر است با سردبیر به جای نویسندگان اظهار کند.
دانستن و درک تفاوت‌های بین تحقیقات علمی
تعدادی از محققان حرفه‌های پزشکی و سلامت ممکن است کار خود را در علوم پایه پزشکی یا پزشکی بالینی شروع کنند و پس از چند سال به یک مسیر حرفه‌ای آموزشی یا پژوهشی دیگری تغییر دهند. اگر چه چنین محققانی پس زمینه گسترده تحقیق آزمایشی تجربی و بالینی داشته باشند، آنها نیاز به آگاهی از تفاوت‌های موجود بین آموزش پزشکی و پژوهشهای تحقیقاتی علمی دارند. در طی این انتقال‌ها و تغییر مسیر حرفه ای، ممکن است محققان به برخی از مشکلات در درک روش تحقیق در آموزش و پژوهش و ساختار، اجرا و تجزیه و تحلیل پروژه‌های آموزشی یا پژوهشی داشته باشند.
برخی از این تفاوت‌ها در ادامه اشاره شده است:
• محققان در پزشکی پایه یا تحقیقات بالینی اغلب از روش تحقیق کمی استفاده میکنند. از سوی دیگر، در تحقیقات
237
آموزشی بطور مساوی از انواع روش کمی و روش کیفی یا مخلوطی از این دو استفاده می‌شود.
• محدودیت‌های خاصی ممکن است بر تحقیقات آموزشی و کیفی موثر باشد که با محدودیت‌هایی که در تحقیقات کمی وجود دارد متفاوت باشد.
• طراحی مطالعه مداخله‌ای قبل و بعد در تحقیقات آموزشی شایع تر است تا پژوهش علوم پایه ای.
• کورسازی واقعی در تحقیقات آموزشی و کیفی معمولا دشوار است در صورتی که در مطالعات کمی امکان پذیرتر است.
ارتقا مهارت داوری
چگونه می‌توانید مهارت‌های خود را در فرایند داوری ارتقا دهید؟
• اکثر مجلات گزارش داوران دیگر را به تمام داوران مقاله ارسال می‌کنند. این گزارش‌ها می‌تواند فرصتی عالی آموزشی برای کشف چگونگی تهیه و ارائه سایر گزارش‌های داوران باشد، اینکه چه مسائلی را آنها برجسته کرده‌اند و چگونه قادر به توجیه دیدگاه‌های خود برای نویسندگان و سردبیر بوده اند.
• شرکت در کارگاه‌های آموزشی و سمینارهایی در مورد چگونگی تبدیل شدن به یک داور حرفه‌ای و بهترین شیوه برای داوری مقالات پزشکی میتواند بسیار مفید باشد. چنین کارگاه‌های آموزشی معمولا به صورت دوره‌ای در کنفرانس‌ها و سمینارها تشکیل می‌شود.
• خواندن مقالات مهمی )مانند مقاله مروری حاضر( که روش‌ها و رویکرد‌ها و استراتژی‌های را شرح داده که داوران می‌توانند برای ارائه داوری با کیفیت بالا آموزنده استفاده کنند
)50و50(.
• درخواست از سردبیر برای دریافت بازخورد داوری و نظرات خود در مورد مقاله.
• جستجو و دریافت مشاوره از مربیان ارشد و با تجربه تر که داوری مقالات را بصورت حرفه‌ای انجام می‌دهند تا به بینش آنها دست یابند.
• تامل دقیق در تجربیات کسب شده و انتقال و انعکاس تجربیات ارزشمند خود.
تشکر و قدردانی: با تشکر فراوان از تمام اساتید و همکارانی که با نظرات ارزشمند خود در غنای هر چه بیشتر این مطالب، ما را یاری رساندند .
تضاد منافع: بدینوسیله نویسندگان تصریح می‌نمایند که هیچ گونه تضاد منافعی در خصوص پژوهش حاضر وجود ندارد.
9. Schroter S, Tite L, Hutchings A, Black N. Differences in review quality and recommendations for publication between peer reviewers suggested by authors or by editors. JAMA 2006; 295:314–317 10. Provenzale JM, Robert J, Stanley RJ. A systematic guide to reviewing a manuscript. J Nucl Med Technol 2006; 34: 92–99
11. Bland C, Addeane Caelleigh A, Steinecke A.
Reviewers etiquette. Acad Med 2001; 76: 954–955 12. Garmel GM. Reviewing manuscripts for biomedical journals. Perm J 2010; 14(1)32–40 13. McNutt RA, Evans AT, Fletcher RH, Fletcher SW. The effects of blinding on the quality of peer review: A randomized trial. JAMA 1990; 263:
1371–1376
14. Navalta JW, Lyons TS. Student peer review decisions on submitted manuscripts are as stringent as faculty peer reviewers. Adv Physiol Educ 2010; 34: 170–173
15. Benos DJ, Bashari E, Chaves JM, Gaggar A, Kapoor N, LaFrance M, Mans R, Mayhew D, McGowanS, Polter A, et al. The ups and downs of peer review. Adv Physiol Educ 2007; 31:145–152 16. Benos DJ, Kirk KL, Hall JE. How to review a
paper. Adv Physiol Educ 2003; 27: 47–52
1. Mennin SP, Cole McGrew M. Scholarship in teaching and best evidence medical education: Synergy for teaching and learning. Med Teach 2000; 22: 468–471
2. Godlee F. Making reviewers visible: Openness, accountability, and credit. JAMA 2002; 287:2762–
2765
3. Fletcher RH, Fletcher SW. The effectiveness of journal peer review. Peer review in health sciences, 2, F Godlee, T Jefferson. BMJ Books, London 2003;
62–75
4. Van Rooyen S, Evans GF, Smith R, Black N. Effect of blinding and unmasking on the quality of peer review: A randomized trial. JAMA 1998; 280:
234–237
5. Guilford WH. Teaching peer review and the process of scientific writing. Adv Physiol Educ
2001; 25: 167–175
6. Rennie D. Editorial peer review: Its development and rationale. Peer review in health sciences, 2,F
Godlee, T Jefferson. BMJ Books, London 2003; 1–
13
7. Isohanni M. Peer review-still the well-functioning quality control and enhancer in scientific research. Acta Psychiatr Scand 2005; 112: 165–166
8. ICMJE. International Committee of Medical Journal Editors. 2010. Uniform requirements for manuscripts submitted to biomedical journals: Ethical consideration in the conduct and reporting research in the conduct and reporting research:
Conflict of interest. Available
from:http://www.icmje.org/ethical_4conlicts.html

فرم داوری مقالات

فرم داوری مقالات
کد مقاله : ..................................................................
عنوان مقاله : ...
آیا عنوان مقاله با متن ارتباط دارد ؟
خیر بلی
عناوین پیشنهادی داوران :
چکیده :
آیا چکیده مقاله از دیدگاه نگارش علمی کامل است ؟
خیر بلی
انتخاب واژه‌های کلیدی چگونه است ؟
ناقص است مناسب است
پیشنهادهای داوران در مورد چکیده مقاله :
مقدمه :
آیا اهمیت موضوع تحقیق بیان شده است ؟
خیر بلی
- هدف از مطالعه با توجه به مطالعات قبلی بیان شده است ؟
خیر بلی
پیشنهادهای اصلاحی داوران در خصوص متن مقدمه :
روش بررسی :
آیا نوع و روش مطالعه مشخص است ؟
خیر بلی
آیا توضیح کافی در مورد روش کار داده شده است ؟
خیر بلی
روش نمونه گیری، حجم نمونه و مشخصات متغیرها با توجه به اصول آماری چگونه است ؟
مناسب است : مناسب نیست : نظری ندارم :
نام دارو، وسایل مواد شیمیایی و کارخانه سازنده به وضوح ذکر شده است ؟
بلی : خیر : نظری ندارم :
پیشنهادهای داوران در خصوص قسمت روش بررسی :
نتایج :
آیا نتایج براساس اهداف مقاله گزارش شده است ؟
خیر بلی
آیا نتایج مقاله با جداول، نمودارها و اشکال هماهنگی دارد؟
خیر بلی
ارائه تصاویر، جداول، شکل‌ها و نمودارها مناسب است ؟
خیر نظری ندارم بلی
پیشنهادهای داوران در ارتباط با نتایج مقاله :
بحث و نتیجه گیری :
بحث و توجیه یافته‌ها در ارتباط با اهداف چگونه است ؟
ضعیف متوسط خوب بسیار خوب
مقایسه یافته‌های تحقیق با مطالعات مشابه چگونه است ؟
ضعیف متوسط خوب بسیار خوب
نحوه تفهیم مطالب بحث و نتیجه گیری چگونه است ؟
ضعیف متوسط خوب بسیار خوب
آیا در بحث مقاله به محدودیتهای پژوهش اشاره شده است ؟
خیر بلی
نظرات اصلاحی داوران پیرامون بحث و نتیجه گیری مقاله :
منابع : آیا از کلیه رفرانس‌ها (منابع) در متن استفاده شده است ؟
به همه موارد اشاره شده است : اشاره نشده است :
کیفیت منابع (از لحاظ اعتبار، تعداد و جدید بودن ) چگونه است ؟
پیشنهادهای داوران در خصوص بخش منابع :
نظرات داوران جهت اصلاح مقاله بصورت تشریحی و یا رد با ذکر دلایل :
نظریه نهایی داوران :
قابل چاپ : قابل چاپ با تجدید نظر و اصلاحات: غیر قابل چاپ:
تاریخ و امضاء داور
خواهشمند است جدول زیر راتکمیل نمایند.
* ضمناً خواهشمند است در قسمت داوری شماره حساب و کد بانک و شعبه مربوطه حتماً بطور صحیح قید و ترجیحاً حساب بانک رفاه اعلام فرمائید.

مقالات مرتبط با داوری

چکیده
زمینه و هدف: عبور از سد مرور همتایان است که آخرین نقاط ضعف موجود در نوشتار یک محقق را مرتفع نموده و آن را واجد شرایط چاپ در مجلات علمی میسازد. این مطالعه، به منظور ارزیابی میزان دقت همتایان علمی در یکی از مجلات علمی و پژوهشی دانشگاههای علوم پزشکی کشور در تشخیص اصلاحات مورد نیاز یک مقاله ارسالی طراحی گردیده است.
مواد و روشها: در این مطالعه توصیفی، مقالهای که براساس نتایج یک طرح تحقیقاتی به منظور انتشار به یکی از مجلات علمی فرستاده شده بود، برای 30 نفر از همتایان علمی مرتبط به موضوع ارسال گردید. این برنامه مطابق روال معمول داوری مقالات انجام شد. چکلیست بدون نام مطالعه، دارای 9 سؤال ویژه بود و توسط یکی از کارشناسان طرح تکمیل گردید. اطلاعلات پس از ورود به رایانه توسط آزمونهای آمار توصیفی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند.
یافتهها: تعداد 14 نفر (6/46%) در مهلت زمانی مقرر نتیجه بررسی خود را به دفتر مجلـه ارسـال نمودنـد . 5 نفـر همتـای خارج و 9 نفر همتای درون دانشگاه بودند. از این تعداد، 9 نفر ( 3/64%) زن و 5 نفر (7/35%) مرد بودهاند. بـه جـز در یـک مورد از مجموع 9 مورد ایرادات موجود، در سایر موارد داوران داخلی در تشخیص موارد موفقتر بودند. هیچ یـک از ایـرادات موجود، توسط تمامی داوران تشخیص داده نشده بود. ایراد مربوط به "حجم نمونه" بیشترین درصد گـزارش 3/64%توسـط داوران را بهخود اختصاص میداد.
نتیجهگیری: وضعیت داوری همتایان همکار با مجله علمی مورد بررسی، در پارهای موارد نیازمند بهبود و ارتقا مـی باشـد و بایستی مداخلات متناسب انجام شود. انجام مطالعات جامعتر که تعداد بیشتری از مجلات و همتایان همکار را شامل شـود،توصیه میگردد.
واژههای کلیدی: میزان دقت، همتایان مروری، مجله علمی، مقالات، داورانمقدمه
1- دانشیار گروه آموزشی پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، مرکز تحقیقات مؤلفههای اجتماعی سلامت،رفسنجان، ایران
2- (نویسنده مسئول) استاد گروه آموزشی پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایرانتلفن: 5234003 -0391، دورنگار: 5225209-0391، پست الکترونیکی: moeygmr2@yahoo.co.uk
3- استادیار گروه آموزشی آناتومی، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان، رفسنجان، ایران
شاید بدرستی بتوان ادعا نمود کـه مهـم تـرین رسـالت دانشگاه تولید علم است. محصولات علمی تولیـد شـده در دانشگاه به دلایل گوناگون بایستی منتشر گردنـ د. بهتـرین ابزار برای رسیدن به این مقصود استفاده از مجلات علمـی و تخصصی است [2-1]. در این مسیر و به منظـور انتشـار مطالب و یافتههای جدید علمی، عبور از غربال مهـم مـرور همتایان اجتنابناپذیر است.
عبور از سـد اصـلاحات و پیشـنهادات حاصـل از مـرور همتایان است که آخرین نقـاط ضـعف موجـود در نوشـ تار فرد عالم و محقق را بر اساس نظرات دقیـق داوران مرتفـع نموده و بر اساس قضاوت داوران به بهترین شکل ممکن به اوراق منتشر مجلات علمی میسپارد [3].
قضاوت همتایان علمی ممکن است بـه اشـتباه امکـان انتشار مطلب علمی ارزشمندی را که گاهی میتواند نقـش مهمی در عرصه علم ایفا نماید از آن بگیرد و یا بـه عکـس موجب انتشار مطالبی گردد که بـه روش علمـی و صـحیح حاصل نشدهاند [5-4]. بنـا براین، اهمیـت دقـت در مـرور همتایان و قضاوت در مورد مطالب علمی منـدرج در مـتن مقاله ارسالی و روشهای مورد اسـتفاده در تحقیـق انجـام شـده، در تعیـین سرنوشـت مطالـب مـذکور را مـیتـوان بسادگی دریافت [6].
تجربـه بسـیاری از همکـاران محقـق در ارسـال نتـایج علمی بعضی از کارهای علمی آنها در برخی مجلات علمـی نشان میدهد که متأسفانه گاهی مطالبی که از نظـر خـود محقق چندان ارزشمند نیستند، چاپ میشوند و در عوض مطالبی که شایسته انتشار در مجـلا ت خـوب مـی باشـند،مورد پذیرش قرار نمیگیرند. دلیل اینگونه خطاهـا، عـدم وجود دقت و توانایی علمی کافی همتایان علمی است کـه سهواً موجب آن میشوند [7]. البته بایسـتی پـذیرفت کـه میزان شـناخت دقیـق سـردبیر و سـایر همکـاران هی ئـ ت تحریریـه از همتایـان علمـی کـه بـا تخصـص و تجربیـات متفاوت با مجله علمی همکاری مینمایند، در ایـن مسـیر تعیینکننـده خواهـد بـود . از جملـه مهـم تـرین اقـدامات میتوان در اولین قدم، برای ارتقاء کیفیت مقالات منتشره،به ارزیابی وضعیت داوری مقالات توسـط همکـاران همتـا پرداخت [8].
با توجه به اهمیت قضاوت و نیز اصلاحات و پیشنهادهای همتایان در انتشار مطالب علمـی موجـود در مقالات علمی؛ این مطالعه به منظور ارزشیابی میزان دقـت و نقاط ضعف و قـوت همتایـان علمـی همکـار در یکـی از مجلات علمی و پژوهشی دانشگاههای علوم پزشکی کشـور در تشخیص اصلاحات مورد نیاز یک مقاله ارسالی در سال 1389 طراحی گردیده است. نتایج حاصل از مطالعه حاضر میتواند اطلاعـات مهمـی را در رابطـه بـا میـزان دقـت و توانایی همتایان این مجله و شاید مجموعه مجلات علمـی کشور در حـوزه بهداشـت؛ درمـان و آمـوزش پزشـکی در اختیار همکاران مسئول در این مجلات قرار دهد.
مواد و روشها
در این مطالعه توصیفی، مقالهای از پیش نوشته که بـر اساس نتایج یک طرح تحقیقاتی بـرای انتشـار بـه یکـی از مجلات علمی و پژوهشی فرسـتاده شـده بـود، بـه منظـور دریافـت نظـرات و پیشـنهادات علمـی و روششناسـی بـه مجموعه همتایان علمی مرتبط بـه موضـوع مـورد بررسـی ارسـال گردیـد . پـس از بررسـی دقیـق مقالـه مـورد نظـر،تعدادی از شایعترین ایرادات موجود در مقالات ارسالی بـه مجله؛ درون آن لحاظ شد و جهت دریافت نظرات همتایان برای تعداد 30 نفر از آنها فرسـتاد ه شـد . لازم بـه توضـیح است که داوران همکار با مجله علمـی در دو دسـته داخـل دانشگاه و خارج دانشگاه قرار میگرفتند.
جمعیت هدف مورد مطالعه مجموعه همکـارانی بودنـد که به عنوان داور با یکی از مجلات علمی و پژوهشی کشور همکاری مینمودند. در این مطالعه تصمیم گرفتـه شـد تـا تقریباًریبا 50% این همکاران وارد مطالعه گردند. به منظور اینکه بتوان از تمامی همکاران همتا در این مطالعـه اسـتفاده نمود، عمدتاعمدتاً ایرادات لحاظ شـده در مقالـه ارسـالی شـامل موارد روششناسی بود و ایرادات تخصصی و علمی که نیـاز به اطلاعات علمی تخصصی داشـته باشـد، در نظـر گرفتـه نشده بود. ایرادات بهصورتی در نظر گرفته شده بودنـد کـه یافتن آنها نشاندهنده دقت و توانـایی همتایـان در یـافتن ایرادات عمومی و چارچوبی باشد.
این برنامه مطابق روال معمول داوری مقالات انجام شد با این تفـاوت کـه در ایـن مطالعـه هـیچ نـامی از داور ان و همتایان مورد بررسی بر روی چکلیستهای مطالعـه وارد نشده بود. چکلیست مطالعه دارای 9 سؤال ویژه از قبیـل :
عدم وجود هدف مشخص در پاراگراف آخر بخـش مق دمـه، عدم بیان صحیح نوع مطالعه،اشـاره و یـا عـدم اشـاره بـه روایی و پایایی پرسشنامه،اشاره به حجم نمونه،توجـه بـه ارایه صحیح جداول، توجه به بیان موارد مربوط به بحـث و عدم بیان سایر مطالب در این بخش، توجه به ارایه صـحیح منـابع و مطابقـت آنهـا بـا فرمـت مجلـه، وجـود پـاراگراف نتیجهگیری در پایان بحث و اجتناب از تکرار مطالب چـاپ شده قبلی (Duplication)، بود.
علاوه بر سؤالات ویژه، تعدادی سـؤ ال بـه منظـور ثبـت اطلاعات دموگرافیک نیز به چکلیست اضافه شده بود. این چکلیست توسط یکی از کارشناسان طرح تکمیل گردیـد . اطلاعـات جمـعآوری شـده کـه در یـک دوره 3 ماهـه (از ابتدای مهر ماه 1389 تـا پایـان آذر مـاه همـان سـال ) بـ ه دست امده بـود پـس از ورود بـه رایانـه در محـیط SPSSنسخه 14 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
نتایج
از مجموع 30 داوری که مقالـه مـورد نظـر بـرای آنهـا ارسال شده بود، تعداد 14 نفـر (حـدودا 6/46%) در مهلـت زمانی مقرر نتیجه بررسی خـود را بـه دفتـر مجلـه ارسـال نمودند. از این تعداد 5 نفر همتای خـارج و 9 نفـر همتـای درون دانشگاه بودهاند.
در بین همتایان شرکتکننـده 9 نفـر (3/64%) زن و 5نفر (7/35%) مرد بودند. حدود 64% (9 نفر) همتایان تحت بررسی دارای رتبه مربی و مابقی آنها (36%، 5 نفر) استادیار بودهاند. در جدول یک اطلاعات مربوط به وضعیت افراد مورد مطالعه در دو گروه همتایان داخلی و خـارجی و بر اساس دقت و توانـایی ایـن افـراد در تشـخیص ایـرادات تحت بررسی نمایش داده شده است.
به طوری که نتایج نشان میدهد به جز در یک مورد از مجموع 9 مـورد ایـرادات موجـود، در سـایر مـوارد درصـد بیشتری از داوران داخلی در تشخیص موارد موفق بودهاند. بیشترین مورد اختلاف در رابطه بـا عـدم وجـود پـاراگراف نتیجهگیری در پایان قسمت بحث بوده اسـت . چنانچـ ه در کل و بدون در نظر گرفتن متغیر داخلی و یا خارجی بودن
همتایان، به نتایج توجه شود در هیچ یک از موارد ایـراد اتتوسط تمامی داوران تشخیص داده نشـده اسـت و در بـین تمام موارد، ایراد مربوط به "تعداد افـراد موجـود در نمونـه مورد بررسی" بیشتر از سایر ایرادات توسط داوران تشخیص داده شد به طوری کـه 3/64% (9 نفـر ) از داوران این مورد را گزارش نمودهاند.
اطلاعات مربوط به میزان دقت همتایان مورد بررسی بر اساس جنسیت آنها در تشخیص ایرادات موجود، در جدول 2 آمده است. نتایج این جدول نشان میدهد که به جـز در موارد مربوط به حجم نمونه و ایراد موجود در ارایه جداول،در سایر موارد گروه همتایان زن در تشخیص مـوارد ایـرا د نسبت به گروه همتایان مرد موفقتر و دقیـق تـر بـوده انـد . البته همانگونه که در جدول مشخص اسـت هـیچ کـدام از  دو گـروه همتایـان زن و مـرد موفـق بـه تشـخیص کامـل ایرادات نشدهاند.
بحث
نتایج مطالعه حاضر در نوع خود میتواند استفادههـای کاربردی زیادی در جهت تقویت و افـزایش میـزان دقـت و نیز برگزاری کارگاههـای آموزشـی هدفمنـد داشـته باشـد . نتایج نشان داد با وجود آن کـه درصـد بـالایی از همتایـان همکـار در مجلـه مـورد بررسـی، در تشـخیص پـارهای از ایرادات موفق بودهاند ولی در تشـخیص بعضـی از ایـرادات مهم دچار مشـکل مـی باشـند . هرچنـد، تشـخیص دلایـل احتمالی آن نیـاز بـه انجـام مطالعـات بیشـتر دارد، نتـایج مطالعه حاضر نشان میدهد که انجام مداخلات هدفمند در تقویت وضعیت موجود لازم میباشد. این نتایج با یافتههای مطالعه انجام شده بر روی تعدادی از مجلات مهمتر کشـور نیجریه همخوانی دارد و این نتیجه از یافتههای آن مطالعه نیز بهخوبی احساس میگردد [4]. در ایـن مطالعـه نشـان داده شده است که مداخلات بعدی ناشـی از مطالـب ارایـه شده در مجلات مربوطه که بایستی موجب بهبود روشهای مراقبـت از بیمـاران در نیجریـه گـردد، نیازمنـد بهبود وضعیت ارزشـیابی مطالـب چـاپی توسـط همتایـان مربوط میباشد.
یکـی دیگـر از شـاخص هـای مربـوط بـه ارزش علمـی مجلات علمی دنیا، میـزان اسـتفاده از مطالـب موجـود در مقالات چاپی آنها است، بـ ه طـوری کـه اسـتفاده هـر چـه بیشتر از مقالات منتشره توسـط مجلـه علمـی - پژوهشـی برای آن مجله بسیار ارزشـمند بـوده و در سراسـر دنیـا از جملـه مهـمتـرین روشهـای ارزشـیابی مجـلات علمـی-پژوهشی است [9]. این اسـتفاده غالبـاً متکـی بـر کیفیـت مطالب چاپ شده است که بدون شک نشاندهنـده میـزان دقت همتایـان و داوران علمـی مقـالات بـه چـاپ رسـیده میباشد. به عبـارت دیگـر، میـزان ارزش علمـی مقـالات و بهعبارتی مجلات علمی در سراسر دنیا، وابسـته بـه میـزان دقت و توانـایی علمـی داوران آنهـا سـت . نتـایج حاصـل از مطالعه حاضر نشان داد که برای دسترسی مجـلات علمـی موجود در کشور به سظحی که بیشترین ارجاعات علمی را داشته باشند، نیازمند بهبود و ارتقا وضعیت داوری همتایان همکار در مجلات خـود هسـتیم . در نتـایج حاصـل از ایـن مطالعه میتوان بهخوبی موارد و جنبههـای مـورد نیـاز بـه بهبـود را تشـخیص داد . اگرچـه انجـام مطالعـات بیشـتر و جامعتر که درصد و تعداد بیشتری از مجلات علمی کشـور را در بر گیرد، میتواند در این مسیر به غایت مهم و مثمـر ثمر باشد.
Landy و همکارانش میزان آموزشهای دریافتی اخلاق پزشکی را در بین همتایان علمی تعدادی از مجلات مهـم علـوم پزشـکی و مجـلات اخـلاق پزشـکی مقایسـه نمودهاند و نتیجه گرفتهاند که نیاز به آموزشهـای اخـلاق پزشکی در بین همتایان علمی وجود دارد [10].
البته نتایج یک مطالعه که توسط Rochon و همکـاران انجـام شـد نشـان داد بـا وجـود آن کـه داوری همتایـان میتواند کیفیت توضیحات موجود در بخـش روش شناسـی را افزایش دهد، ممکن اسـت در پـار‌های مـوارد منجـر بـه کـاهش بعضـی خصوصـیات دیگـر مطالعـه، مـثلاـثلاً کـاهش سهولت درک مطالب گردد [11].
در مطالعات دیگری مشخص گردید که در بین مجلات علمی تخصصی پوست و غدد، گروه علمی Cochrane بیش از همتایان دیگر خود در سایر مجلات تخصصـی پوسـت و غدد در داوری و قضاوت خود نسـبت بـه مقـالا ت مـروری مربوطه سختگیری مینمایند و این سختگیری منجر بـه افزایش کیفیت مقالات چاپی گردیده است [14-12].
آنچه اهمیت نتایج مطالعه حاضر را نشان میدهد ایـن است که به خوبی میتوان پارهای از نکـات مثبـت و منفـی وضعیت داوری همتایان همکار در مجلـه مـورد بررسـی را یافت. به طور مثال، نتایج موجود در جداول ارایـه شـده در این مطالعه نشان میدهند که این مجلـه نیازمنـد تجدیـد نظر در مورد داوران خارج از دانشگاهی خود میباشد. نکته دیگر این که نتایج به خوبی نشان میدهند همتایان همکار با مجله به اندازه کافی هنگام بررسی مقـالات دریـافتی بـه جستجوی اینترنتـی نمـی پردازنـد کـه در ایـن صـورت در یافتن موارد تکرار چاپ موفق نخواهنـد بـود . ایـن نتـایج و بسیاری از نتایج دیگر که از جداول منتشره در ایـن مقالـه دریافت میگـردد، انجـام مـداخلات متناسـب را پیشـنهاد مینماید. به طور یقین میتوان راهبردهـای مـ ؤثری را بـه منظور تقویت موارد مربوطه به صورت مـداخ لات خـاص و یا عام یافت و به کار برد.
لازم به توجه است که شاید دلیل پـایین بـود ن سـطح دقت بدست آمده در این مطالعه، جمعآوری اطلاعات مورد نیاز در یک دوره زمانی محدود باشد که این عامل میتواند منجر به این شده باشد که همکاران همتا در یک محـدوده زمانی کوتاه فرصت کافی برای مطالعه دقیـق مقالـه مـورد نظر نداشتهاند و پر واضح است که همتایـانی کـه بـ ا دقـت بیشتر به داوری میپردازند ممکن است به طـور خودبخـود
از مطالعه حذف شده باشند. مطالعه بیشـتر در ایـن مـورد ضروری میباشد.
نتیجهگیری
بهطور کلی، نتایج مطالعه حاضـر نشـان مـی دهـد کـه وضعیت داوری همتایان همکار با مجله علمی مورد بررسی در پارهای موارد نیازمند بهبود و ارتقا مـی باشـد و بایسـتی مداخلات متناسب انجام شود. البته انجام مطالعات جامعتر کـه تعـداد بیشـتری از مجـلات و نیـز تعـداد بیشـتری از همتایان همکار را شامل شود، توصیه میگردد.
تشکر و قدردانی
نویسندگان بدینوسیله از تمامی همکارانی کـه در انجـام مطالعه حاضر یاریگر آنها بودهاند، به ویژه همکـاران همتـا و سایر شرکتکننـد گان در مطالعـه نهایـت تشـکر را دار نـ د. از دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان و مرکز تحقیقات محیط کـار و سلامت دانشگاه بهواسطه حمایت مالی از طرح کمال تشکر به عمل میآید.
research: cause for concern. Acad Med. 2009; 84(4): 495-7.
[11] Rochon PA, Bero LA, Bay AM, Gold JL, Dergal JM, Binns MA, et al. Comparison of review articles published in peer-reviewed and throwaway journals JAMA. 2002; 287(21): 2853-6.
[12] Lundh A, Knijnenburg SL, Jørgensen AW, van Dalen EC, Kremer LC. Quality of systematic
reviews in pediatric oncology--a systematic review. Cancer Treat Rev 2009; 35(8): 645-52.
[13] Collier A, Heilig L, Schilling L, Williams H, Dellavalle RP. Cochrane Skin Group systematic reviews are more methodologically rigorous than other systematic reviews in dermatology. Br J Dermatol 2006; 155(6): 1230-5.
[14] Delaney A, Bagshaw SM, Ferland A, Laupland K, Manns B, Doig C. The quality of reports of critical care meta-analyses in the Cochrane Database of
Systematic Reviews: an independent appraisal. Crit
Care Med 2007; 35(2): 589-94.
[4] Adeyemo WL, Aribaba OT, Bamgbose BO. Levels of evidence of published articles in major Nigerian medical journals: a critical appraisal. Afr J Med Med Sci 2008; 37(1): 65-70.
[5] Ng KH. Exploring new frontiers of electronic publishing in biomedical science. Singapore Med J 2009; 50(3): 230-4.
[6] Oermann MH, Nordstrom CK, Wilmes NA, Denison D, Webb SA, Featherston DE, et al. Dissemination of research in clinical nursing journals. J Clin Nurs 2008; 17(2): 149-56.
[7] Warlick SE, Vaughan KtL. Factors influencing publication choice: why faculty choose open access Biomed Digit Libr 2007; 4: 1.
[8] Bosch X. An open challenge. Open access and the challenges for scientific publishing. EMBO Rep 2008; 9(5): 404-8.
[9] Ma LS, Pan BR , Li WZ, Guo SY. Improved citation status of World Journal Gastroenterology in 2004: Analysis of all reference citations by WJG and citations of WJG articles by other SCI journals during 1998-2004. World J Gastroenterol 2005; 11(1): 1-6.
[10] Landy DC, Coverdale JH, McCullough LB, Sharp
RR. Prepublication review of medical ethics
Assessing Peer Reviewer Comments on a Persian Language Manuscript
Sent to an Iranian Scientific Journal, 2010
R. Vazirinejad1, M. Rezaeian2, M. Taghavi3
Received: 12/12/2011 Sent for Revision: 10/04/2012 Received Revised Manuscript: 14/10/2012 Accepted: 21/10/2012
Background and Objectives: Final corrections on a manuscript sent for publication in a scientific journal are suggested by reviewers. So this qualifies the paper with the least errors for publication. The present study aimed to assess the Persian language peer reviewers' comments on a manuscript sent to an Iranian Scientific Journal (journal of Rafsanjan university of medical sciences), 2010.
Materials and Methods: In this descriptive study, a manuscript which was sent to a scientific journal for publication was sent to 30 peer reviewers to obtain their comments. This approach was the routine method of the journal in peer reviewing the manuscripts. When peer reviewers' comments come back to the editorial office, a trained expert recorded the information on an anonymous checklist. The checklist included a list of nine items which were expected to be reported by peer reviewers as their comments. Data were analyzed using SPSS.
Results: Fourteen respondents (about 50%) sent their comments back in due date. Of these, five were affiliated with other universities and nine were affiliated to the journal university. Nine were female (64%) and 5 were males (%35/7). With one exception, peer reviewers inside the journal university were more successful than peer reviewers outside the journal university in distinguishing the other eight general items. No a peer reviewer reported all of the nine items. Among the nine items, "sample size" was reported by the highest proportion (64%) of peer reviewers.
Conclusion: Peer reviewing should be improved among peer reviewers of the scientific journal of this study and proper interventions should be conducted. More investigations are needed to cover more scientific journals and more peer reviewers.
Key words: Precision, Peer Reviewer, Scientific, Journal, Manuscripts
Funding: This research was funded by Rafsanjan University of Medical Sciences, Occupational Environment Research Centre.
Conflict interest: None declared.
Ethical approval: The Ethics Committee of Rafsanjan University of Medical Sciences.
How to cite this article: Vazirinejad R, Rezaeian M, Taghavi M. Assessing Peer Reviewer Comments on a Persian
Language Manuscript Sent to an Iranian Scientific Journal, 2010. J Rafsanjan Univ Med Scie 2013; 12(2): 127-136. [Farsi]

چگونه مقالات پژوهشی را به روش علمی و سیستماتیک داوری کنیم؟

با توجه به گسترش فرهنگ تحقیق و ارایه نتایج کارهای پژوهشی در قالب مجلات علمی پژوهـشی و کمبودهـایی کـه در ایـن زمینـه احساس می‌شود، بر آن شدیم تا مروری بر مطالعات مرتبط با امر داوری مقالات داشته باشیم.
شکی نیست که سرنو شت آکادمیک و نتیجه زحمات بسیاری از اعضای هیئت علمی به شکلی با نحوه داوری و قضاوت سایر همکاران گـره خورده است . ضمن تأکید بر اینکه امر قضا و داوری در کلیه شئون دارای اهمیت و حساسیت خاصی است، شایسته است کلیه داوران محترم تعمق بیشتری روی موضوع قضاوت نموده و مبانی تئوریک داوری مقالات علمی را در حد امکان مورد بحث قرار دهند.
فرآیند داوری مقالات یک مقوله حسی و ادراکی (Intuitive) نیست بلکه نیاز به آموزش و تجربه‌ای دارد که کسب آن همیشه آسان نیست. هیات تحریریه مجلات، نیاز به نظر دقیق و کارشناسانه داوران دارند . سئوال ما ا ین است که این تجربه چگونه حاصل می‌شود و پاسخ این است که ًمعمولا این تجارب با" سعی و خطا" به دست میآیند. که ًالزاما آسانتر از روشهای علمی موجود هم نیست.
با چنین دیدگاهی سعی کردیم نظرات مخ تلف را در این خصوص از منابع پزشکی استخراج نموده و با جمـع بنـدی ایـن نظـرات آن را بـه شـکل مقاله برای اعضای محترم هیات علمی دانشگاههای ایران که در امر مهم داوری مورد دعوت قرار می‌گیرند،منتشر سـازیم . یـک داور ایـده ال بـه منظو ارتقا کیفیـت مقـالات بایـد سـ ؤالات خـوب و سـازندهای از نویـسنده بپرسـد و بـا ارایـه نظـرات خـود از چـاپ مقـالات بـی کیفیـت و Non-Senseجلوگیری نماید. ارایه این نظرات به معنی قدرناشناسی از داورانی که تا کنون با صرف وقـت بـسیار، بـا مجـلات کـشورمان یـا مجلات بین المللی همکاری داشتهاند، نیست. ما اعتقاد داریم این یک گام و شاید گام نخست برای بهبود کیفیت داوری در کشورمان توسط ما به عنوان هی أت تحریریه یا داور مجله باشد و همانند سایر مقوله‌های علمی و اجتم اعی همواره را ه بهتر شدن و ارتقا یـافتن را بـرای آن بـاز میبینیم. نوشتار حاضرعمدتاً ترجمه یکی از مقالات انگلیسی اثر Provenzale JM, Stanley RJ و گردآوری مختصر در این رابطه می‌باشد و سایر منابع ذکر شده جهت مطالعه بیشتر همکاران میباشد.
نقش یک داور مقاله چیست؟ بی شک نقش داوران در یک مجله بسیار حساس و اساسی است.
اساساً داوران دو نقش بر عهده دارند : یکی اینکه در خصوص ارزش کلی‌ی ک مقاله برای انتشار (معمولاً پس از بازنگری ) نظر میدهنـد کـه معمولاً به اشکال کلی (Global) زیر بیان میشود:
1- قابل چاپ
2- (Accept pending revision) پذیرش مشروط به اصلاحات لازم
3- (Reconsider after major revision) بررسی مجدد پس از یک بازنگری کلی
4- (Reject) رد مقاله
1- مترجم مسئول: دانشیار گروه داخلی؛ روماتولوژیست - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد
Email: owlia@ssu.ac.ir 09131532954 :تلفن: 8224000-0351 تلفن همراه
2- استادیار گروه اطفال - دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی یزد تاریخ دریافت: 1/10/1386 تاریخ پذیرش: 17/5/1387
دوره شانزدهم
4 چگونه مقالات پژوهشی را به روش علمی و ...
نقش دوم داوران ارایه انتقادات سازنده (Constructive criticism) به مؤلفین بدون لحاظ کردن چاپ یا رد مقاله می‌باشد.
بیشتر داوران عزیز توانایی خوبی برای ارایه نقش نخست خود دارند ولی باید آن‌ها را برای بهبـود نقـش سـازند ه در ارتقـا مقـالات توانمنـد تر ساخت. در حقیقیت یک داور (reviewer) یک مشاور (Advisor) برای م ؤلف است و به عبارت دیگـر او م ؤظـف اسـت هـر آنچـه توسـط مؤلف دیده نشده را ببیند . بنابراین یک داور م یتواند به اندازه یک محقق همکار، یا یک استاد راهنم ا یا استاد مشاور کمک کننده و راهنمـا باشد(1). توجه بفرمایید »استاد راهنما «یا » مشاور« و نه یک »خصم!« بلکه یک منتقد دلسوز که همانند یک استاد راهنما نکات مثبت و منفـی دانشجو، هر دو را می‌بیند و همواره با دید اصلاحی و نه مخرب به دانشجو نگاه می‌کند. داوری محل ت سویه حساب گروهی یا احیاناً شخصی نیست. داور به لحاظ اخلاقی باید به گونهای یک مقاله را داوری نماید که انتظار دارد مقاله خودش مورد داوری قرار بگیرد(2).
قوانین ابتدایی Common sense برای داوران: قوانین چندی بر مبنای common sense در کار داوری داوران حاکم است که باید تصریح و روشن گردد . اصل کلی همان است که " داوران باید به گونه‌ای داوری کنند که تمایل دارند مورد داوری قرار بگیرند "، به عنـوان نمونـه همانگونه که داوران تمایل دارند با احترام با آنها برخورد گردد، آنها نیز باید محترمانه با یک مقاله و م ؤلف برخورد نمایند. یک داور باید از کار بردن کلمات و الفاظ هتاکانه و خرد کننده پرهیز نماید. یک سبک مفید این است که به جای حمله به مؤلف، توجه انتقـادی بـه " اصـل مقاله " باشد ب ه عنوان مثال : " این مقاله به خوبی به جزئیات نپرداخته است " و یا " جای توضیح بیشتری در باب اهمیـت موضـوع بـ رای ایـن مقاله وجود دارد " و ....
استفاده از عباراتی چون " مؤلف موظف است یا بهتر است توجه بیشتری به جزئیات متدلوژی بنماید" یا " مؤلف مقاله توضیح خـوبی بـرای بیان اهمیت موضوع ندارد " چندان شایسته نیست.
دلایل پذیرش یا رد مقالات : دلایل زیادی برای رد یا قبول مق الات وجود دارد. بد نیست مروری بر این دلایل داشته باشیم که مـی توانـد هـم برای داوران و هم برای مؤلفین جوان یا تازه کار مفید باشد. ً معمولا دلایل پذیرش یک مقاله عبارتند از :
1- مرتبط بودن مقاله با یک مشکل روز.
2- مقالاتی که نگارش عالی داشته، روال منطقی و مفاهیم قابل درکی دارند.
3- مقالاتی که طراحی(Design) عالی و متدلوژی مناسبی دارند.
از سوی دیگر دلایل رایجی که باعث رد مقالات شدهاند معمولاً در عناوین زیر طبقهبندی میشوند:
1- مقالاتی که آمار ناقص و ناکاملی دارند.
2- استنتاجهای بیمورد از نتایج (Over-interpretation )
3- استفاده از ابزارهای نا مناسب اندازهگیری و تحلیل دادهها.
4- حجم نمونه مورد مطالعه کم باشد.
5- متنی که ترتیب و روال مناسبی در نگارش ندارد.
6- توضیح ناکافی اهمیت موضوع.(3)
عنایت خواهید داشت که عمده این اشکالات یا نقاط ضعف (Flaws) بالقوه قابل رفع ه ستند و ممکن است با پـرداختن بـه آنهـا یـک مقالـه نجات پیدا کند!
چنانچه تعداد موارد کاستی‌های فوق زیاد باشد همواره مقاله را به سمت داوری »رد« ((Reject نزدیک میکند. داشـتن یـک جریـان منطقـی در نگارش پژوهشی بسیار مهم است . به طوریکه وقتی داوری با مقاله‌ای مواجه می‌شود که جریان منطقی در نگارش آن رعایت نشده اسـت،
دوره شانزدهم
دکتر محمد باقر اولیاء، دکتر مهرد اد شکیبا 5
دست به قلم می‌شود که تصمیم به رد مقاله بگیرد . در صورتیکه ممکن است اگر همان مقاله کمی شـفافتر و منطقـی تـر نوشـته مـی شـد داور چنین تصمیم میگرفت که " مقاله قابلیت بازنگری و بررسی مجدد را دارد."
برخورد سیستماتیک به داوری مقاله :
الف) مرحله قبل از داوری
اولین سئوالی که داور باید به آن پاسخ دهد آن است که آیا این مقاله با مجله مورد نظر سنخیت دارد یـا نـه ؟ لازم اسـت کـه مـسئولین مجلـه موضوعات مرتبط با مقاله را در اختیار داوران قرار دهند. اگر نویسندگان و داوران مقاله واضحاً با این موضوعات آشنا نباشند، داوری مقالـه سخت خواهد شد.
وجود بالقوه سوگیری(Bias) در داوری نیز مقولهای است که باید به آن پرداخته شود. سوگیری میتواند مثبت (چاپ غیر منصفانه مقالـه ) و یا منفی (رد غیر منصفانه مقاله) باشد. این مشکل وقتی که داوری Double-blinded (دو سو کور) نباشد حادتر است.
بهتر است در شرایطی که داور احساس می‌کند نام مؤلف بر تصمیم گیری او مؤثر است، جهت جلوگیری از سوگریی‌های مثبت یـا منفـی از نام مؤلفین بیاطلاع باشد.
مسئله دیگر این است که داوران باید از نظر علمی احاطه ک افی بر موضوع داوری داشته باشند . یک داوری خـوب مـستلزم آگـاهی و تـسلط لازم بر موضوع علمی مورد نظر است.
اگر داوری موضوع مقاله را خارج از حیطه کاری و تجربی خود میبیند بهتر است که آن را به داور دیگری ارجاع دهد.
چگونگی خواندن یک مقاله : اولین قدم در داوری یک مقاله خواندن آن است . واقعیت این است که برای انجام چنین کاری (خوانـدن اولیـه مقاله) راه‌های خاصی توصیه نمی‌شود و هیچ روش روشن و صریحی وجود ندارد . هر کدام ازداوران برای انجام ایـن کـار روش منحـصر بـ ه فردی دارند . تعدادی از آنها ترجیح می‌دهند که مرور سریع و سطحی بر مقاله دا شته باشند تا به نوع مقاله ( Original، گزارش مورد و غیره ) و روش مطالعه (مثلا مطالعه مقطعی گذشته نگر، آینده نگر و غیره) پی ببرند . چند نکته مهم که باید در طی این مرور سریع بررسی شود ایـن است که چرا نویسندگان چنین مطالع‌های را انجام داد‌هاند؟ آیا این مقاله موضوع جالـب تـوجهی بـرای خواننـدگان دارد؟ و آیـا ایـن مطالعـه توانسته است به سئوالهای مهمی که قبلا پاسخ داده نشدهاند، جواب‌ی بدهد؟
روش دیگر خواندن مقاله، خواندن آهسته و با دقت به جزئیات آن و پاسخ به سؤالات در طی بررسی مقاله است. هر روشی که انتخاب شـود داوران باید فرصتی را جهت جمعبندی عقاید و نظرات خود، بین خواندن مقاله به صورت جزیی و نوشتن نظرات داوری خود، داشته باشند.
چکیده مقاله : چکیده مقاله قسمتی از مقاله است که در آن نویسندگان خلاصه‌ای از مهمترین مطالب مقاله را بیان می‌کنند. مقالات تحقیقاتی Original خلاصه مقالات جامعی دارند .(Full abstract) خلاصه مقالات کوتاه و مختصر که فقط شامل هدف(objective) و نتیجه هـستند در سایر مقالات دیده میشوند، ب ه جز: Radiology-pathology conferences, Case report که میتوانند بدون خلاصه باشند.
این بخش از مقاله اغلب تنها قسمتی است که پس از چاپ شدن توسط خوانندگان مطالعه می‌شود، چون بسیاری از محققـین در شـروع کـار تحقیقاتی خود تنها همین قسمت از مقاله را مطالعه می‌کنند. بنابراین چکیده مقاله باید بتواند معنی و مفهوم کامل مقاله را بدون خوانـدن کـل بازگو کند.
چکیده مقاله شامل چهار قسمت است: Objective شامل اهداف اصلی،Method شامل چگونگی روش انجام مطالعه، Resultsحاوی نتـایج به دست آمده و در Conclusion جمعبندی کلی بیان میشود.
دوره شانزدهم
6 چگونه مقالات پژوهشی را به روش علمی و ...
در کل داور باید ببیند که اگر کل مقاله را نخواند، آیا چکیده مقاله به طور مناسبی خلاصه شده است؟
نوشـتن ه ـدف ب ـه ص ـورتی ک ـه م ـبهم باش ـد- ب ـرای مث ـال وقت ـی نویـ سندگان فرض ـیهای دارن ـد مث ـل اینک ـه " م ـا ت ـصور م ـی کن ـیم ک ـه (Multi-detector CT) MDCTبرای تشخیص سنگهای کلیوی حساستر از single DCT است " بهتر است که به همـین صـورت نوشـته شود تا اینکه به شکل تخصصی نظیر " هدف ما از این مطالعه تعیین قابل اعتماد بودن MDCT (Reliability) برای ارزیـابی سـنگهای کلیـوی است" بیان گردد.
مقدمه مقاله: نویسندگان مقاله به راحتی دچار دید یک سو تونلی (Tunnel vision) میشـوند بـه گونـه‌ای کـه احـساس مـی کننـد خواننـده جزئیات مطالعه و فرضیات وراء متدلوژی را می‌داند. مقدمه یک مقاله خوب از این سوگیری‌ها جداست و ً واضحا هدف نویسندگان از انجام مطالعه را بیان میکند.
هدف از مقدمه، بیان "علت اساسی انجام مطالعه" "اهداف مطالعه " می‌باشد. مقدمه باید به نحوی مشکل را شرح دهد که نکـات مهـم انجـام مطالعه را دربرگیرد.
مؤلفین باید در مقدمه به دو سئوال اساسی داوران پاسخ دهند:
آیا این مقاله یک مسئله و موضوع مهم را بررسی می‌کند؟ آیا این سئوال تحقیقاتی قبلاً مطرح شـده اسـت؟ پاسـخ بـه ایـن سـ ؤالات بـه داور کمک میکند که تصمیم بگیرد آیا مؤلف توانسته است بین نتایج و مقالات علمی دیگر ارتباطی برقرار کند؟
نویسندگان باید اساسا ً در مقدمه به این موضوع بپردازند که مشکل مهمی وجود داشته و محققین قبلی در حل این مشکل شکـست خـورده انـد .
برای رسیدن به چنین چیزی باید مرور کوتاه و سریعی بر روی مقالات مربوطه داشته باشند . گاهی اوقات نویـسندگان پـا را فراتـر گذاشـته و یک متن طولانی و با ج زئیات بسیار از مقالات علمی دیگر تهیه می‌کنند که برای مقدمه مناسب نیست . داوران باید بعداً تـصمیم بگیرنـد کـه کدام قسمت از مقدمه باید به قسمت بحث منتقل شود و کدام قسمت باید کاملاً حذف گردد.
متدلوژی ( قسمت متد): در این قسمت مؤلفین پیرامون چگونگی انجام مطالعه صحبت میکنند. در بسیاری از مـوارد، ایـن قـسمت مهمتـرین قسمت مقاله است چون متدلوژی ضعیف منجر به نتایج مشکوک شده و در نتیجه نقص و ایراد جدی در اعتبار مقاله ایجاد میکند. از طـرف دیگر، اگر متدها علمی و بینقص باشند حتی نتایج غیر دلچسب نیز شایسته و ارزشمند است.
متد‌ی ک الگو و دستورالعمل واضح است تا اگر فرد دیگر‌ی تمایل به انجام مطالعه را داشت بتوانـد مـشابه آنـرا با زسـازی کنـد هماننـد یـک دستور آشپزی.
از نظر کاربردی اگر فرد دیگری اقدام به انجام همین مطالعه نمود و شکست خورد، علت شکست وی ناشی از فقدان نظم و ترتیب و وضوح در بیا ن روش‌ها است. این ملاک باید کاملاً مد نظر داوران باشد و در داو ری به آن بپردازند . خلاصه اینکه اگر خوانندگان نتوانند از متـد بـ ه عنوان یک دیدگاه و راهنما جهت تکرار مطالعه استفاده کنند، قسمت متد مقاله ناقص است . در مبحث متـد نویـسندگان بایـد دلیـل انتخـاب روش خاص متدلوژی را بیان کنند . برای مثال، اگر تکنیک‌های مشابه دیگری هم وجود داشته است باید علـت انتخـاب روشـی کـه بـ ه کـار گرفتهاند را بازگو کنند . همچنین بایستی در این قسمت نکات مختلف طراحی مطالعه مثل معیارهای ورود بـه مطالعـه، تکنیـک هـای تـصویر برداری خاص و روش آنالیز دادهها مشخص شود.
یک ایراد بالقوه در مقالات علمی عدم طراحی و انتخاب متد مناسب جهت اثبات فرضیه است. به عنوان مثال، اگر نویسندگان فرض میکنند که MDCT حساستر از SDCT است باید مطالعهای طراحی کنند که پارامترهای قابل قیاسـی از هـر دو وسـیله (Scanner) را مقایـسه کنـد . سنگهایی با اندازههای یکسان و بیماران مشابه را در هر دو سیستم بررسی کنند . اگر چنین نکاتی لحاظ نشود منجر به سوگیریهایی (Bias)
دوره شانزدهم
دکتر محمد باقر اولیاء، دکتر مهرد اد شکیبا 7
میشود که نتایج را منحرف می‌کنند و ممکن است تفاوت‌هایی را که واقعاً وجود دارند نشان ندهد و یا اختلافاتی را نـ شان دهـد کـه وجـود ندارند.
نتـایج مقالـه: در ایـن قـسمت داوران بایـد بررسـی کننـد آیـا نویـسندگ ان بـا یـک روش معـین و بـا چهـارچوب مـشخص (سیـستماتیک) یافتههای مطالعه را منتشر کرده‌اند یا خیر؟ اگر نتایج واضح و آشکار نباشند و یا سازماندهی مناسبی نداشته باشند امکـان اصـلاح آنهـا هـست ولی اگر آنالیز داده‌ها ایراد داشته باشد عموماً دلیلی بر غیر قابل انتشار بودن مقاله است . چرا که هم برای نویسندگان و هـم بـرای خواننـدگان مقاله، قسمت نتایج خیلی مهم اس ت. بهتر است نویسندگان نتایج هر قسمت را جداگانه مطابق با ترتیبی که در قـسمت متـد آورده شـده بیـان نمایند تا برای داور و خواننده کنار هم قرار دادن یافتهها و نتیجهگیری از آن‌ها ساده تر باشد.
بحث مقاله : در اینجا باید نویسندگان ت وضیح دهند که اگر فرضیه‌ای وجود نداشته است به سؤال تحقیق پاسـخ داده شـده اسـت . نویـسندگان باید نتایج مطالعه خود را در کنار مطالعات قبلی تفسیر نمایند و ا گر بین یافتـه هـا‌ی مطالعـات قبلـی اختلافـاتی وجـود دارد توضـیحی جهـت اختلافات موجود ارایه کنند.
در این قسمت باید به اندازه کافی در مورد یافته‌های فعلی در قیاس با کارهای قبلی بحث شود و اختلافات موجود کاملاً روشن گـردد . البتـه این بخش نباید خیلی طولانی شده و از موضوع اصلی دور شود و از شایستگی یک مقاله خوب بکاهد.
بسیاری از نویسندگان تمایل دارند که نتایج را در بحث دوباره تکرار کنند که این یک امر غیر ضروری است و خواننده را از نکات مهم بحث دور میکند و یا به جای اینکه شرح سادهای از مطالعات مشابه بدهند مباحث علمی مربوط ه را به طور مفصل بیان کنند.
نویسندگان ممکن است به صدها نکته جز یی بپردازند بدون اینکه در مورد اصل قضیه توضیحی بدهند و در نظر نگیرند کـه ایـن موضـوعات ارتباطی با سئوال اصلی محقق ندارد. یک داور خوب باید به همه این نکات توجه نماید.
داوران می‌توانند یک دستورالعمل را جهت حل مشکلات احتمالی به مجله ارایه نمایند . نکته مهم که داوران باید بـه آن بپردازنـد ایـن اسـت که آیا نویسندگان در مطالعه خ ود محدودیت‌هایی داشته اند. به طور نادر ممکن است در برخی مطالعات این محدودیتهـا، فرضـیات اصـلی مطالعه یا جمع آوری و تحلیل داده‌ها را تحت تأثیر قرار داده و باعث نتایج اشتب ا ه گردد. این محدودیتها میتواند خیلی ساده باشـد . مـثلا ً در انتخاب معیارهای ورود بیماران به مطالعـه و یـا مـوارد پیچیـده تـر نظیـر اسـتفاده از یـک تـست آنـالیز آ مـاری خـاص . بنـابراین ذکـ ر نکـردن محدودیتها این تصو ر را ایجاد می‌کند که حین طراح‌ی مطالعه این فاکتورها به حساب آورده نشده و یا اینکه حتی ضمن بررسی داده‌ها نیز چنین محدودیت‌هایی را در نظر نگرفته اند. داوران باید ببینند که آیا در پایان کار، نتیجهای که گرفته شده بـا یافتـه هـا و اطلاعـات حاصـل از دادهها مطابقت می‌کند یا خیر ؟ به عبارت دیگر داور باید از خود بپرسد که براساس یافته‌های مطرح شده در این مقاله آیا ادعای نویـسندگان معقول و مستدل است؟ مثلاً اگر محققین براساس مطالعهای به این نتیجه رسیدند که MDCT برای تشخیص سنگهای کوچک کلیوی بسیار حساس است، نتیجهگیری و بیان اینکه روش (MDCT) برای بررسی کل سیستم اد راری حساس میباشد، براساس این مطالعه معقول بـه نظـر نمیرسد.
References -1 Hoppin FG Jr. How I review an original scientific article. Am J Respir Crit Care, Med 2002; 166: 1019-23.
-2 Benos DJ, Kirk KL, Hall JE. How to review a paper. Adv physiol Educ 2003; 27: 47-52.
دوره شانزدهم
8 چگونه مقالات پژوهشی را به روش علمی و ...
-3 Bordage G. Reason reviewers reject and accept manuscripts: the strengths and weaknesses in medical education reports. Acad Med. 2001: 76:889-96.
-4 Squires BP. Biomedical manuscripts: what editors want from authors and peer reviewers. Can Med Assoc J.
1989; 141: 17-19.
-5 Owen R. Reader bias. JAMA. 1982; 247: 2533-34.
-6 Roberts LW, Coverdale J, Edenharder K, Louie A. How to review a manuscript: a "down-to-earth" approach.
Acad psychiatry. 2004; 28: 81-7.
-7 Sylvia LM, Herbel JL. Manuscript peer review: a guide for health care professionals. Pharmacotherapy 2001;
21: 395-404.
-8 McGaghic WC, Bordage G, Shea J. Problem statement, conceptual framework, and research question. Acad
Med 2001; 76: 923-24.
-9 Regehr G. Presentation of results. Acad Med. 2001; 76: 940-42.
-01 Chew FS. Fate of manuscripts rejected for publication in the AJR. AJR. 1991; 156:627-32.
-11 Shea JA. Reviewer,s recommendation. Acad Med. 2001; 76: 952-53.
مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی – درمانی شهید صدوقی یزد دوره شانزدهم، شماره دوم، تابستان 1387

فرم داوری پایان نامه

لطفا از ارسال نامه بصورت مفتوح و یا از طریق دانشجو خودداری فرمایید.
نام و نام خانوادگی دانشجو: .................................. رشته .................................. . گرایش................................. عنوان پایان نامه...................................................................................................................................................................
نام و نام خانوادگی استاد داور: .......................................... آدرس محل کار:....................................................................
تلفن همراه............................................ تلفن ثابت.........................................................
معاونت پژوهش و فناوری واحد ملارد
تاریخ و امضاء
1. آیا مطالب ارایه شده با عنوان پایان نامه سازگاری دارد؟
بلی تا حدودی خیر
2. هدف از تحقیق...
روشن است تاحدودی روشن است روشن نیست
3. آیا به اندازه کافی کار تجربی برای پایان نامه انجام شده است؟
بلی تا حدودی خیر
4. آیا به اندازه کافی کار تئوری برای پایان نامه انجام شده است؟
بلی تا حدودی خیر
5. آیا ترتیب مطالب و فصل بندی پایان نامه مناسب است؟
بلی تا حدودی خیر
6. آیا نتایج بدست آمده در پایان نامه کاملا گویا می‌باشد؟
بلی تا حدودی خیر
7. آیا چکیده پایان نامه به اندازه کافی گویا می‌باشد؟
بلی تا حدودی خیر
8. آیا مطالب پایان نامه، با جمله بندی مناسب، صحیح و بدون غلط تایپی می‌باشد؟
بلی تا حدودی خیر
9. آیا نتایج بدست آمده با ادبیات علمی رشته مورد نظر مطابقت دارد؟
بلی تا حدودی خیر
10. آیا روش تحقیق متناسب با موضوع انتخاب شده است؟
بلی تا حدودی خیر
11. آیا جمع آوری اطلاعات با روش صحیح و علمی انجام شده است؟
بلی تا حدودی خیر
12. آیا اشکال ونمودارهای مورد استفاده در پایان نامه متناسب با محتوا‌ی مطالب می‌باشد؟
بلی تا حدودی خیر
13. آیا تعداد وارتباط منابع کافی می‌باشد؟
بلی تا حدودی خیر
14. آیا نتایج حاصل از پایان نامه کاربردی است؟
بلی تا حدودی خیر
اعلام نظر نهایی داور
با توجه موارد فوق، پایان نامه؛
در حد مطلوب تدوین شده است و به همین شکل قابل دفاع می‌باشد.
پس از انجام اصلاحات ذکر شده در هر بند قابل دفاع است.
به این صورت قابل دفاع نمی‌باشد و پس از اعمال تغییرات اساسی و داوری ارزشیابی مجدد دفاع امکان پذیر می‌باشد.
موضوع تحقیق در تخصص اینجانب نیست.
توضیحات لازم :

پرسش‌های مربوط به نحوه داوری مقاله

سوال 1- اینجانب برای دریافت نامه پذیرش چاپ مقاله عجله دارم. چقدر طول میکشد تا پس از ارسال مقاله نتیجه بررسی مقاله به نویسنده مسؤول اعلام گردد؟
پاسخ: برای دریافت نتیجه بررسی مقاله بایستی صبور باشید. شما میتوانید فرایند داوری مقاله را مطالعه نمایید. به دلیل آن که موضوع مقالات دریافتی گسترده است، مقاله برای داوران متفاوتی ارسال میگردد. هر داور با توجه به برنامه ریزی خود، مقاله را در فواصل زمانی متفاوتی ارزیابی مینماید. در بعضی از موارد داوران به سرعت نظرات داوری را به این دفتر ارسال میکنند و در پاره‌ای از موارد در زمان مناسب، نظرات داوران دریافت نمیگردد که این مجله عدم دریافت نظرات داوری را به آنان اعلام مینماید. در صورتی که باز هم نظرات ایشان به این مجله ارسال نگردد، مقاله را به داور جدید ارسال میکنیم. لذا پروسه بررسی و ارزیابی علمی مقالات با پراکندگی متفاوت موضوع و به تبع متفاوت بودن داوران علمی، ممکن است کمی طولانی شود. به طور معمول 2 تا 4 ماه زمان نیاز است تا در صورت قابل اصلاح بودن مقاله، نظرات داوران برای نویسنده مسؤول مقاله ارسال گردد. از طرفی زمان ارسال مقاله نیز اهمیت دارد به طوری که در اسفند ماه که به تعطیلات عید نزدیک می‌شویم و یا تابستان که اساتید بیشتر در مرخصی بسر می‌برند و یا در زمان اوج کاری امتحانات و پایان ترم، روال داوری مقاله کند میگردد.
پس از اصلاح مقاله توسط نویسنده مسؤول و ارسال نگارش دوم از مقاله، آن را مجدداً به منظور بررسی نهایی برای داوری ارسال می‌کنیم. هرچه اصلاحات مقاله کامل‌تر و دقیق‌تر باشد و به نظرات داوران به درستی پاسخ داده شده باشد؛ روند مشخص شدن وضعیت مقاله کوتاه‌تر می‌گردد. لذا توصیه میشود تا به نحوی قانع کننده به نظرات داوران، پاسخ دهید تا روند بررسی نهایی مقاله طولانی نشود و مقاله چندین بار اصلاح و نگارش نگردد. یکی از دلایل اصلی در عدم پاسخدهی مناسب نویسندگان آن است که خیلی سریع پاسخی به صورت عجله‌ای و سرسری به مجله ارسال مینمایند بدون آن که نکات مد نظر داوران را در مقاله لحاظ کرده باشند و یا از افراد باتجربه در زمینه اصلاح مقاله کمک گرفته باشند بعنوان مثال در مواردی لازم است تا با مشاور آمار مقاله و یا استاد راهنمای پایان نامه و دیگر افراد مجرب مشورت گردد و سپس اصلاحات به دفتر مجله ارسال شوند.
پس از دریافت نظریه نهایی داور مبنی بر انجام اصلاحات مناسب و موثر در مقاله و تاییدیه سردبیر، نامه پذیرش چاپ ارسال میگردد و قبل از این مرحله از ارسال نامه پذیرش چاپ معذور هستیم. زیرا در مواردی مقاله مورد پذیرش قرار نمیگیرد و ریجکت میگردد. زمانی acceptance letter ارسال میگردد که وضعیت مقاله نهایی شده و با تشخیص داور نهایی و سردبیر مناسب چاپ تشخیص داده شده باشد.
سوال ۲- مقاله را چه کسانی بررسی می‌کنند؟
پاسخ: مقاله برای بررسی علمی به داوران صاحبنظر و مرتبط با موضوع مقاله ارسال می‌گردد.
سوال ۳- آیا می‌توانم از اسامی داوران مقاله مطلع شوم؟
پاسخ: خیر - نام داوران محفوظ است.
سوال ۴- آیا داوران مقاله از اسامی نویسندگان مقاله اطلاع دارند؟
پاسخ: خیر – اسامی نویسندگان محفوظ است.
سوال ۵- چگونه می‌توانم از نحوه کار بررسی مقالات در مجله شما آگاه شوم؟
پاسخ: برای آگاهی نویسندگان، فرایند دقیق بررسی مقالات به صورت شماتیک توسط این دفتر طراحی شده است. شما می‌توانید به وب‌سایت مجله مراجعه نموده و بخش «فرایند ارزیابی و انتشار مقالات» را مطالعه نمایید.
سوال ۶- مدتی از ارسال مقاله گذشته است؛ اما با مراجعه به صفحه شخصی، به نظر می‌رسد که وضعیت مقاله تغییری نکرده است.
پاسخ: با توجه به نحوه پاسخگویی و تمایل داوران مقاله، ممکن است از طریق پست یا ایمیل ارسال شده باشد. لذا در وب سایت این طور به نظر می‌رسد که وضعیت مقاله تغییری نکرده است در حالی که خارج از وب سایت در حال بررسی است.
سوال ۷- با مراجعه به صفحه شخصی، در مقابل عبارت «در حال بررسی» و کلیک روی کلمه «مشاهده»، کلیک روی «پرونده مقاله» در بخش وضعیت داوری مشاهده می‌شود که ۲ پاسخ از داوران رسیده است؛ اما من نمی‌توانم نظرات داوری را مشاهده کنم.
پاسخ: بله ممکن دو پاسخ داوری دریافت شده باشد، منتها این دفتر پس از دریافت پاسخ همه داوران؛ نظرات آنان را در فرمت نامه انجام اصلاحات برای نویسنده مسوول مقاله در وب سایت آپلود می‌نماید. لذا بایستی تا تکمیل شدن داوری مقاله منتظر بمانید.

انواع داوری مقالات در مجلات علمی پژوهشی

موسسه دانش گستر فرنام، به عنوان ناشر مجلات علمی پژوهش کشور، همواره به دنبال راه‌کارهای آموزشی برای ارتقا سطح کیفیت داوری مقالات علمی است. امیدواریم با مطالعه این مطالب، ارزیابی‌های با کیفیت بر روی مقالات نویسندگان انجام گیرد.
داوری مقالات و متون علمی در حقیقت قضاوت (judgment) دقیق یک پروژه علمی است. این قضاوت موجب افزایش اعتبار (validity)، دقت (accuracy) و تقویت محتوای اثر علمی (content) می‌شود. در سال‌های جاری به کمک فن آوری‌های جدید و افزایش تقاضا برای انتشار سریع مقالات علمی اهمیت داوری همتا (peer review) نیز رشد چشمگیری یافته است. از سوی دیگر با این افزایش تقاضای نویسندگان برای داروی مقالات، اهمیت صحت و دقت در داوری مقالات نیز افزایش یافته و نویسندگان نیز با حساسیت و پیگیری بیشتری قضاوت مقالات توسط مجلات را پایش می‌کنند. در مطالعه بعمل آمده بر روی سه هزار نویسنده و داور در جهان نزدیک به هشتاد و پنج درصد آنها معتقد بودند که با قضاوت بهتر در مجلات رشد و آهنگ پیشرفت علمی نیز در آن مجلات افزایش می‌یابد. حدود نود سردبیران شرکت‌کننده در این نظرسنجی معتقد بودند که با افزایش دقت داوری، کیفیت علمی مقالات پذیرش شده در آن مجلات نیز افزایش یافته است که درنتیجه ارتباط مستقیم کیفیت داوری و افزایش ضریب نفوذ مجلات، آشکار گردیده است.
مسیر داوری در مجلات مختلف بر اساس استانداردهای نشر بین‌المللی و موسسه دانش گستر فرنام متفاوت است. بر اساس تجربه، سه الگوی داوری در پروسه دریافت تا تعیین تکلیف یک مقاله وجود دارد.
در الگوی اول، سردبیر یا شورای سردبیر، شخصا نسبت به وضعیت علمی و ادبی مقاله، اظهار نظر می‌کنند.
در الگوی دوم، سردبیر مسیر داوری را بر عهده کمک سردبیر (Associate editor) می‌گذارد.
در الگوی سوم، سردبیر از مسیر کمک سردبیر و یا با معرفی مستقیم خود، داور یا داورانی را برای اظهار نظر انتخاب می‌کند. بر اساس استانداردها و همین طور حجم مقالات، الگوی سوم، رایج‌ترین نوع داوری در جهان می‌باشد. این نوع داوری به دو صورت یک سو کور و دو سو کور انجام می‌شود.
بهتر است در حالت داوری الگوی سوم از حداقل دو داور و حداکثر سه داور استفاده شود.
با در نظر گرفتن زمان مورد نیاز برای داوری هر مقاله و زمان انتظار مطلوب پاسخ‌گویی به نویسندگان برخی مجلات ایرانی از یک داور نیز استفاده می‌کنند. موسسه فرنام، الگوی استفاده از یک داور برای یک مقاله را به هیچ عنوان پیشنهاد نمی‌کند. بهتر است با میانگین زمان 4 ساعت برای هر مقاله توسط یک داور، از حداقل نظر دو داور جهت ارزیابی وضعیت علمی یک اثر استفاده شود. گذشته از تعداد داوران برای بررسی یک اثر، جزئیات بیشتری درباره الگوی سوم وجود دارد.
داوری یک سو کور (Single blind peer review)
در این نوع داوری، نام داوران برای نویسندگان مشخص نیست. این روش، رایج‌ترین روش داوری مقالات است. گمنام بودن داور این اجازه را می‌دهد که تصمیم‌گیری درباره مقاله به صورت مستقل انجام گیرد و متاثر از نویسندگان و شرایط آنها نشود. همچنین آگاهی از سوابق نویسنده و مقالات قبلی منتشر شده توسط آنان این امکان را به داور می‌دهد که بتواند یک داوری کامل و مطلوب داشته باشد.
اما در این نوع داوری، نویسندگان احساس ترس می‌کنند که داورانی که در همان زمینه کار می‌کنند مقاله را رد کنند تا چاپ آن به تاخیر افتاده و آنها بتوانند همان کار را زودتر چاپ کنند. همچنین، داوران ممکن است از گمنامیشان استفاده کنند و نظرها و ارزیابی غیر دقیق و غیر عملی در مورد کارهای نویسندگان ارایه دهند. درست است که از محدودیت‌های این روش می‌توان به خطای سوگیری داور (Selection bias) و یا تداخل نظرات شخصی و یا اغراض داور (conflict of interest) اشاره نمود، اما با تمام مزایا و معایت این نوع داوری، رایج‌ترین سبک داوری در مجلات معتبر علمی جهان است.
داوری دو سو کور (Double blind peer review) یا (anonymous peer review)
در این نوع داوری از الگوی سوم، هم نویسندگان و هم داوران، گمنام هستند و یکدیگر را نمی‌شناسند. در ایران باتوجه به وجود سیستم‌های نرم افزاری پیشرفته مدیریت مجلات، ازین نوع داوری استفاده می‌شود. ناشناس ماندن نویسنده، از هرگونه تورش داور ( برای مثال، در مورد کشور نویسنده، یا یک کار اختلاف برانگیز قبلی) جلوگیری می‌کند. همچنین، مقالات داوران برجسته، صرفا بر اساس محتوی مقاله تا شهرت نویسنده داوری می‌شود.اما متاسفانه مشخص نیست که آیا مقاله واقعا می‌تواند همیشه، بویژه در حوزه‌های کاملا تخصصی کور بماند؟. داوران می‌توانند نویسندگان را بر اساس سبک مقاله، موضوع مقاله و خود ارجایی تشخیص بدهند. از جهتی عدم آگاهی داور از نام نویسنده، می‌تواند نتایج متفاوت و حتی مخالف دانسته‌های قبلی را نادیده انگاشته و تایید نکند. مسئولیت پذیری طرفین در داوری و انجام اصلاحات داوری در این مورد باید جدی گرفته شده و ناظران پروسه داوری، به دقت روند و کیفیت داوری را دنبال کنند.
داوری باز (Open peer review)
هم نویسندگان و هم داوران، در این پروسه مشخص هستند.امروزه برخی از دانشمندان معتقدند که این نوع داوری، بهترین شکل داوری برای جلوگیری از توصیه‌های غیر ضروری و توقف سرقت ادبی است و همزمان داوری مشفقانه و عادلانه را گسترش می‌دهد. در برابر این گروه، بعضی‌ها معتقدند که این نوع داوری، خیلی واقعی نیست زیرا ادب و احترام یا ترس از مواخذه‌های بعدی سبب می‌شود که داوران نظرات واقعی خودشان را بیان نکنند. برای مثال، داوران جوان ممکن است از ترس به خطر افتادن آینده شغلی، نظرات واقعی خویش‌ در مورد مقالات نویسندگان مشهور، را بیان نکنند. مطالعات مستقل از این نظر تا حدودی حمایت می‌کنند. همچنین با توجه به وضعیت داوری و اعمال نفوذ نویسندگان در مجلات، موسسه فرنام نیز این روش را اکنون برای جامعه انتشارات علمی ایران، مناسب نمی‌داند. اما بدیهی است که در این روش، مباحثه‌های علمی افزایش یافته و کیفیت داوری و همین طوری تولیدات علمی بهتر خواهد شد.

پاسخ به داوری مقاله – اشتباه داوری جزئی از داوری!

اگر یادتان باشد چند ماه پیش مطلبی درباره چاپ مقاله در ژورنال‌های خارجی در وبلاگ ترنسیس نوشتیم، به فراخور آن متن به توضیح اقدامات و احیانا چالش‌هایی پرداختیم که یک دانشجوی مفلوک در پروسه چاپ مقاله باید به آنها رسیدگی کند. یکی دوتا هم نبود و خلاصه نمی‌شد درباره بعضی موارد مفصل‌تر قصه بگیم. به همین دلیل قرار گذاشتیم مطلب مفصل‌تری درباره پاسخ به داوری مقاله یا (Reviewer comments respond) براتون بنویسیم. در مطلب امروز به بررسی جزئیات بسیار مهمی می‌پردازیم که در نحوه پاسخگویی به کامنت‌های‌ داور مقاله شدیدا به کارتون میاد. از همینجا به دوستانی که دنبال سابمیت کردن مقاله هستند سلام می‌کنم ????
با یک متن درباره آشنایی با حالت‌های مختلف ریجکت یک مقاله و نحوه پاسخ به داوری مقالات چطورید؟
پاسخ به داوری مقاله – عبور از تونل وحشت مسیر ژورنال‌های معتبر!
درمسیر نگارش یک مقاله ممکن است به موانع متعددی برخورد کنید که یکی از مخوف‌ترین آنها پروسه تایید شدن مقاله در میز داوری است. ریجکت شدن مقاله دانشگاهی، اتفاقی است که ممکن است برای هر دانشجویی که مقاله‌اش را برای ژورنال‌های معتبر سابمیت کرده‌ پیش بیاد. با اینکه این موضوع شدیدا استرس‌زاست اما اگر پروسه نگارش مقاله را بدانید از این اضطراب کاسته می‌شود. حتما راه حل‌هایی وجود دارد پاسخ به داوری مقاله را به صورت منطقی بدهید.
در این مطلب می‌خواهیم به این موضوع بپردازیم که اساسا پاسخ به داوری مقاله به شکل حرفه‌ای و صحیح باید چگونه باشد؟ آماده‌اید؟
قبل از پاسخ به داوری مقاله باید از دلایل ریجکت مطلع باشید!
اگر مقاله شما از سوی هیات داوران، و یا سردبیر یک مجله به طور کامل و بدون کامنت ریجکت شده‌است (مثلا به این دلیل که موضوع مقاله شما خارج از حوزه پژوهشی مجله مورد نظر است) یعنی پرونده سابمیت مقاله در آن ژورنال تمام است. اگر داوران مقاله را بدون کامنت ریجکت کنند معمولا دلایل علمی پشت قضیه است؛ اما گاهی ریجکت شدن توسط سردبیر و قبل از ارسال متن مقاله به بخش داوری همتا رخ می‌دهد. یعنی سردبیر مجله به دلایلی که قبلا در مطلبی که درباره دلایل ریجکت مقاله توضیح داده‌ایم، مقاله شما را قبل از مرحله نظارت فنی داوران ریجکت می‌کند.
حتما بخوانید:
مهمترین دلایل ریجکت مقاله در پروسه داوری - از برزخ تا بهشت!
این الزاما به این معنا نیست که مقاله شما اعتبار ندارد، بلکه ممکن است صرفا به این دلیل باشد که جای درستی برای انتشار مقاله انتخاب نکرده‌اید. اما اگر هیات داوران مجله برای مقاله شما comment گذاشته و زمانی تعیین کرده‌باشند تا تغییرات مورد نظرشان را اعمال کنید، این یعنی هنوز شانس چاپ مقاله در آن مجله وجود دارد. به همین دلایلی که گفتیم لازمه قبل از پاسخ به داوری مقاله از مهم‌ترین دلایل ریجکت مقالات مطلع باشید؛ دلایلی که در ادامه خیلی خلاصه به آنها اشاره می‌کنیم ولی شما سر فرصت مطلب قبلی ترنسیس را در اینباره بخوانید. (یک چیز دیگه، اگر احیانا برای ترجمه مقاله تخصصی نیاز به کمک داشتید میتونید روی سایت ترنسیس حساب کنید. تجربیات موفق و پرشمار ما در ترجمه متون تخصصی میتونه کمک زیادی بهتون بکنه و بار از دوش شما برداره!)
چرا سردبیر یا داوران مجلات مقالات ما را ریجکت می‌کنند؟
می توان لیست بلندبالایی نوشت از دلایلی که ممکن است براساس آن مقاله‌ای ریجکت شود. اما اگر بخواهیم به صورت مختصر به مهمترین دلایل اشاره کنیم، این دلایل عبارتند از:
مقاله شما برای مخاطبان مجله‌ی مورد نظرتان مناسب نیست (یعنی به حوزه پژوهشی یا Aims & Scope مجله ارتباط ندارد.)
مقاله دانشگاهی که نوشته‌اید در راستای اهداف رشته علمی‌تان تشخیص داده نشده و اطلاعات جدیدی را به آن رشته علمی اضافه نمی‌کند.
استانداردهای نگارشی، ارگونومی و فرمت مقاله‌نویسی رعایت نشده‌باشد.
شیوه تجزیه‌وتحلیل داده‌ها قابل اتکا نباشد.
مقاله شما بخشی از یک مقاله بزرگتر باشد که قبلا به چاپ رسانیده‌اید.
کاور لتر ندارید و اسامی مشارکت‌کنندگان در مقاله به درستی ذکر نشده‌باشد.
دلایل فنی و علمی – نقد متدولوژی یا شیوه ارزیابی و داده کاوی
حتما بخوانید:
اپلای (Apply) و مهاجرت تحصیلی - از تهران تا ونکوور
مراحل داوری مقاله – پاسخ سردبیر مجله به مقالات ارسالی چگونه است؟
۱- ریجکت مقاله بدون کامنت (Reject without comment)
شاید از هر روانی برگشت خوردن مقاله بدون هیچ کامنت و توضیحی برای شما بسیار سخت باشه، طبیعی هم هست. شاید احساس می‌کنید تلاش‌های شما که در طی نگارش مقاله متحمل شده‌اید نادیده و بی ارزش گرفته شده‌است. شاید حتی در مقایسه با آنچه قبلا بوده‌اید، تلاش‌هایی که برای نگارش مقاله‌تان کرده‌اید در کل زندگی شما بی‌سابقه بوده باشد! اینها همه قبول… اما برگشت مقاله بدون کامنت یا desk rejection تقریبا دو حالت دارد؛
– موضوع پژوهش شما با Aims & Scope مجله تناسب نداشته باشد.
– فرمت مقاله نویسی رعایت نشده‌باشد یا زبان نگارشی مقاله دچار ایرادات جدی باشد.
در این دوحالت سردبیر مجله ناچار می‌شود بدون هیچ نقطه نظری مقاله شما را ریجکت کند.
اگرچه اگر فقط و فقط دلیل اول بخواهد مانع انتشار مقاله در یک ژورنال باشد معمولا سردبیر آنرا به اطلاع نویسنده می‌رساند.
در این شرایط امکان چاپ مقاله در ژورنال مربوطه به طور قطعی میسر نیست و نویسنده باید پس از بازبینی مجدد آن‌را به ژورنال دیگری ارسال کند.
۲- پیشنهاد کردن یک ژورنال برای ارسال مقاله (Recommend transfer to another journal)
این سبک پاسخ سردبیر مجله در وهله اول به همان دلیل است که بالاتر گفتم. در دل این خبر بد یک خبر خوب هم هست؛ اینکه مقاله شما ایرادات فاحش ندارد که بخواهد بدون ارسال به بخش داوری مقاله ریجکت شود. معمولا انتشاراتی که در زمینه چاپ مقالات علمی فعالیت می‌کنند مجلات مختلفی در زمینه‌های مختلف دارند، از قضا ممکن است سردبیر این مجلات یک نفر باشد. اگر سردبیر مجله‌ای که مقاله تان را برایش ارسال کرده‌اید احساس کند مقاله برای مجلات دیگر این نشریه مناسب‌تر است به شما پیشنهاد می‌کند مقاله تان را به جای مجله فعلی به مجله دیگر ارسال کنید.
۳- ارسال مقاله به بخش داوری همتا (Send the manuscript for peer review)
این پیام یعنی از خان اول به سلامت گذر کرده‌اید. در انتخاب مجله تصمیم صحیحی گرفتید و اصول مقاله نویسی و زبان نگارش آن در حد استاندارد بوده‌است. از اینجا به بعد مسئولیت بررسی مقاله شما به عهده داوران مجله است. به این مرحله به اصطلاح داوری همتا می‌گویند. پس از اعمال نظر داوران در این مرحله، پروسه پاسخ به داوری مقاله استارت می‌خوره!
پاسخ داوران پس از مرحله داوری | برای پاسخ به داوری مقاله قبل از هر چیز خشمتونو قورت بدید!
بالاتر اشاره کردیم که یکی از مدل‌های ریجکت مقاله، حالتی است که هیات داوران بعد از بررسی متن پژوهش، آن را از نظر علمی دچار اشکالات اساسی یا جزئی می‌بیند و تایید مقاله را تا زمان اصلاح این موارد عقب می‌اندازند. به طور کلی داوری مقالات، از چند حالت خارج نیست. حالت خوشگل ماجرا همون اکسپت و تاییدیه مجله برای چاپ مقاله شماست ????
اونایی که این حالتو تجربه کردند، معمولا در چندمرحله اصلاحات داوران را روی مقاله اعمال کرده‌اند. خیلی به ندرت پیش می‌آید که مقاله شما یک ضرب تاییدیه یک مجله را بگیرد؛ (فرقی هم نمی‌کنه نگارنده مقاله امیرحسین رحیم دباغ باشه یا ایلان ماسک، صاحب کمپانی تسلا!)
1. پذیرش مقاله به شرط اعمال تغییرات جزئی
موضوع این است که شما ممکن است با یک هیات داوری شبیه کنیز حاج باقر طرف باشید. خودمانی‌اش میشه اینکه تیم داوری شاید دلش نمیخواسته مقاله شما در همان گام اول یک ضرب تایید بشه ????
در هر حال این پیام یعنی کار شما از دید هیات داوران نیاز به اعمال تغییرات جزئی دارد، اما کلیت آن مورد قبول آنها قرار گرفته‌است. درهر حال مبارکه و بگید بیاره ناپلئونی ره ???? چون پاسخ به داوری مقاله در این حالت خیلی پیچیده نمیشه معمولا…
2. پذیرش به شرط اعمال تغییرات اساسی
اگر این کامنت به شما ایمیل شد، یعنی مقاله‌تان به خانه تکانی نیاز دارد. احتمالا این قدم، زمان‌‌بر‌ است و کمی عصبانی تان خواهد کرد. ولی چاره‌ای نیست. باید به سازشان برقصید؛ این جواب یعنی کلیات مقاله شما مورد پذیرش است اما در موارد متعددی نیازمند اعمال تغییرات جزئی یا کلی است.
3) بازبینی اساسی و ارسال مجدد
خونسرد باشید! مقاله شما مقاله بدی نیست. ولی خب، تقریبا باید آن را دوباره بنویسید. واضح‌تر بگویم، مقاله شما و ایده مرکزی تان اصلا بد نیست؛ فقط نحوه پرداختن شما به مسئله دردسرساز است. باید روش‌شناسی آن را بازبینی کنید، دوباره کار کنید و بنویسید، شاید حتی نتیجه دیگری هم بگیرید. البته این از قبل مشخص نیست. نتیجه‌ی کار شما را پژوهشتان مشخص می‌کند. این کامنت داوران در اصطلاح دانشگاهی‌ها به رد مشروط معروف است.
4) ریجکشن
متاسفم! مقاله تان پذیرفته نشده‌است. این واضح‌ترین پیامی است که ممکن است دریافت کنید و جای چانه زنی هم ندارد. در این موقعیت هولناک به شما حتی فرصت برای پاسخ به داوری مقاله نمی‌دهند.
پاسخ به داوری مقاله چگونه است؟
بعد از آشنایی با انواع کامنت‌هایی که داوران یا سردبیران مجلات به مقاله می‌دهند؛ مرحله مهم‌تر این است که پاسخ به داوری مقاله را چگونه و با چه لحنی انجام دهید. هم باید به لحن خود توجه کنید و هم به نحوه پاسخ دادنتان. بالاخره هیات داوران هر مجله، متخصصان رشته شما و حتی احتمالا از اساتید شما هستند.
اینجا ما پیشنهاداتی به شما ارائه می‌کنیم تا بتوانید در پروسه جواب به داوری مقاله با دشواری کمتری مواجه بشید. البته پیشنهادات ما شامل اصلاحات تخصصی و علمی متن مقاله نیست؛ ما توجه شما را به ریزه‌کاری‌هایی جلب می‌کنیم که ممکن است در ظاهر خیلی چشمگیر نباشند، اما در نهایت خیلی کارتان را جلو می‌اندازند.
حتما بخوانید:
مهاجرت کاری – وقتی تابلوی تعویض کشور بالا می‌رود
حفظ آرامش و پرهیز از لجبازی – گام اول پاسخ به داوری مقاله
به نظر من بهتر است بعد از اینکه ایمیلی دریافت کردید، کمی به خودتان فرصت بدهید و آرامشتان را بدست آورید. طبیعی است که به هم بریزید، عصبانی و حتی کمی هم ناامید شوید. اما طبیعی نیست که برای مدت طولانی در این حال بمانید. زود خودتان را جمع و جور کنید و اوضاع را تحت کنترل بگیرید. چون عصبانیت شما می‌تواند باعث شود حتی کامنت‌ها را درست نفهمید و مراحل پاسخ به داوری مقاله را به خوبی طی نکنید. نفس عمیق و ریلکسیشن!
کامنت‌ها را لیست کنید – برای پاسخ به داوری مقاله بیش از آنها منظم باشید!
راستش را بخواهید احتمالا داوران خیلی وقت ندارند بعد از سابمیت مجدد، مقاله شما را از اول بخوانند. بنابراین برای پاسخ به داوری مقاله، به جای اینکه تغییرات مورد نظر داوران را در خود متن اعمال کنید، آن‌ها را جدا کنید و در متنی جداگانه با ارجاع به متن اصلی بنویسید.
مهم این است که پاسخی که به داور می‌دهید واضح باشد. بر همین اساس بهتر است هر تغییری را مشخصا زیر همان نظر اعمال کنید و بگویید که این تغییرات مربوط به کجاست (حتی لازم است شماره صفحه، پاراگراف و خط را هم دقیق بنویسید! بله!) و اینطوری باعث می‌شوید داور گیج نشود و متوجه اصلاحات شما بشود.
قرار نیست که شما با همه کامنت‌ها الزاما موافق باشید و هر چه داوران گفته‌باشند را در متن خود اعمال کنید. ولی اگر می‌خواهید یک کامنت را رد کنید، باید دلیل خوبی داشته‌باشید. اگر لازم است، در استدلال خود به منابع و مقالات ISI دیگر هم ارجاع بدهید.
حواستان به جزئیات و ریزه کاری‌های کامنت داوران باشد
باور کنید در پاسخ به داوری مقاله جزئیات گاهی بیشتر از کلیات متن شما مهم می‌شوند. مثلا اگر از شما خواسته‌ شده که داده‌های خود را دقیق تر متن ارائه دهید یا مثلا دوباره آن‌ها را تفسیر کنید، می‌توانید آزمایش‌هایی را که انجام داده‌بودید، به طور دقیق ذکر کنید یا اگر ممکن است، حتی دوباره آن‌ها را انجام دهید. حواستان باشد جوری بنویسید که داوران را بین دو فایل اولیه و اصلاحی خود سردرگم نکنید. مرتب و روشن بنویسید.
در پاسخ به کامنت‌های داوران نهایت ادب را رعایت کنید
یادتان باشد داوری مقالات مسئله شخصی نیست. شبیه کشتی گیرانمان نباشید که وقتی می‌برند یاد خدا می‌کنند و وقتی می‌بازند، یاد غرض و مرض کمیته داوران می‌افتند! مطمئن باشید هیچکس نسبت به شما کینه شخصی ندارد. پس در پاسخ به داوری مقاله؛ اگر با کامنتی موافقید، آن را مستقیما اعمال کنید و به متن اصلی ارجاع دهید. ولی اگر مخالفید، در پاسخ به داوری مقالات سعی کنید در نهایت ادب با ارائه دلیل و مدرک مخالفت خود را اعلام کنید. اگر بخواهید می‌توانید به منابع و مقالات دیگر هم ارجاع بدهید.
کامنت تغییر اساسی دقیقا یعنی چه؟
مختصر و مفید بگوییم تغییر اساسی یعنی شخم زدن متن. وقتی شما از طرف مجله مورد نظرتان کامنت تغییر اساسی دریافت می‌کنید می‌تواند چند معنا داشته باشد:
1) کم و زیاد کردن تعداد کلمات متن:
می‌دانیم که این کار واقعا دشوار و دردناک است! ولی چاره‌ای نیست. شاید حتی مجبور باشید تا نیمی از متن خود را حذف کنید یا اصلا به اندازه نیمی دیگر به آن اضافه کنید. تعداد کلمات متن در یک مجله، به استانداردهای آن برمی‌گردد؛ وگرنه سردبیر و هیات داوران با شما پدر کشتگی ندارند!
2) اضافه کردن داده‌های بیشتر یا بازبینی در روش شناسی:
شنیده‌اید که می‌گویند فلان کس در کارش لنگ می‌زند و جای پایش خیلی محکم نیست؟ گاهی شما هم همین وضعیت را پیدا می‌کنید. ممکن است واقعا داده‌ها و آزمایش‌هایی که انجام دادید – البته با تمام زحمات انکارناپذیرش- برای اثبات فرضیه تان کافی نباشد. به همین دلیل شاید مجبور شوید در پاسخ به داوری مقالات داده‌ها و آزمایش‌هایتان را بیشتر کنید.
شاید چیزی که سخت‌تر از ارائه این داده‌ها باشد، بازبینی روش‌شناسی مقاله تان است! فکر کنید باید بشینید به یک مطلب x با یک دیدگاه جدید نگاه کنید و بعد دوباره نتیجه گیری کنید که ممکن است با نتیجه اولیه هم یکی نباشد. خدا صبرتان بدهد، چون وقتی با چنین کامنتی از سمت داوران مواجه بشید، در پاسخ به داوری مقاله یکجورایی باید یک متن جدید برایشان بفرستید.
مدارک مورد نیاز برای پاسخ به داوری مقاله را آماده کنید!
هر مجله‌ای فرمت نگارشی خاص خود را دارد. علاوه بر اینکه شما باید مقاله را در فرمت آن مجله بنویسید، باید یک سری مدارک را هم برای پاسخ به داوری مقالات به کار خود ضمیمه کنید. بالاخره همه جا کاغذبازی هست و تمامی هم ندارد. در اینجا به طور مختصر درباره این مدارک توضیح می‌دهیم:
نامه معرفی یا Cover Letter
با نامه فدایت شوم اشتباهش نگیرید. اما بهتر است در پاسخ به داوری مقالات، این نامه را خیلی مودبانه بنویسید. از ویراستار صمیمانه تشکر کنید که امکان بازبینی در مقاله را برای پاسخ به داوری مقاله فراهم کرده است. سپس توضیحات کلی بدهید و درخواستتان را به طور مختصر برای ارزیابی دوباره کارتان ارائه دهید. اگر این نامه را فارسی نوشته‌اید، می‌توانید با اطمینان خاطر آن را برای ترجمه به ترنسیس بسپارید ????
فهرستی از پاسخ‌هایتان به داوری مقالات
کامنت‌های داوران و پاسخ‌هایی که شما به آن‌ها داده‌اید باید به صورت جداگانه ضمیمه شوند. این جدا بودن باعث می‌شود ارزیابی مجدد کار شما برای داوران راحت‌تر شود.
داکیومنتی که تغییرات در آن اعمال شده است (Track changes document)
در این برگه باید تغییراتی که اعمال کرده‌اید را مشخص کنید. یعنی باید برای پاسخ به داوری مقاله، در یک نسخه از متن اولیه‌تان، قسمت‌هایی را که نقد شده‌اند‌هایلایت کنید تا داور و ویراستار مجبور نشوند متن را به طور کامل دوباره بخوانند.
نسخه نهایی را هم باید ارسال کنید
در این نسخه شما باید متن اصلاح شده‌ی خود را ارائه کنید؛ یعنی متن اصلی خودتان به همراه تغییراتی که باید در پاسخ به داوری مقالات آن را اعمال کرده‌اید. این نسخه کار ویراستار و داوران را در خواندن و بازبینی متن آسان‌تر می‌ کند.
تشکر از الطاف همایونی علیجناب داور فراموش نشه!
داوران عاشق چشم و ابروی شما نیستند (باشند هم اینجا جای ابرازش نیست). درست است که بابت کارشان پول دریافت می‌کنند، اما بهرحال زمان نسبتا زیادی می‌گذارند و با متن شما سروکله می‌زنند. آن‌ها نهایتا می‌خواهند به کار شما کمک کنند. به نیت خیر آن‌ها شک نکنید. در انتهای پاسخ به داوری مقالات حتما حتما از داوران و زحمت‌هایشان تشکر کنید.
حتما بخوانید:
چگونه یک کتاب ترجمه کنیم؟
نمونه جواب‌های متداول در پاسخ به داوری مقاله
حین نگارش متن خیلی دلم می‌خواست نمونه‌ای از پاسخ به داوری مقاله رو برای شما ارائه کنم. مطلبی رو در وبلاگ شبکه مترجمین دیدم که خالی از لطف نیست بخشی از اونو اینجا بیارم.
اگر داور چشمش ته اسکانی است!
اگر حس می‌کنید داوران اصلا متن شما را به درستی نخوانده‌اند بهتر است به روش زیر این کار را انجام دهید:
We did not intend to indicate [بهتر است اینجا نظر اشتباه داور را بگویید], and we have therefore altered the text to specify that [نتیجه‌گیری درست خودتان را اینجا بنویسید].
اگر داور شوت بزند!
اگر می‌خواهید به داوران بگویید که آن‌ها احتمالا منظور متن شما را خوب نفهمیده‌اند؛ می‌توانید در پاسخ به داوری مقاله بنویسید که سعی می‌کنید منظورتان را برایشان شفاف‌تر توضیح دهید.
Several statements that we made were more ambiguous than intended, and we have adjusted the text to be clearer.
اگر داور فلسفه بافت چه کنیم؟
اگر بخواهید بگویید آزمایش‌هایی که داوران خواسته‌اند تا شما آن‌ها را انجام دهید زیاد طولانی هستند، پاسخ به داوری مقاله را به این شکل بیان کنید:
The suggested experiment is interesting and would provide additional information about…, but we feel that it falls outside the scope of this study.
اگر سوال بی جوابی پرسید چگونه برای داوری مقاله اقدام کنیم؟
اگر داوران خواسته باشند جواب سوالی را بنویسید که تا به حال مرجع موثقی برای پاسخ به آن پیدا نشده‌است، می‌توانید برای پاسخ به داوری مقاله از این جمله استفاده کنید:
This is a valid and important question, and we are curious what the results would be. However, we are unaware of any studies that provide the answer.
اگر داور از قوم بنی اسرائیل بود چه؟
اگر می‌خواهید از داوران بخواهید ایرادات بنی اسرائیلی نگیرند و بیخیال شوند؛ بهتر است بگویید:
We apologize for this error, and we have corrected the text as suggested.
البته باید حواستان به شیوه نامه‌های هر مجله هم باشد. ولی با رعایت این نکات احتمالا مرحله حساس داوری، و نیز پاسخ به داوری مقاله کمی ساده تر بشه.

نحوه پاسخ به داوری مقاله

پذیرش نقد و دفاع از پژوهش با تمرین و تکرار است. همچنین لازم است از روش‌هایی که تکنیک‌های آن به اختصار (CALM) خوانده می‌شوند.
درک کنید (آرامش خود را از دست ندهید) Comprehend
وقتی نامه‌ی نتیجه‌ی داوری را دریافت می‌کنید، نظرات داوران را با دقت بخوانید، و زمان کافی صرف کنید تا منظور داوران را به خوبی درک کنید و بدانید چه خواسته‌ای از شما دارند و برای پاسخ به داوری مقاله چه کار باید بکنید. وقت کافی برای پاسخگویی به نامه‌ی اعلام نتیجه به شما داده می‌شود، پس وسوسه نشوید که بلافاصله به نامه داوری مقاله جواب بدهید. خوب است بدانیم این نامه در پروسه‌ای به نام داوری همتا تهیه شده است و برای اطلاعات بیشتر می‌توانید پست بلاگ درباره داوری همتا را مطالعه کنید.
در عین حال که باید مهلت تعیین‌شده برای بازبینی و ارسال مجدد را در نظر داشته باشید، اندکی صبر کنید و به خودتان برای درک درست نظرات داوران زمان بدهید، و روز بعد دوباره به سراغ آنها بروید. با صبر، آرام می‌شوید و پاسخ هیجانی و احساساتی به نظرات نمی‌دهید که بعداً باعث پشیمانی شود.
پاسخ دهید (اصلاح کنید یا دفاع کنید!) Answer
یکی از اثرات داوری تخصصی این است که مؤلف را ترغیب می‌کند تا پژوهشی قوی‌تر ارائه دهد. به این فرایند به چشم فرصتی نگاه کنید که به شما داده شده است تا متن پژوهش خود را اصلاح کنید و بهبود ببخشید، تا در نهایت بتواند برای سایر محققان نیز مفیدتر باشد. بعد از این که یک روز برای بررسی و درک نظرات داوران وقت گذاشتید، برای پاسخگویی به آنها آماده شوید. حالا وقت آن است که به مهارت‌های تحلیلی ذاتی خود اعتماد کنید.
به یاد داشته باشید که ویراستار ژورنال پاسخ شما را دریافت می‌کند و ممکن است آن را برای داور مقاله نیز ارسال کند. پاسخی که می‌دهید باید مؤدبانه و واقع‌گرایانه باشد، و در عین اختصار، همه‌ی مطالب لازم را بیان کند. جایی برای خودنمایی در پاسخ ارسالی وجود ندارد. در ابتدا از داور تشکر کنید که نقاط ضعف مقاله‌ی شما را مشخص کرده و فرصتی در اختیارتان قرار داده است تا بتوانید مقاله را پیش از انتشار، اصلاح کنید.
آموختن روش مخالفت مؤدبانه شاید کار آسانی نباشد، اما در عین حال، مخالف بودن با برخی نظرات داور نیز به خودی خود ایرادی ندارد. نظر مخالف خود را به شکلی مؤدبانه بیان کنید و پاسخی درست و منطقی بدهید که مبتنی بر شواهد و دلایل باشد.
فهرست کنید (فهرستی آماده کنید و آن را به دقت مرور کنید!) List
یکی از بهترین شیوه‌های پاسخ دادن به تمام نظرات قیدشده توسط داور این است که فهرستی آماده کنید. داور نباید مجبور شود برای یافتن تغییرات اعمال‌شده کل متن شما را دوباره بخواند.
برای نظم و ترتیب بیشتر در فهرست خود، هریک از نظرات داور را قید کنید و جداگانه پاسخ دهید. از دام جواب‌هایی مانند «جواب داده شد» یا «در نسخه‌ی اولیه اصلاح شد» اجتناب کنید. پاسخ‌های خود را روشن و مشخص بیان کنید (متن اصلاح‌شد‌ه‌ی حاوی پاسخ خود را پایین نظر داور کپی کنید) و دقیقاً مشخص کنید که این بخش در کجای متن قرار می‌گیرد (شماره‌ی صفحه و خط را ذکر کنید). به این ترتیب، داور به راحتی متوجه می‌شود که تمام نظرات و نکات ذکرشده را در نظر گرفته‌اید و می‌تواند پاسخی را که به هریک از موارد مطرح‌شده داده‌اید بررسی و ارزیابی کند.
باملاحظه باشید (کار ویراستار را راحت کنید. مطمئن باشید ویراستار قدر این کار شما را می‌داند!) Mindful
ویراستارها مشغله‌ی کاری زیادی دارند، پس ملاحظه‌ی آنها را بکنید! وقتی نسخه‌ی اولیه‌ی مقاله را به صورتی منظم و مرتب تحویل می‌دهید، به آسان شدن و کارآیی فرایند بررسی آن کمک می‌کنید. شما باید مقاله خود را دقیقا مطابق با قالب اجزای مقاله که در سایت ژورنال یا کنفرانس مربوطه آورده شده‌است آماده کنید.

در ارسال مجدد باید موارد زیر را ضمیمه کنید:

نامه‌ی معرفی
نامه‌ی معرفی مختصر و مؤدبانه‌ای خطاب به ویراستار باید همراه مقاله‌ای باشد که دوباره ارسال می‌شود. این نامه که معمولاً توسط نویسنده‌ی مسئول نوشته می‌شود، باید حاوی توضیحاتی درباره‌ی مقاله‌ی ارسالی و درخواست مختصر ارزیابی مجدد باشد. تشکری صمیمانه از ویراستار برای فراهم کردن فرصت اصلاح و ارائه‌ی مجدد مقاله نیز می‌تواند تأثیر خوشایندی داشته باشد. می‌توانید این نامه را به فارسی نوشته و برای اطمینان از ترجمه فارسی به انگلیسی صحیح، آن را برای شبکه مترجمین ایران ارسال کنید تا با خیال آسوده ترجمه شود.
فهرست پاسخ‌ها
فهرست نظرات داور و پاسخ‌هایی که به هریک از آنها داده‌اید نیز باید ضمیمه شود. چنین فهرستی هم شما را به عنوان شخصی منظم و صاحب روش معرفی می‌‌کند و هم کار بررسی مجدد مقاله را برای ویراستار آسان می‌کند.
برگه‌ای که تغییرات ایجادشده در متن را مشخص می‌کند (Track changes document)
در نسخه‌ای که برای پاسخ به داوری مقاله ارسال می‌کنید، تغییراتی را که در متن اعمال کرده‌اید علامت‌گذاری کنید. از ابزاری مانند «Track Changes» در مایکروسافت ورد یا ابزارهای مشابه دیگر استفاده کنید تا نشان دهید در چه بخش‌هایی از متن چه تغییراتی داده‌اید. این روش آسان‌ترین راه است که به ویراستار نشان دهید تمام تغییرات موجود در فهرست را در متن اعمال کرده‌اید.
نسخه‌ی نهایی
یک نسخه‌ی نهایی از متن اولیه را نیز ضمیمه کنید که به عنوان «پاک‌نویس» شکل نهایی متن را نشان می‌دهد. چنین فایلی معمولاً به عنوان «نسخه‌ی اولیه» بارگذاری می‌شود و، به این ترتیب، ویراستار می‌تواند مقاله‌ی شما را بدون مزاحمت نشانه‌ها و جزییات اصلاحی بخواند و اطمینان پیدا کند که کارتان آماده است.
لزومی ندارد بازبینی مقاله کار پراسترسی باشد. اگر آرامش و خونسردی (CALM) خود را حفظ کنید، بهترین فرصت انتشار مقاله را به خود هدیه می‌دهید. موفق باشید!
دانلود برخی منابع کمکی برای نوشتن پاسخ صحیح به داوری مقالات ISI
نمونه نامه معرفی یا Cover Letter از ژورنال معتبر JBC در حوزه بیوشیمی به همراه پاسخ جزء به جزء به نظرات هر یک از داوران مقاله: دانلود
نمونه پاسخ از مجله بسیار مشهور نیچر در قالب ورد توجه کنید که این مجله به نامه مذکور Rebuttal Letter می‌گوید: دانلود
نمونه پاسخ به داوری مقاله نکته به نکته یا Point to Point پیشنهادی یک ژورنال چشم‌پزشکی الزویر: دانلود
قالب ساده و کاربردی پاسخ به داوری مقاله:
برگرفته از این منبع: Response Letter Template
نمونه‌ی پاسخ به نظرات داور
این جمله‌ها فقط به عنوان نمونه در این بخش آمده‌اند. شما هم باید نظرات خود را در قالب واژه‌های خاص در پاسخ به داوری مقاله خودتان بیان کنید.
چیزی که می‌خواهید بگویید: اصلاً نوشته‌ی ما را نفهمیده‌اید!
نمونه پاسخ صحیح: Several statements that we made were more ambiguous than intended, and we have adjusted the text to be clearer.
چیزی که می‌خواهید بگویید: هیچ کس جوابی برای این سؤال ندارد.
نمونه پاسخ صحیح: This is a valid question, and we are actively pursuing the answer in our lab. یا اینکه This is a valid and important question, and we are curious what the results would be. However, we are unaware of any studies that provide the answer.
چیزی که می‌خواهید بگویید: چنین تجربه یا آزمایشی صد سال طول می‌کشد!
نمونه پاسخ صحیح: The suggested experiment is interesting and would provide additional information about…, but we feel that it falls outside the scope of this study.
چیزی که می‌خواهید بگویید: ادعا نمی‌کنیم چیزی را اثبات کرده‌ایم- مطالبی که مطرح کردیم فقط فرضیه‌ی ما بود.
نمونه پاسخ صحیح: We agree that this explanation is speculative at this time, and we have edited the text to state that our conclusion is only suggested by our results. Note: you will need to make some changes to the text to further emphasize that you were stating a hypothesis, even if you felt it was obvious before.
چیزی که می‌خواهید بگویید: اصلاً مقاله‌ی ما را نخوانده‌اید!
نمونه پاسخ صحیح: We did not intend to indicate [insert mistaken assertion by reviewer here], and we have therefore altered the text to specify that [insert correct conclusion here]. Note: As before, you’ll have to change some wording.
چیزی که می‌خواهید بگویید: خیلی روی نکات دستوری سخت‌گیری بی‌دلیل می‌کنید! (البته اگر با شیوه‌نامه نگارش مقالات هر ژورنال آشنایی داشته باشید و آن را رعایت کنید معمولاً مشکلی پیش نمی‌آید. قبلاً شیوه‌نامه IEEE را به طور مفصل معرفی کرده‌ایم.)
نمونه پاسخ صحیح: We apologize for this error, and we have corrected the text as suggested.
چیزی که می‌خواهید بگویید: سواد انگلیسی نوشتن من از شما خیلی بهتر است! چرا روی ایرادهای سهوی و املایی متن من دست گذاشته‌اید؟
نمونه پاسخ صحیح: Our manuscript has been reviewed by a colleague and revised to improve readability.

ده قانون ساده برای پاسخ دادن به نظرات داوران

قانون اول: ابتدا پاسخی اجمالی بدهید و سپس نظرات داور را به طور کامل نقل کنید.
قانون دوم: ادب و احترام را نسبت به همه‌ی داوران حفظ کنید.
قانون سوم: اشتباهات خود را بپذیرید.
قانون چهارم: پاسخ‌های جامع بدهید.
قانون پنجم: به تک‌تک نکات مطرح‌شده توسط داوران پاسخ بدهید.
قانون ششم: با استفاده از تایپوگرافی، دنبال کردن تغییرات را برای داور آسان‌تر کنید.
قانون هفتم: در صورت امکان، پاسخ خود را با جوابگویی مستقیم به نکته‌ی مطرح‌شده آغاز کنید.
قانون هشتم: تا جایی که ممکن است، کاری را که داور خواسته است انجام دهید.
قانون نهم: تغییراتی را که در مقایسه با نسخه‌ی قبلی اعمال کرده‌اید، به روشنی مشخص کنید.
قانون دهم: اگر لازم است، پاسخ خود را تکرار کنید.

منبع Ten simple rules for writing a response to reviewers

ارزیابی مقاله ISI

از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله‌های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می‌باشد.
این گزارش حاوی اطلاعات ارزشمندی پیرامون مجله‌ها و رتبه بندی آنها می‌باشد. فاکتور تأثیر (Impact Faktor)، برای نخستین بار در سال 1995 و توسط بنیانگذار ISI گارفیلد Garfield مطرح شد و به سرعت به صورت دستورالعملی جهت گزینش بهترین مجله‌ها به کار رفت. حقیقت این است که این فاکتور ابزار کاملی برای اندازه گیری کیفیت مقاله‌ها نمی‌باشد، بلکه چون روش بهتری وجود ندارد و در حال حاضر نسبت به دیگر معیارها برای ارزیابی علمی از مزایایی برخوردار است، لذا عموماً مورد استفاده قرار می‌گیرد. JCR بیش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعی از سال 1997 به بعد در بر می‌گیرد و با استفاده از آن می‌توان مجله‌ها را در حوزه‌های تخصصی، طبقه بندی و شاخص‌های رتبه بندی آنها را بررسی کرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمی آن در بر گیرنده بیش از 5900 ژورنال علمی و نسخه علوم اجتماعی مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طریق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراک قابل بررسی است.

چگونه یک مقاله ISI ارزیابی می‌شود؟

برای اینکه بتوانید یک مقاله بنویسید، لازم است در این زمینه اطلاعاتی داشته باشید. اگر این مقاله را برای مؤسسه اطلاعات علمی ISI می‌نویسید، احتمالاً برایتان مهم است که بدانید این مقاله‌ها چگونه ارزیابی می‌شود. امروزه ارزیابی مقاله‌های علمی یکی از دغدغه‌های جوامع علمی می‌باشد. مؤسسه اطلاعات علمیISI برای ارزیابی تحت پوشش فهرست نویسی خود، سه شاخص در نظر گرفته است: 1- فاکتور تأثیر گذار (IF): این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی‌ترین شاخص ارزیابی مجله‌ها از نظر ISI است.
2- شاخص فوری(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله‌های منتشر شده مجله در سال مورد ارزیابی تقسیم بر تعداد مقاله‌های منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. این شاخص در حقیقت شیب رشد منحنی ارجاعات را بیان می‌کند. 3- شاخص نیمه عمر استناد(Cited Half-Life):نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد، تعداد سال‌هایی است که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم.
به عبارت دیگر، این شاخص مدت زمانی که نیمی از کل استنادات به آن مجله صورت پذیرفته باشد را نشان می‌دهد و در حقیقت سرعت کاهش میزان ارجاعات به مجله را بیان می‌کند. بدیهی است که وقتی مقاله‌های یک مجله ارزش خود را برای ارجاعات، زود از دست بدهند (مقاله‌ها سطحی باشند و خیلی زود بی ارزش شوند)، تنها به مقاله‌های جدید مجله ارجاع داده می‌شود. این موضوع باعث می‌شود که نیمه عمر ارجاعات به مجله کاهش یابد. بنابراین هر چه نیمه عمر ارجاعات به مجله بیشتر باشد، نشان می‌دهد که ارزش مقاله‌های مجله در طول زمان بیشتر حفظ شده است و هنوز مورد ارجاع قرار می‌گیرند.
در مجموع هرچه نیمه عمرارجاعات به یک مجله بیشتر باشد، ارزش مجله بالاتر می‌رود. در پایان هر سال، مجله‌های تحت پوشش فهرست نویسی ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزیابی می‌شوند. معیارهای ارزیابی و سنجش همان شاخص‌های ارزیابی ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) می‌باشند. نتایج این ارزیابی نیز درگزارش‌های ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام می‌شود. در بین فاکتورهای بالا، فاکتور تأثیر، کاربردی‌ترین شاخص می‌باشد و امروزه به طور گسترده‌ای در درجه بندی و ارزیابی مجله‌های مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فاکتور در حقیقت توانایی مجله و هیأت تحریریه آن را در جذب بهترین مقاله‌ها نشان می‌دهد.
بانک اطلاعات ISI، مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجله‌های علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می‌باشد. پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله‌های علمی منتشر شده در جهان نمی‌باشد. چرا که از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجله‌های نشر یافته در جهان از استانداردهای ISI پیروی نکرده‌اند و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجله‌های علمی ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می‌گیرد.
ارزیابی کنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله‌های علمی ارزیابی شده، انتخاب می‌شوند. هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می‌گذارند.
از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله‌های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می‌باشد. لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی‌گیرد، بلکه با بررسی مجموع عوامل، یک امتیاز کلی داده خواهد شد.
از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقاله‌ها، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می‌شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند. اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می‌رسد، اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجله‌های علمی در ISI نمی‌توانند عناوین ومنابع بکار رفته در مقاله‌ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنند. داوری علمی و تخصصی مقاله‌های چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده‌ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می‌باشد که گویای اعتبار و غنای علمی مجله است. سه پایگاه WOS، EST و JCR از معتبرترین پایگاه‌های علم سنجی هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمی ISI تهیه و روز آمد سازی می‌شوند.
پایگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبنای دوره‌های زمانی 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص‌های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی کشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می‌پردازد. در پایگاه Web of Science(WOS) امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره‌های زمانی مختلف بر اساس شاخص‌های گوناگون علم سنجی وجود دارد.
پایگاه (JCR (Journal citation Reports به ارائه گزارش استنادی نشریه‌ها می‌پردازد. از طرفی تعداد نشریه‌هایی که هر کدام از این پایگاه‌ها نمایه می‌کنند نیز با دیگری متفاوت است.

مقاله ISI چگونه ارزیابی

گزارش میزان ارجاع به مجله‌های (JCR (Journal citiation Report هر سال توسط انستیتو اطلاعات علمی ISI ( Institute for scientific Information) واقع در شهر فیلادلفیای آمریکا منتشر می‌گردد.
این گزارش حاوی اطلاعات ارزشمندی پیرامون مجله‌ها و رتبه بندی آنها می‌باشد.
فاکتور تأثیر (Impact Faktor)، برای نخستین بار در سال 1995 و توسط بنیانگذار ISI گارفیلد Garfield مطرح شد و به سرعت به صورت دستورالعملی جهت گزینش بهترین مجله‌ها به کار رفت. حقیقت این است که این فاکتور ابزار کاملی برای اندازه گیری کیفیت مقاله‌ها نمی‌باشد، بلکه چون روش بهتری وجود ندارد و در حال حاضر نسبت به دیگر معیارها برای ارزیابی علمی از مزایایی برخوردار است، لذا عموماً مورد استفاده قرار می‌گیرد.
JCR بیش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعی از سال 1997 به بعد در بر می‌گیرد و با استفاده از آن می‌توان مجله‌ها را در حوزه‌های تخصصی، طبقه بندی و شاخص‌های رتبه بندی آنها را بررسی کرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمی آن در بر گیرنده بیش از 5900 ژورنال علمی و نسخه علوم اجتماعی مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طریق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراک قابل بررسی است.
ضریب تاثیر (IF) چیست؟
فاکتور تاثیر به صورت میانگین، تعداد ارجاعات به یک مورد قابل استناد (نظیر مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، یاد داشت، چکیده و..) در یک مجله علمی در طول زمانی معین تعریف شده است. فاکتور تأثیر، تعداد ارجاعات به مقاله‌های منتشر شده در دو سال قبل مجله تقسیم بر تعداد مقاله‌های منتشر شده در دو سال مذکور است.
در مواردی فاکتور تأثیر مجله بطور میانگین (که معدل فاکتور تأثیر طول دوران فهرست شدن آن مجله در ISI می‌باشد)، نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی‌ترین شاخص ارزیابی مجله‌ها از نظر ISI است. این عامل همه ساله توسط ISI بر مبنای ارجاعات به هر یک از مجله‌های علمی آن محاسبه می‌شود و نتیجه در گزارش JCR منتشر می‌شود.
این ضریب نه برای مقاله یا نویسنده بلکه برای مجله محاسبه می‌شود. محاسبه بر مبنای یک دوره سه ساله صورت می‌گیرد.
چگونه یک مقاله ISI ارزیابی می‌شود؟
برای اینکه بتوانید یک مقاله بنویسید، لازم است در این زمینه اطلاعاتی داشته باشید. اگر این مقاله را برای مؤسسه اطلاعات علمی ISI می‌نویسید، احتمالاً برایتان مهم است که بدانید این مقاله‌ها چگونه ارزیابی می‌شود.
امروزه ارزیابی مقاله‌های علمی یکی از دغدغه‌های جوامع علمی می‌باشد. مؤسسه اطلاعات علمیISI برای ارزیابی تحت پوشش فهرست نویسی خود، سه شاخص در نظر گرفته است:
1- فاکتور تأثیر گذار (IF): این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی‌ترین شاخص ارزیابی مجله‌ها از نظر ISI است.
2- شاخص فوری(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله‌های منتشر شده مجله در سال مورد ارزیابی تقسیم بر تعداد مقاله‌های منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. این شاخص در حقیقت شیب رشد منحنی ارجاعات را بیان می‌کند.
3- شاخص نیمه عمر استناد(Cited Half-Life):نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد، تعداد سال‌هایی است که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم.
به عبارت دیگر، این شاخص مدت زمانی که نیمی از کل استنادات به آن مجله صورت پذیرفته باشد را نشان می‌دهد و در حقیقت سرعت کاهش میزان ارجاعات به مجله را بیان می‌کند.
بدیهی است که وقتی مقاله‌های یک مجله ارزش خود را برای ارجاعات، زود از دست بدهند (مقاله‌ها سطحی باشند و خیلی زود بی ارزش شوند)، تنها به مقاله‌های جدید مجله ارجاع داده می‌شود.
این موضوع باعث می‌شود که نیمه عمر ارجاعات به مجله کاهش یابد. بنابراین هر چه نیمه عمر ارجاعات به مجله بیشتر باشد، نشان می‌دهد که ارزش مقاله‌های مجله در طول زمان بیشتر حفظ شده است و هنوز مورد ارجاع قرار می‌گیرند.
در مجموع هرچه نیمه عمرارجاعات به یک مجله بیشتر باشد، ارزش مجله بالاتر می‌رود.
در پایان هر سال، مجله‌های تحت پوشش فهرست نویسی ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزیابی می‌شوند.
معیارهای ارزیابی و سنجش همان شاخص‌های ارزیابی ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) می‌باشند. نتایج این ارزیابی نیز درگزارش‌های ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام می‌شود.
در بین فاکتورهای بالا، فاکتور تأثیر، کاربردی‌ترین شاخص می‌باشد و امروزه به طور گسترده‌ای در درجه بندی و ارزیابی مجله‌های مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فاکتور در حقیقت توانایی مجله و هیأت تحریریه آن را در جذب بهترین مقاله‌ها نشان می‌دهد.
بانک اطلاعات ISI، مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجله‌های علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می‌باشد.
پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله‌های علمی منتشر شده در جهان نمی‌باشد. چرا که از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجله‌های نشر یافته در جهان از استانداردهای ISI پیروی نکرده‌اند و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجله‌های علمی ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می‌گیرد.
ارزیابی کنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله‌های علمی ارزیابی شده، انتخاب می‌شوند. هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می‌گذارند.
از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله‌های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می‌باشد.
لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی‌گیرد، بلکه با بررسی مجموع عوامل، یک امتیاز کلی داده خواهد شد.
از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقاله‌ها، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می‌شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند.
اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می‌رسد، اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجله‌های علمی در ISI نمی‌توانند عناوین ومنابع بکار رفته در مقاله‌ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنند.
داوری علمی و تخصصی مقاله‌های چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده‌ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می‌باشد که گویای اعتبار و غنای علمی مجله است.
سه پایگاه WOS، EST و JCR از معتبرترین پایگاه‌های علم سنجی هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمی ISI تهیه و روز آمد سازی می‌شوند.
پایگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبنای دوره‌های زمانی 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص‌های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی کشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می‌پردازد.
در پایگاه Web of Science(WOS) امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره‌های زمانی مختلف بر اساس شاخص‌های گوناگون علم سنجی وجود دارد.
پایگاه (JCR (Journal citation Reprts به ارائه گزارش استنادی نشریه‌ها می‌پردازد.
از طرفی تعداد نشریه‌هایی که هر کدام از این پایگاه‌ها نمایه می‌کنند نیز با دیگری متفاوت است.
بهترین معیارهای ISIبرای نمایه کردن مجله‌ها چیست؟
در سایتISI چهار مورد به عنوان ملاک‌های اصلی نمایه شدن مجله آمده است که عبارتند از:
1- زمان بندی نشر، تعریف شده باشد یعنی معلوم باشد که فصلنامه است، ماهنامه است یا... و در موعد معین هم آماده شود.
2- فرآیند داوری برای مجله تعریف شده باشد.
3- قواعد نشر بین المللی را رعایت کند. برای مثال، عنوان مجله گویای محتوای آن باشد.
4- مقاله به هر زبانی که باشد مهم نیست ولی چند مورد در آن باید به زبان انگلیسی باشد که عبارتند از: اسامی نویسندگان، عنوان، چکیده و کلمات کلیدی و حتی الامکان منابع و مآخذ هم انگلیسی باشد.
موارد فرعی هم وجود دارد که شامل این موارد است:
1- مجله باید حوزه بین المللی داشته باشد و به یک حوزه جغرافیایی خاص تعلق نداشته باشد.
2- در حوزه آن مجله، ترجیحاً مجله مشابه نباشد یا اگر هست آن مجله معیار برتری نسبت به آنها داشته باشد.
3- افراد به وجود آورنده آن حتی الامکان افراد شناخته شده‌ای باشند.
4- افراد به وجود آورنده، توزیع جغرافیایی مناسبی داشته باشند مثلاً همه ایرانی نباشند.
البته موارد فرعی، نمره اضافه دارد و در قبولی یا رد مجله از طرفISI نقش بازی نمی‌کند.

منابع:
-پایگاه اطلاعات علمی SID
-سخنرانی دکتر عباس چاکلی، مدیر سابق گروه علم سنجی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
-Jouma citiation Reprts
به نقل از: نشریه دانشگاه علم و صنعت ایران/شماره65منبع: نشریه اطلاعات علمی شماره  357

 

استفاده از داوران پیشنهادی و داوران مجله

ارزیابی مقاله علمی

با توجه به گسترش فرهنگ تحقیق و ارایه نتایج کارهای پژوهشی در قالب مجلات علمی پژوهـشی و کمبودهـایی کـه در ایـن زمینـه احساس می‌شود، بر آن شدیم تا مروری بر مطالعات مرتبط با امر داوری مقالات داشته باشیم.

شکی نیست که سرنوشت آکادمیک و نتیجه زحمات بسیاری از اعضای هیئت علمی به شکلی با نحوه داوری و قضاوت سایر همکاران گـرهخورده است . ضمن تأکید بر اینکه امر قضا و داوری در کلیه شئون دارای اهمیت و حساسیت خاصی است، شایسته است کلیه داوران محترمتعمق بیشتری روی موضوع قضاوت نموده و مبانی تئوریک داوری مقالات علمی را در حد امکان مورد بحث قرار دهند.

فرآیند داوری مقالات یک مقوله حسی و ادراکی (Intuitive) نیست بلکه نیاز به آموزش و تجربه‌ای دارد که کسب آن همیشه آسان نیست. هیات تحریریه مجلات، نیاز به نظر دقیق و کارشناسانه داوران دارند. سئوال ما این است که این تجربه چگونه حاصل میشود و پاسخ این است که معمولاً این تجارب با" سعی و خطا" به دست میآیند. که الزاماً آسانتر از روشهای علمی موجود هم نیست.

با چنین دیدگاهی سعی کردیم نظرات مختلف را در این خصوص از منابع پزشکی استخراج نموده و با جمـع بنـدی ایـن نظـرات آن را بـه شـکلمقاله برای اعضای محترم هیات علمی دانشگاههای ایران که در امر مهم داوری مورد دعوت قرار میگیرند،منتشر سـازیم. یـک داور ایـدهال بـهمنظو ارتقا کیفیـت مقـالات بایـد سـؤالات خـوب و سـازندهای از نویـسنده بپرسـد و بـا ارایـه نظـرات خـود از چـاپ مقـالات بـیکیفیـت و Non-Senseجلوگیری نماید . ارایه این نظرات به معنی قدرناشناسی از داورانی که تا کنون با صرف وقـت بـسیار، بـا مجـلات کـشورمان یـامجلات بین المللی همکاری داشتهاند، نیست . ما اعتقاد داریم این یک گام و شاید گام نخست برای بهبود کیفیت داوری در کشورمان توسطما به عنوان هیأت تحریریه یا داور مجله باشد و همانند سایر مقولههای علمی و اجتماعی همواره را ه بهتر شدن و ارتقا یـافتن را بـرای آن بـاز میبینیم. نوشتار حاضرعمدتاً ترجمه یکی از مقالات انگلیسی اثر Provenzale JM, Stanley RJ و گردآوری مختصر در این رابطه می‌باشد و سایر منابع ذکر شده جهت مطالعه بیشتر همکاران میباشد.

نقش یک داور مقاله چیست؟ بی شک نقش داوران در یک مجله بسیار حساس و اساسی است.

اساساً داوران دو نقش بر عهده دارند: یکی اینکه در خصوص ارزش کلی یک مقاله برای انتشار (معمولاً پس از بازنگری) نظر می‌دهنـد کـهمعمولاً به اشکال کلی (Global) زیر بیان میشود:

  • قابل نشر و چاپ
  • (Accept pending revision) پذیرش مشروط به اصلاحات لازم
  • (Reconsider after major revision) بررسی مجدد پس از یک بازنگری کلی
  • (Reject) رد مقاله

نقش دوم داوران ارایه انتقادات سازنده (Constructive criticism) به مؤلفین بدون لحاظ کردن چاپ یا رد مقاله می‌باشد.

بیشتر داوران عزیز توانایی خوبی برای ارایه نقش نخست خود دارند ولی باید آنها را برای بهبـود نقـش سـازنده در ارتقـا مقـالات توانمنـد تر

ساخت. در حقیقیت یک داور(reviewer) یک مشاور(Advisor) برای مؤلف است و به عبارت دیگـر او مؤظـف اسـت هـر آنچـه توسـطمؤلف دیده نشده را ببیند. بنابراین یک داور میتواند به اندازه یک محقق همکار، یا یک استاد راهنما یا استاد مشاور کمک کننده و راهنمـاباشد(1). توجه بفرمایید »استاد راهنما «یا » مشاور« و نه یک »خصم!« بلکه یک منتقد دلسوز که همانند یک استاد راهنما نکات مثبت و منفـیدانشجو، هر دو را میبیند و همواره با دید اصلاحی و نه مخرب به دانشجو نگاه می‌کند. داوری محل تسویه حساب گروهی یا احیاناً شخصی نیست. داور به لحاظ اخلاقی باید به گونهای یک مقاله را داوری نماید که انتظار دارد مقاله خودش مورد داوری قرار بگیرد(2).

قوانین ابتدایی Common sense برای داوران: قوانین چندی بر مبنای common sense در کار داوری داوران حاکم است که باید تصریح و روشن گردد. اصل کلی همان است که " داوران باید به گونهای داوری کنند که تمایل دارند مورد داوری قرار بگیرند "، به عنـوان نمونـههمانگونه که داوران تمایل دارند با احترام با آنها برخورد گردد، آنها نیز باید محترمانه با یک مقاله و مؤلف برخورد نمایند. یک داور باید از کار بردن کلمات و الفاظ هتاکانه و خرد کننده پرهیز نماید. یک سبک مفید این است که به جای حمله به مؤلف، توجه انتقـادی بـه " اصـلمقاله " باشد به عنوان مثال : " این مقاله به خوبی به جزئیات نپرداخته است " و یا " جای توضیح بیشتری در باب اهمیـت موضـوع بـرای ایـنمقاله وجود دارد " و ....

استفاده از عباراتی چون " مؤلف موظف است یا بهتر است توجه بیشتری به جزئیات متدلوژی بنماید" یا " مؤلف مقاله توضیح خـوبی بـرایبیان اهمیت موضوع ندارد " چندان شایسته نیست.

دلایل پذیرش یا رد مقالات : دلایل زیادی برای رد یا قبول مقالات وجود دارد. بد نیست مروری بر این دلایل داشته باشیم که مـی توانـد هـمبرای داوران و هم برای مؤلفین جوان یا تازه کار مفید باشد. معمولا دلایل پذیرش یک مقاله عبارتند از :

  • مرتبط بودن مقاله با یک مشکل روز.
  • مقالاتی که نگارش عالی داشته، روال منطقی و مفاهیم قابل درکی دارند.
  • مقالاتی که طراحی(Design) عالی و متدلوژی مناسبی دارند.

از سوی دیگر دلایل رایجی که باعث رد مقالات شده‌اند معمولاً در عناوین زیر طبقهبندی میشوند:

  • مقالاتی که آمار ناقص و ناکاملی دارند.
  • استنتاجهای بیمورد از نتایج (Over-interpretation )
  • استفاده از ابزارهای نا مناسب اندازهگیری و تحلیل دادهها.
  • حجم نمونه مورد مطالعه کم باشد.
  • متنی که ترتیب و روال مناسبی در نگارش ندارد.
  • توضیح ناکافی اهمیت موضوع.(3)

عنایت خواهید داشت که عمده این اشکالات یا نقاط ضعف (Flaws) بالقوه قابل رفع ه ستند و ممکن است با پـرداختن بـه آنهـا یـک مقالـهنجات پیدا کند!
چنانچه تعداد موارد کاستیهای فوق زیاد باشد همواره مقاله را به سمت داوری »رد« ((Reject نزدیک میکند. داشـتن یـک جریـان منطقـیدر نگارش پژوهشی بسیار مهم است. به طوریکه وقتی داوری با مقالهای مواجه می‌شود که جریان منطقی در نگارش آن رعایت نشده اسـت، دست به قلم میشود که تصمیم به رد مقاله بگیرد. در صورتیکه ممکن است اگر همان مقاله کمی شـفافتر و منطقـیتـر نوشـته مـیشـد داورچنین تصمیم میگرفت که " مقاله قابلیت بازنگری و بررسی مجدد را دارد."
برخورد سیستماتیک به داوری مقاله :
الف) مرحله قبل از داوری
اولین سئوالی که داور باید به آن پاسخ دهد آن است که آیا این مقاله با مجله مورد نظر سنخیت دارد یـا نـه؟ لازم اسـت کـه مـسئولین مجلـهموضوعات مرتبط با مقاله را در اختیار داوران قرار دهند. اگر نویسندگان و داوران مقاله واضحاً با این موضوعات آشنا نباشند، داوری مقالـه سخت خواهد شد.
وجود بالقوه سوگیری(Bias) در داوری نیز مقولهای است که باید به آن پرداخته شود. سوگیری میتواند مثبت (چاپ غیر منصفانه مقالـه ) و یا منفی (رد غیر منصفانه مقاله) باشد. این مشکل وقتی که داوری Double-blinded (دو سو کور) نباشد حادتر است.
بهتر است در شرایطی که داور احساس میکند نام مؤلف بر تصمیمگیری او مؤثر است، جهت جلوگیری از سوگرییهای مثبت یـا منفـی از نام مؤلفین بیاطلاع باشد.
مسئله دیگر این است که داوران باید از نظر علمی احاطه کافی بر موضوع داوری داشته باشند. یک داوری خـوب مـستلزم آگـاهی و تـسلطلازم بر موضوع علمی مورد نظر است.
اگر داوری موضوع مقاله را خارج از حیطه کاری و تجربی خود میبیند بهتر است که آن را به داور دیگری ارجاع دهد.
چگونگی خواندن یک مقاله: اولین قدم در داوری یک مقاله خواندن آن است. واقعیت این است که برای انجام چنین کاری (خوانـدن اولیـهمقاله) راههای خاصی توصیه نمی‌شود و هیچ روش روشن و صریحی وجود ندارد. هر کدام ازداوران برای انجام ایـن کـار روش منحـصر بـه فردی دارند . تعدادی از آنها ترجیح میدهند که مرور سریع و سطحی بر مقاله داشته باشند تا به نوع مقاله ( Original، گزارش مورد و غیره) و روش مطالعه (مثلا مطالعه مقطعی گذشته نگر، آینده نگر و غیره) پی ببرند . چند نکته مهم که باید در طی این مرور سریع بررسی شود ایـناست که چرا نویسندگان چنین مطالعهای را انجام دادهاند؟ آیا این مقاله موضوع جالـب تـوجهی بـرای خواننـدگان دارد؟ و آیـا ایـن مطالعـهتوانسته است به سئوالهای مهمی که قبلا پاسخ داده نشدهاند، جوابی بدهد؟
روش دیگر خواندن مقاله، خواندن آهسته و با دقت به جزئیات آن و پاسخ به سؤالات در طی بررسی مقاله است. هر روشی که انتخاب شـودداوران باید فرصتی را جهت جمعبندی عقاید و نظرات خود، بین خواندن مقاله به صورت جزیی و نوشتن نظرات داوری خود، داشته باشند.
چکیده مقاله : چکیده مقاله قسمتی از مقاله است که در آن نویسندگان خلاصهای از مهمترین مطالب مقاله را بیان میکنند. مقالات تحقیقاتیOriginal خلاصه مقالات جامعی دارند .(Full abstract) خلاصه مقالات کوتاه و مختصر که فقط شامل هدف(objective) و نتیجه هـستنددر سایر مقالات دیده میشوند، ب ه جز: Radiology-pathology conferences, Case report که میتوانند بدون خلاصه باشند.
این بخش از مقاله اغلب تنها قسمتی است که پس از چاپ شدن توسط خوانندگان مطالعه میشود، چون بسیاری از محققـین در شـروع کـارتحقیقاتی خود تنها همین قسمت از مقاله را مطالعه میکنند. بنابراین چکیده مقاله باید بتواند معنی و مفهوم کامل مقاله را بدون خوانـدن کـلبازگو کند.
چکیده مقاله شامل چهار قسمت است: Objective شامل اهداف اصلی،Method شامل چگونگی روش انجام مطالعه، Resultsحاوی نتـایجبه دست آمده و در Conclusion جمعبندی کلی بیان میشود.
در کل داور باید ببیند که اگر کل مقاله را نخواند، آیا چکیده مقاله به طور مناسبی خلاصه شده است؟
نوش تن ه دف ب ه ص ـورتی ک ه م بهم باش د- ب رای مث ال وقت‌ی نوی سندگان فرض ـیهای دارن د مث ل اینک ه " م ا ت صور م‌ی کن یم ک ـه (Multi-detector CT) MDCTبرای تشخیص سنگهای کلیوی حساستر از single DCT است " بهتر است که به همـین صـورت نوشـتهشود تا اینکه به شکل تخصصی نظیر" هدف ما از این مطالعه تعیین قابل اعتماد بودن MDCT (Reliability) برای ارزیـابی سـنگهای کلیـویاست" بیان گردد.
مقدمه مقاله: نویسندگان مقاله به راحتی دچار دید یک سو تونلی (Tunnel vision) میشـوند بـه گونـه‌ای کـه احـساس مـیکننـد خواننـده جزئیات مطالعه و فرضیات وراء متدلوژی را می‌داند. مقدمه یک مقاله خوب از این سوگیریها جدا ست و واضحا ً هدف نویسندگان از انجام مطالعه را بیان می‌کند.
هدف از مقدمه، بیان "علت اساسی انجام مطالعه" "اهداف مطالعه " می‌باشد. مقدمه باید به نحوی مشکل را شرح دهد که نکـات مهـم انجـام مطالعه را دربرگیرد.
مؤلفین باید در مقدمه به دو سئوال اساسی داوران پاسخ دهند:
آیا این مقاله یک مسئله و موضوع مهم را بررسی میکند؟ آیا این سئوال تحقیقاتی قبلاً مطرح شـده اسـت؟ پاسـخ بـه ایـن سـؤالات بـه داورکمک می‌کند که تصمیم بگیرد آیا مؤلف توانسته است بین نتایج و مقالات علمی دیگر ارتباطی برقرار کند؟
نویسندگان باید اساسا ً در مقدمه به این موضوع بپردازند که مشکل مهمی وجود داشته و محققین قبلی در حل این مشکل شکـست خـوردهانـد .
برای رسیدن به چنین چیزی باید مرور کوتاه و سریعی بر روی مقالات مربوطه داشته باشند. گاهی اوقات نویـسندگان پـا را فراتـر گذاشـته ویک متن طولانی و با جزئیات بسیار از مقالات علمی دیگر تهیه میکنند که برای مقدمه مناسب نیست. داوران باید بعداً تـصمیم بگیرنـد کـهکدام قسمت از مقدمه باید به قسمت بحث منتقل شود و کدام قسمت باید کاملاً حذف گردد.
متدلوژی ( قسمت متد ): در این قسمت مؤلفین پیرامون چگونگی انجام مطالعه صحبت میکنند. در بسیاری از مـوارد، ایـن قـسمت مهمتـرینقسمت مقاله است چون متدلوژی ضعیف منجر به نتایج مشکوک شده و در نتیجه نقص و ایراد جدی در اعتبار مقاله ایجاد میکند. از طـرفدیگر، اگر متدها علمی و بینقص باشند حتی نتایج غیر دلچسب نیز شایسته و ارزشمند است.
متد‌ی ک الگو و دستورالعمل واضح است تا اگر فرد دیگری تمایل به انجام مطالعه را داشت بتوانـد مـشابه آنـرا بازسـازی کنـد هماننـد یـکدستور آشپزی.
از نظر کاربردی اگر فرد دیگری اقدام به انجام همین مطالعه نمود و شکست خورد، علت شکست وی ناشی از فقدان نظم و ترتیب و وضوح در بیان روشها است. این ملاک باید کاملاً مد نظر داوران باشد و در داوری به آن بپردازند. خلاصه اینکه اگر خوانندگان نتوانند از متـد بـه عنوان یک دیدگاه و راهنما جهت تکرار مطالعه استفاده کنند، قسمت متد مقاله ناقص است. در مبحث متـد نویـسندگان بایـد دلیـل انتخـابروش خاص متدلوژی را بیان کنند. برای مثال، اگر تکنیکهای مشابه دیگری هم وجود داشته است باید علـت ا نتخـاب روشـی کـه بـه کـارگرفتهاند را بازگو کنند . همچنین بایستی در این قسمت نکات مختلف طراحی مطالعه مثل معیارهای ورود بـه مطالعـه، تکنیـکهـا‌ی تـصویربرداری خاص و روش آنالیز دادهها مشخص شود.
یک ایراد بالقوه در مقالات علمی عدم طراحی و انتخاب متد مناسب جهت اثبات فرضیه است. به عنوان مثال، اگر نویسندگان فرض میکنند که MDCT حساستر از SDCT است باید مطالعهای طراحی کنند که پارامترهای قابل قیاسـی از هـر دو وسـیله (Scanner) را مقایـسه کنـد. سنگهایی با اندازههای یکسان و بیماران مشابه را در هر دو سیستم بررسی کنند. اگر چنین نکاتی لحاظ نشود منجر به سوگیریهایی (Bias)
نتـایج مقالـه: در این قسمت داوران بای د بررسی کنند آیا نویسندگان ب ا‌ی ک روش مع ین و ب ا چه ارچوب م شخص (سی ستماتیک) یافتههای مطالعه را منتشر کردهاند یا خیر؟ اگر نتایج واضح و آشکار نباشند و یا سازماندهی مناسبی نداشته باشند امکـان اصـلاح آنهـا هـستولی اگر آنالیز دادهها ایراد داشته باشد عموماً دلیلی بر غیرقابل انتشار بودن مقاله است. چرا که هم برای نویسندگان و هـم بـرای خواننـدگانمقاله، قسمت نتایج خیلی مهم است. بهتر است نویسندگان نتایج هر قسمت را جداگانه مطابق با ترتیبی که در قـسمت متـد آورده شـده بیـاننمایند تا برای داور و خواننده کنار هم قرار دادن یافتهها و نتیجهگیری از آن‌ها ساده تر باشد.
بحث مقاله : در اینجا باید نویسندگان توضیح دهند که اگر فرضیه‌ای وجود نداشته است به سؤال تحقیق پاسـخ داده شـده اسـت. نویـسندگانباید نتایج مطالعه خود را در کنار مطالعات قبلی تفسیر نمایند و اگر بین یافتـههـا‌ی مطالعـات قبلـی اختلافـاتی وجـود دارد توضـیحی جهـتاختلافات موجود ارایه کنند.
در این قسمت باید به اندازه کافی در مورد یافتههای فعلی در قیاس با کارهای قبلی بحث شود و اختلافات موجود کاملاً روشن گـردد. البتـهاین بخش نباید خیلی طولانی شده و از موضوع اصلی دور شود و از شایستگی یک مقاله خوب بکاهد.
بسیاری از نویسندگان تمایل دارند که نتایج را در بحث دوباره تکرار کنند که این یک امر غیر ضروری است و خواننده را از نکات مهم بحث دورمیکند و یا به جای اینکه شرح سادهای از مطالعات مشابه بدهند مباحث علمی مربوط ه را به طور مفصل بیان کنند.
نویسندگان ممکن است به صدها نکته جزیی بپردازند بدون اینکه در مورد اصل قضیه توضیحی بدهند و در نظر نگیرند کـه ایـن موضـوعاتارتباطی با سئوال اصلی محقق ندارد. یک داور خوب باید به همه این نکات توجه نماید.
داوران می‌توانند یک دستورالعمل را جهت حل مشکلات احتمالی به مجله ارایه نمایند . نکته مهم که داوران باید بـه آن بپردازنـد ایـن اسـتکه آیا نویسندگان در مطالعه خود محدودیت‌هایی داشته اند. به طور نادر ممکن است در برخی مطالعات این محدودیتهـا، فرضـیات اصـلیمطالعه یا جمعآوری و تحلیل دادهها را تحت تأثیر قرار داده و باعث نتایج اشتبا ه گردد. این محدودیتها میتواند خیلی ساده باشـد . مـثلا ً در انتخاب معیارهای ورود بیماران به مطالعـه و یـا مـوارد پیچیـده تـر نظیـر اسـتفاده از یـک تـست آنـالیز آ مـاری خـاص . بنـابراین ذکـر نکـردنمحدودیتها این تصور را ایجاد میکند که حین طراحی مطالعه این فاکتورها به حساب آورده نشده و یا اینکه حتی ضمن بررسی دادهها نیز چنین محدودیت‌هایی را در نظر نگرفته اند. داوران باید ببینند که آیا در پایان کار، نتیجهای که گرفته شده بـا یافتـههـا و اطلاعـات حاصـل ازدادهها مطابقت میکند یا خیر؟ به عبارت دیگر داور باید از خود بپرسد که براساس یافتههای مطرح شده در این مقاله آیا ادعای نویـسندگانمعقول و مستدل است؟ مثلاً اگر محققین براساس مطالعهای به این نتیجه رسیدند که MDCT برای تشخیص سنگهای کوچک کلیوی بسیار حساس است، نتیجهگیری و بیان اینکه روش(MDCT) برای بررسی کل سیستم اد راری حساس میباشد، براساس این مطالعه معقول بـه نظـرنمیرسد.

نمونه متن نظرات داوران/دبیران و سردبیران در خصوص مقالات

مقاله فاقد وجاهت و ساختار علمی در نگارش چکیده، مقدمه،روش شناسی،پیشینه و...و در کل یک مقاله ژورنالیستی می‌باشد،حتی بیشتر منابع پایانی در متن آورده نشده است.

با تشکر از شما برای کم کردن حجم مقاله، خواهشمند است تمام مشخصات خود را به فارسی و انگیسی و به صورت کامل و صحیح وارد نمایید.(عنوان مقاله را به یاد داشته باشید.)

نظر به اظهار نویسندگان مبنی بر انتشار مقاله در مجله دیگر، این مقاله مورد پذیرش قرار نگرفت.

با سلاممقاله طبق نظر شما بازنگری گردیده است لطفا مجدد بررسی فرمایید.ضمنا موارد مورد نظر شما بشرح زیر می‌باشد.نویسنده گرامی مقاله شما یک مقاله قوی و قابل پذیرش می‌باشد ولی در چکیده یک ابهاام معنای در جمله انتهایی همچنین.... مشاهده می‌شود که باید رفع شود

-مقاله حجم زیادی دارد که باید از ان کاسته شود
- اصول مقاله نویسی علمی در متن رعایت نشده است.طرح مسئله،پیشینه تحقیق،چارچوب نظری،روش تحقیق،بدنه اصلی مقاله(توصیف و تحلیل موضوع)نتیجه گیری نهایی
-مطالب متنوع و پراکنده‌ای در متن وجود دارد که در موارد متعددی در راستای عنوان و مسئله طرح شده نیست.پرهیز از پراکنده نویسی،پرهیز از به کار گیری زبان و نوشتار به سبک عامه پسند،رعایت زبان و بیان علمی،پرهیز از طرح مباحثی که رفرنس دقیقی برای آن وجود ندارد مانند بحث‌هایی طرح شده در مورد سخنان اینشتین بعد از بمباران هیروشیما یا ذکر منبع این سخنان و یا بحث مطرح شده در مورد شیخ بهایی و نهایتا تمرکز بر مسئله اصلی در فرایند اصلاح مقاله ضرورت دارد.بحث اصلی مقاله آن است که دانشگاه مدرن به واسطه ویزگیهای جهان بینی غالب بر آن نگرش کل گرایانه و جامع نگر ندارد حال آنکه دانش دینی و الهی ما واجد چنین بینش و نگرشی بوده است.برای طرح،شرح و بسط چنین مسئله‌ای بعد از طرح مسئله،گزارش تحقیقات پیشین در مورد مختصات دانشگاه مدرن و تفاوت‌های آن با دانش و مکاتب علمی قدیم،،باید ابتدا گزارش و تحلیلی از ویژگیهای دانش دینی و الهی قدیم و مکاتب علمی قدیم مطرح کنند،سپس گسست صورت گرفته در دوران جدید،بیگانگی از ریشه‌های الهی و شکل گیری دانشگاه مدرن ارائه دهد و مختصات آن را مشخص کند.در گام بعدی پیامدهای مخرب چنین گسستی را توضیح دهند و نهایتا راه حل خود را در قالب مختصات احیا و برجسته الگوی دانش قدیم توضیح دهند.
-مقاله جز چند کتاب،رفرنسی ندارد که در مقالات علمی قابل پذیرش نیست.

-حجم مقاله دوبرابر یک مقاله استاندارد است و علیرغم درخواست در داوری قبلی برای کاهش حجم نه تنها اقدامی برای آن صورت نگرفته بلکه بر حجم افزوده شده است
-مشکل اصلی مقاله آشفتگی در فرم و محتوا، عدم رعایت اصول و قواعد مقاله نویسی علمی و نیز عدم رعایت اصول نگارش علمی است.تمام این موارد در ارزیابی قبلی مقاله تذکر داده شده بود گرچه نویسنده برای رفع برخی موارد اقدام کرده است ولی اشکالات اساسی همچنان باقی است.

1-مقاله فوق فاقد منابع جدید و به روز می‌باشد و به نظر می‌آید که قبلا کار شده و ممکن است در جایی به چاپ رسیده باشد(باید بررسی گردد)
2- نتیجه گیری ضعیف است
3-فاقد چکیده انگلیسی می‌باشد
4-از منابع خارجی استفاده نشده است

تغییرات در خور توجه‌ای اعمال نکرده اند
منابع مثل قبل می‌باشد
سنخیت شایسته‌ای بین موضوع و بیداری اسلامی دیده نمی‌شود
در واقع اگر نویسنده محترم نظرات داوران را قبول داشت،به خودش زحمت رفع معایب را می‌دادند

1 موضوع مقاله تاریخی می‌باشد لذا منابع بسیار قدیمی می‌باشد
2 نتیچجه گیری فقط توضیح تاریخ بدون تحلیل می‌باشد و یا حتی تطابق با زمان حال حاضر
3 فاقد چکیده لاتین می‌باشد

سلام با توجه به ابلاغیات جدیدو و پذیرش مقاله جنابعالی خواهشمند است مقاله را مجددا با چکیده لاتین ارسال نمایید

1-مقاله فوق فاقد منابع جدید و به روز می‌باشد
2- نتیجه گیری ضعیف است
3-فاقد چکیده انگلیسی می‌باشد
4-از منابع خارجی استفاده نشده است

1-مقاله فاقد ساختار درست و نظام مند می‌باشد
2-رفرنس دهی به جای پاورقی در متن آمده
3-در نتیجه گیری که مختص به نویسنده است باز هم نقل قول شده است
4-به نظر می‌اید که یک کپی پیست ساده اینترنتی باشد تا یک کار علمی

نویسنده گرامی مقاله شما علریالرغم قوی بودن، ایرادات زیر بهآن وارد است که باید رفع شود. و مهم‌ترین ایراد مربوط به بخش مقدمه است:
۱- در چکیده وقتی در قسمتاول عنوان شده است که گروهی اعتقاد دارندُ در بخش دوم نیز باید اشاره شود که گروهی دیگر نظری خلاف این راداند و اشاره شود. و اینکه در چکیده به روش انجام پژوهش اشاره نشده است و هم اینکه در پایان چکیده نتیجه کار مشخص نشده است.
۲- ساختار مقدمه مناسب نمی‌باشد: اول اینکه باتوجه به سوالاتی که در مقدمه بیان شده است تیتر این بخش می‌تواند مقدمه و طرح مسئله باشد و ضمن اینکه سوالات در بخش پایانای مقدمه باید طرح شوند. رارگراف دم هم تعریفی از حزب ارائه شده است که نمی‌تواند انتخاب درستی برای بخش مقدمه باشد. مقدمه باید کاملا بازنویسی شود.
۳- تیتری تحت عنوان مفهوم شناسی بعد از مقدمه گنجانده شود و تعریف لغوی و اصطلاحی حزب را در ذیل آن بگنجانید و در ادامه نیز پاراگراف دوم مقدمه نیز باید در انتهای این بخش آورده شود.
۴- جای جای مقالهُ بعضی از پاراگراف‌ها فاقد منبع می‌باشندُ بررسی شود.
۵- ایزادات تایپی و ویرایشی مجدد بررسی شود.
۷- چنانچه مقدور هستاز منابع به روز تر نیز استفاده نمایید.
۸- مقاله چکیده لاتین ندارد، لطفا در انتهای مقاله چکیده لاتین را نیز لحاظ نمایید

1-مقاله فوق فاقد منابع جدید و به روز می‌باشد
2- نتیجه گیری ضعیف است
3-فاقد چکیده انگلیسی می‌باشد
4-از منابع خارجی استفاده نشده است

چکیده اصلاح شود

1-در نتیجه گیری،تحلیل محتوی و استنتاج به درستی صورت نپذیرفته و ناقص می‌باشد
2-از منابع جدید به خصوص در بخش مقالات باید بیشتر بهره گرفته شود
3- نوع فونت و رفرنس دهی مطابق آیین نامه نگارشی فصلنامه نیست که حتماً باید اصلاح گردد

سردبیر محترم مقاله مورد بررسی قرار گرفت و ایرادات دیل به ان وارد می‌باشد . چنانچه ایرادت رفع شود مقاله جواز چاپ در مجله را خواهد داشت.
با این وجود منوط به رای عالی است.
1- مقاله از نظر ساختاری و محتوا مورد تایید می‌باشد
2- منابعی در متن وجود دارد که در پایان به آن اشاره نشده است(مانند: مشتاقی؛ 91 و یزدان پناه؛ 90)
3- منابعی در پایان مقاله وجود دارد که در متن به آن اشاره‌ای نشده است(مانند: ولایتی؛ 90)
4- بعضی از پاراگراف‌های فاقد منبع می‌باشند
5- از نظر منابع باید به روز تر شود
6- غلط‌های تایپی در متن مشاهده می‌شود و این امر باید اصلاح شود.
7- نتیجه گیری ضعیف است از دو جهت: الف- به صورت تفکیکی به سوالات مطرح شده در چکیده و مقدمه نپرداخته است و ب- فاقد تحلیل، ابتکار، مقایسه و نوآوری نویسنده است(این بخش باید غنی شود)
8- در مواردی که به بیانات مقام معظم رهبری اشاره شده است به صورت پانویس ذکر شود که مخاطب سخنرانی ایشان چه گروهی بوده است و موضوع سخنرانی چه چیزی بوده است.

باسلام، متن ظاهرا کپی از سایت‌های اینترنتی می‌باشد و در حد یک مقاله مروری می‌توان منظور شود ولی نیاز به اصلاح دارد از جمله منابع، ضمنا موضوع جدید نیست .

با عرض سلام و ادب و احترام خدمت سردبیر محترم مجله بیداری اسلامی.
موارد زیر در خصوص مقاله جهت استحضار حصرتعالی مطمح نطر می‌باشد:
1-مقاله از نظر ساختاری و محتوایی دارای اشکالات عمده می‌باشد.
2-در خصوص منابع نیز همانگنه ک مشاهده می‌نماید صرفا از یک کتاب مربوط ب سال 1364 استفاده شده است. ک این امر ضعف مقاله را دوچندان می‌کند.
3-در مقاله مذکور هیچ گونه نو اوری مشاهده نمی‌شود.
4-نتایج بسیار ضعیف و ب صورت تلگرافی مطرح شده است

---------------

1- در چکیده از سوال و پرسش و فرضیه در متن چکیده استفاده نمی‌شود
2 -مقاله فاقد چکیده لاتین می‌باشد
3- مقاله در رفرنس دهی دچار مشکل نگارشی است
4- رفرنس‌ها و مانبع خیلی قدیمی است

---------------

مقاله دارای ایرادهای اساسی از جمله ضعف در منابع، ضعف در مقدمه و حتی شیوه نگارش مقاله بر اساس یک طرح سالده و بدون رعایت اصول مقاله نویسی می‌باشد

---------------

1 بهتر است چکیده لاتین در انتهای مقاله اورده شود
2- نتیجه گیری بهتر شده بود ولی به روز نبود و می‌تواند در مسائل جاری و حال حاضر جامعه در این خصوص پیشنهادات بهتری داد

نویسنده گرامی مقاله شما یک مقاله قوی و قابل پذیرش می‌باشد ولی در چکیده یک ابهاام معنای در جمله انتهایی همچنین.... مشاهده می‌شود که باید رفع شود

سردبیر محترم مقاله مورد بررسی قرار گرفت و ایرادات دیل به ان وارد می‌باشد . چنانچه ایرادت رفع شود مقاله جواز چاپ در مجله را خواهد داشت.
با این وجود منوط به رای عالی است.
1- مقاله از نظر ساختاری و محتوا مورد تایید می‌باشد
2- منابعی در متن وجود دارد که در پایان به آن اشاره نشده است(مانند: مشتاقی؛ 91 و یزدان پناه؛ 90)
3- منابعی در پایان مقاله وجود دارد که در متن به آن اشاره‌ای نشده است(مانند: ولایتی؛ 90)
4- بعضی از پاراگراف‌های فاقد منبع می‌باشند
5- از نظر منابع باید به روز تر شود
6- غلط‌های تایپی در متن مشاهده می‌شود و این امر باید اصلاح شود.
7- نتیجه گیری ضعیف است از دو جهت: الف- به صورت تفکیکی به سوالات مطرح شده در چکیده و مقدمه نپرداخته است و ب- فاقد تحلیل، ابتکار، مقایسه و نوآوری نویسنده است(این بخش باید غنی شود)
8- در مواردی که به بیانات مقام معظم رهبری اشاره شده است به صورت پانویس ذکر شود که مخاطب سخنرانی ایشان چه گروهی بوده است و موضوع سخنرانی چه چیزی بوده است.

مقاله طبق نظر شما بازنگری گردیده است لطفا مجدد بررسی فرمایید.
ضمنا موارد مورد نظر شما بشرح زیر می‌باشد.
نویسنده گرامی مقاله شما یک مقاله قوی و قابل پذیرش می‌باشد ولی در چکیده یک ابهاام معنای در جمله انتهایی همچنین.... مشاهده می‌شود که باید رفع شود

ارزیابی مقاله علمی ISI

از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله‌های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می‌باشد.
این گزارش حاوی اطلاعات ارزشمندی پیرامون مجله‌ها و رتبه بندی آنها می‌باشد.
فاکتور تأثیر (Impact Factor)، برای نخستین بار در سال 1995 و توسط بنیانگذار ISI گارفیلد Garfield مطرح شد و به سرعت به صورت دستورالعملی جهت گزینش بهترین مجله‌ها به کار رفت. حقیقت این است که این فاکتور ابزار کاملی برای اندازه گیری کیفیت مقاله‌ها نمی‌باشد، بلکه چون روش بهتری وجود ندارد و در حال حاضر نسبت به دیگر معیارها برای ارزیابی علمی از مزایایی برخوردار است، لذا عموماً مورد استفاده قرار می‌گیرد.
JCR بیش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعی از سال 1997 به بعد در بر می‌گیرد و با استفاده از آن می‌توان مجله‌ها را در حوزه‌های تخصصی، طبقه بندی و شاخص‌های رتبه بندی آنها را بررسی کرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمی آن در بر گیرنده بیش از 5900 ژورنال علمی و نسخه علوم اجتماعی مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طریق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراک قابل بررسی است.
ضریب تاثیر (IF)
فاکتور تاثیر به صورت میانگین، تعداد ارجاعات به یک مورد قابل استناد (نظیر مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، یاد داشت، چکیده و..) در یک مجله علمی در طول زمانی معین تعریف شده است. فاکتور تأثیر، تعداد ارجاعات به مقاله‌های منتظر شده در دو سال قبل مجله تقسیم بر تعداد مقاله‌های منتشر شده در دو سال مذکور است.
در مواردی فاکتور تأثیر مجله بطور میانگین (که معدل فاکتور تأثیر طول دوران فهرست شدن آن مجله در ISI می‌باشد)، نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.
این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی‌ترین شاخص ارزیابی مجله‌ها از نظر ISI است. این عامل همه ساله توسط ISI بر مبنای ارجاعات به هر یک از مجله‌های علمی آن محاسبه می‌شود و نتیجه در گزارش JCR منتشر می‌شود.
این ضریب نه برای مقاله یا نویسنده بلکه برای مجله محاسبه می‌شود. محاسبه بر مبنای یک دوره سه ساله صورت می‌گیرد.
چگونه یک مقاله ISI ارزیابی می‌شود؟
برای اینکه بتوانید یک مقاله بنویسید، لازم است در این زمینه اطلاعاتی داشته باشید. اگر این مقاله را برای مؤسسه اطلاعات علمی ISI می‌نویسید، احتمالاً برایتان مهم است که بدانید این مقاله‌ها چگونه ارزیابی می‌شود.
امروزه ارزیابی مقاله‌های علمی یکی از دغدغه‌های جوامع علمی می‌باشد. مؤسسه اطلاعات علمیISI برای ارزیابی تحت پوشش فهرست نویسی خود، سه شاخص در نظر گرفته است:

  • فاکتور تأثیر گذار (IF): این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی‌ترین شاخص ارزیابی مجله‌ها از نظر ISI است.
  • شاخص فوری(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله‌های منتشر شده مجله در سال مورد ارزیابی تقسیم بر تعداد مقاله‌های منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. این شاخص در حقیقت شیب رشد منحنی ارجاعات را بیان می‌کند.
  • شاخص نیمه عمر استناد(Cited Half-Life):نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد، تعداد سال‌هایی است که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم.

به عبارت دیگر، این شاخص مدت زمانی که نیمی از کل استنادات به آن مجله صورت پذیرفته باشد را نشان می‌دهد و در حقیقت سرعت کاهش میزان ارجاعات به مجله را بیان می‌کند.
بدیهی است که وقتی مقاله‌های یک مجله ارزش خود را برای ارجاعات، زود از دست بدهند (مقاله‌ها سطحی باشند و خیلی زود بی ارزش شوند)، تنها به مقاله‌های جدید مجله ارجاع داده می‌شود.
این موضوع باعث می‌شود که نیمه عمر ارجاعات به مجله کاهش یابد. بنابراین هر چه نیمه عمر ارجاعات به مجله بیشتر باشد، نشان می‌دهد که ارزش مقاله‌های مجله در طول زمان بیشتر حفظ شده است و هنوز مورد ارجاع قرار می‌گیرند.
در مجموع هرچه نیمه عمرارجاعات به یک مجله بیشتر باشد، ارزش مجله بالاتر می‌رود.
در پایان هر سال، مجله‌های تحت پوشش فهرست نویسی ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزیابی می‌شوند.
معیارهای ارزیابی و سنجش همان شاخص‌های ارزیابی ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) می‌باشند. نتایج این ارزیابی نیز درگزارش‌های ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام می‌شود.
در بین فاکتورهای بالا، فاکتور تأثیر، کاربردی‌ترین شاخص می‌باشد و امروزه به طور گسترده‌ای در درجه بندی و ارزیابی مجله‌های مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فاکتور در حقیقت توانایی مجله و هیأت تحریریه آن را در جذب بهترین مقاله‌ها نشان می‌دهد.
بانک اطلاعات ISI، مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجله‌های علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می‌باشد.
پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله‌های علمی منتشر شده در جهان نمی‌باشد. چرا که از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجله‌های نشر یافته در جهان از استانداردهای ISI پیروی نکرده‌اند و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجله‌های علمی ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می‌گیرد.
ارزیابی کنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله‌های علمی ارزیابی شده، انتخاب می‌شوند. هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می‌گذارند.
از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله‌های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می‌باشد.
لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی‌گیرد، بلکه با بررسی مجموع عوامل، یک امتیاز کلی داده خواهد شد.
از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقاله‌ها، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می‌شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند.
اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می‌رسد، اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجله‌های علمی در ISI نمی‌توانند عناوین ومنابع بکار رفته در مقاله‌ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنند.
داوری علمی و تخصصی مقاله‌های چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده‌ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می‌باشد که گویای اعتبار و غنای علمی مجله است.
سه پایگاه WOS، EST و JCR از معتبرترین پایگاه‌های علم سنجی هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمی ISI تهیه و روز آمد سازی می‌شوند.
پایگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبنای دوره‌های زمانی 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص‌های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی کشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می‌پردازد.
در پایگاه Web of Science(WOS) امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره‌های زمانی مختلف بر اساس شاخص‌های گوناگون علم سنجی وجود دارد.
پایگاه (JCR (Journal citation Reprts به ارائه گزارش استنادی نشریه‌ها می‌پردازد.
از طرفی تعداد نشریه‌هایی که هر کدام از این پایگاه‌ها نمایه می‌کنند نیز با دیگری متفاوت است.
بهترین معیارهای ISI برای نمایه کردن مجله‌ها چیست؟
در سایتISI چهار مورد به عنوان ملاک‌های اصلی نمایه شدن مجله آمده است که عبارتند از:

  • زمان بندی نشر، تعریف شده باشد یعنی معلوم باشد که فصلنامه است، ماهنامه است یا... و در موعد معین هم آماده شود.
  • فرآیند داوری برای مجله تعریف شده باشد.
  • قواعد نشر بین المللی را رعایت کند. برای مثال، عنوان مجله گویای محتوای آن باشد.
  • مقاله به هر زبانی که باشد مهم نیست ولی چند مورد در آن باید به زبان انگلیسی باشد که عبارتند از: اسامی نویسندگان، عنوان، چکیده و کلمات کلیدی و حتی الامکان منابع و مآخذ هم انگلیسی باشد.

موارد فرعی هم وجود دارد که شامل این موارد است:

  • مجله باید حوزه بین المللی داشته باشد و به یک حوزه جغرافیایی خاص تعلق نداشته باشد.
  • در حوزه آن مجله، ترجیحاً مجله مشابه نباشد یا اگر هست آن مجله معیار برتری نسبت به آنها داشته باشد.
  • افراد به وجود آورنده آن حتی الامکان افراد شناخته شده‌ای باشند.
  • افراد به وجود آورنده، توزیع جغرافیایی مناسبی داشته باشند مثلاً همه ایرانی نباشند.

البته موارد فرعی، نمره اضافه دارد و در قبولی یا رد مجله از طرفISI نقش بازی نمی‌کند.

ارزیابی

گزارش میزان ارجاع به مجله‌های (JCR (Journal citiation Report هر سال توسط انستیتو اطلاعات علمی ISI ( Institute for scientific Information) واقع در شهر فیلادلفیای آمریکا منتشر می‌گردد.
 فاکتور تأثیر (Impact Factor)، برای نخستین بار در سال 1995 و توسط بنیانگذار ISI گارفیلد Garfield مطرح شد
JCR بیش از 7500 مجله معتبر را در حدود 200 حوزه موضوعی از سال 1997 به بعد در بر می‌گیرد. JCR در دو نسخه موجود است، نسخه علمی آن در بر گیرنده بیش از 5900 ژورنال علمی و نسخه علوم اجتماعی مشتمل بر 1700 ژورنال است. JCR از طریق Web of knowledge به شرط پرداخت وجه اشتراک قابل بررسی است.
ضریب تاثیر (IF) چیست؟
فاکتور تاثیر به صورت میانگین، تعداد ارجاعات به یک مورد قابل استناد (نظیر مقاله پژوهشی، مقاله مروری، نامه، یاد داشت، چکیده و..) در یک مجله علمی در طول زمانی معین تعریف شده است. فاکتور تأثیر، تعداد ارجاعات به مقاله‌های منتشر شده در دو سال قبل مجله تقسیم بر تعداد مقاله‌های منتشر شده در دو سال مذکور است.
شاخص ارزیابی مقالات ISI:
1- فاکتور تأثیر گذار (IF): این شاخص مهمترین و در عین حال کاربردی‌ترین شاخص ارزیابی مجله‌ها از نظر ISI است.
2- شاخص فوری(Immediately): تعداد ارجاعات به مقاله‌های منتشر شده مجله در سال مورد ارزیابی تقسیم بر تعداد مقاله‌های منتشر شده در همان سال مجله مذکور است. این شاخص در حقیقت شیب رشد منحنی ارجاعات را بیان می‌کند.
3- شاخص نیمه عمر استناد(Cited Half-Life):نیمه عمر ارجاعات یا نیمه عمر استناد، تعداد سال‌هایی است که از سال ارزیابی باید به عقب برگشت تا شاهد پنجاه درصد کل ارجاعات به مجله در سال مورد ارزیابی باشیم.
در پایان هر سال، مجله‌های تحت پوشش فهرست نویسی ISI که در فهرست وبگاه علم (Web of Science=WOB) قرار گرفته اند، ارزیابی می‌شوند.
معیارهای ارزیابی و سنجش همان شاخص‌های ارزیابی ISI (سه شاخص اشاره شده دربالا) می‌باشند. نتایج این ارزیابی نیز درگزارش‌های ارجاع مجله JCR هر سال جهت اطلاع عموم اعلام می‌شود.
در بین فاکتورهای بالا، فاکتور تأثیر، کاربردی‌ترین شاخص می‌باشد و امروزه به طور گسترده‌ای در درجه بندی و ارزیابی مجله‌های مورد استفاده قرار می‌گیرد. این فاکتور در حقیقت توانایی مجله و هیأت تحریریه آن را در جذب بهترین مقاله‌ها نشان می‌دهد.
بانک اطلاعات ISI، مرکزی برای فهرست نمودن و پوشش دادن جامع مهمترین مجله‌های علمی منتشره در دنیا به منظور تبادل اطلاعات میان پژوهشگران مختلف می‌باشد.
پر واضح است که منظور از پوشش جامع، فهرست نمودن کل مجله‌های علمی منتشر شده در جهان نمی‌باشد. چرا که از طرفی مقرون به صرفه نیست و از طرف دیگر تمام مجله‌های نشر یافته در جهان از استانداردهای ISI پیروی نکرده‌اند و از غنای علمی لازم برخوردار نیستند. ارزیابی مجله‌های علمی ISI به طور مستمر و مداوم هر دو هفته صورت می‌گیرد.
ارزیابی کنندگان ISI در حدود 2000 عنوان جدید را سالانه مورد ارزیابی قرار داده و تنها 10 تا 12 درصد از مجله‌های علمی ارزیابی شده، انتخاب می‌شوند. هر مجله علمی قبل از انتخاب شدن و فهرست شدن در ISI یکسری مراحل ارزیابی را پشت سر می‌گذارند.
از جمله عوامل مورد ارزیابی و رعایت استانداردهای بانک اطلاعاتیISI، کمیته علمی منتخب مجله، تنوع بین المللی مقاله‌های چاپ شده درآن، نشر به موقع مجله و جایگاه نشر آن می‌باشد.
لازم به ذکر است که هیچ یک از این عوامل به تنهایی مورد بررسی و ارزیابی قرار نمی‌گیرد، بلکه با بررسی مجموع عوامل، یک امتیاز کلی داده خواهد شد.
از جمله مواردی که در ارزیابی مجله مورد توجه قرار دارد این است که عنوان مقاله‌ها، چکیده و کلمات کلیدی باید به زبان انگلیسی باشد همچنین توصیه می‌شود که منابع نیز به زبان انگلیسی نوشته شوند.
اگر چه اطلاعات علمی مهم به تمامی زبانها به چاپ می‌رسد، اما موارد ذکر شده باید به زبان انگلیسی باشد تا تحت داوری و ارزیابی ISI قرار گیرد زیرا ارزیابی کنندگان مجله‌های علمی در ISI نمی‌توانند عناوین ومنابع بکار رفته در مقاله‌ها را به زبان انگلیسی ترجمه کنند.
داوری علمی و تخصصی مقاله‌های چاپ شده در مجله توسط داوران نام آشنای علمی از جمله عمده‌ترین موارد مورد توجه ارزیابی کنندگان می‌باشد که گویای اعتبار و غنای علمی مجله است.
سه پایگاه WOS، EST و JCR از معتبرترین پایگاه‌های علم سنجی هستند که توسط مؤسسه اطلاعات علمی ISI تهیه و روز آمد سازی می‌شوند.
پایگاه Essential Science Indicators) ESI بر مبنای دوره‌های زمانی 10 ساله، به ارائه آمار در قالب شاخص‌های تعیین شده تولید علم از جمله رتبه علمی کشورها بر اساس تعداد تولیدات علمی، تعدا کل استنادها و نسبت استناد به تولیدات علمی می‌پردازد.
در پایگاه Web of Science(WOS) امکان جستجو و استخراج اطلاعات در طول دوره‌های زمانی مختلف بر اساس شاخص‌های گوناگون علم سنجی وجود دارد.
پایگاه (JCR (Journal citation Reprts به ارائه گزارش استنادی نشریه‌ها می‌پردازد.
از طرفی تعداد نشریه‌هایی که هر کدام از این پایگاه‌ها نمایه می‌کنند نیز با دیگری متفاوت است.
بهترین معیارهای ISIبرای نمایه کردن مجله‌ها چیست؟
در سایتISI چهار مورد به عنوان ملاک‌های اصلی نمایه شدن مجله آمده است که عبارتند از:
1- زمان بندی نشر، تعریف شده باشد یعنی معلوم باشد که فصلنامه است، ماهنامه است یا... و در موعد معین هم آماده شود.
2- فرآیند داوری برای مجله تعریف شده باشد.
3- قواعد نشر بین المللی را رعایت کند. برای مثال، عنوان مجله گویای محتوای آن باشد.
4- مقاله به هر زبانی که باشد مهم نیست ولی چند مورد در آن باید به زبان انگلیسی باشد که عبارتند از: اسامی نویسندگان، عنوان، چکیده و کلمات کلیدی و حتی الامکان منابع و مآخذ هم انگلیسی باشد.
موارد فرعی هم وجود دارد که شامل این موارد است:
1- مجله باید حوزه بین المللی داشته باشد و به یک حوزه جغرافیایی خاص تعلق نداشته باشد.
2- در حوزه آن مجله، ترجیحاً مجله مشابه نباشد یا اگر هست آن مجله معیار برتری نسبت به آنها داشته باشد.
3- افراد به وجود آورنده آن حتی الامکان افراد شناخته شده‌ای باشند.
4- افراد به وجود آورنده، توزیع جغرافیایی مناسبی داشته باشند مثلاً همه ایرانی نباشند.
البته موارد فرعی، نمره اضافه دارد و در قبولی یا رد مجله از طرفISI نقش بازی نمی‌کند.
منابع:
-پایگاه اطلاعات علمی SID
-سخنرانی دکتر عباس چاکلی، مدیر سابق گروه علم سنجی مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
-Jouma citiation Reprts
به نقل از: نشریه دانشگاه علم و صنعت ایران/شماره65منبع: نشریه اطلاعات علمی شماره 357

اشتباهات داوری یک مقاله علمی

یک فرد زمانی در یک حرفه متخصص می­شود که تمامی اشتباهات ممکن در این حوزه را مرتکب شده باشد. یافتن اشتباهات افراد و یافتن نواقص کارهای پژوهشی دیگران می­تواند زمینه ارتقاء دانش و مهارت ما را فراهم نماید، در واقع بهترین روش یادگیری همان یادگیری از اشتباهات دیگران است.
اشتباهات داوری یک مقاله علمی مورد اشاره قرار گرفته است:

  • پذیرفتن مسئولیت داوری مقالات بدون برخورداری از شرایط لازم و کافی برای داوری آن­ها (مثل داوری مقالاتی که متناسب با تخصص داور نیست یا مشغله‌های داور فرصت بررسی مقاله را به او نمی‌دهد)
  • تاخیر –زمانی- در ارسال کامنتهای ارائه شده برای مقالات و بدتر از آن عدم ارسال کامنتها (پذیرش داوری مقالات یعنی تعهد به بازه زمانی تعیین شده (deadline))
  • نادیده گرفتن پیام‌هایی که از سوی هیئت تحریریه ارسال می‌شود
  • غفلت از رعایت اخلاق نشر (مثل کپی رایت، تقلب و …) توسط نویسندگان؛ وقتی نویسندگان به دلایل مختلف، برای نوشتن مقاله و سابمیت آن به مجله مورد نظرشان تحت فشار هستند، اصول و اخلاق نشر بیشتر نادیده گرفته می‌شود.
  • داوری ضعیف و غیرکاربردی مقالات: داوری ضعیف مقاله نه تنها نوعی بی احترامی به نویسنده مقاله محسوب می‌شود، بلکه، نیازمند ویرایش مجدد مقاله و صرف هزینه زمانی و مادی زیادی است.
  • ناآگاهی و غفلت داور از بررسی مولفه‌های کلیدی یک مقاله (برخی از این مولفه‌ها عبارتند از: تناسب مقاله با مجله؛ تناسب عنوان با محتوا؛ تبیین دقیق اهداف؛ شرح دقیق روش تحقیق؛ قابلیت اطمینان نتایج؛ بیان دقیق و درست محدودیت‌های تحقیق؛ توجیه و تبیین نتایج و …)
  • ارائه کامنتهای نامشخص، غیر منصفانه و غلط (بعنوان مثال، “نتیجه گیری غیرقابل اثبات است” یا “روش شناسی قابل اعتماد نیست”)
  • نقض قانون محرمانه بودن (بعنوان مثال به اشتراک گذاری مقالات قبل از چاپ شدن)
  • از نویسندگان بخواهند که اخلاق نشر را نقض کنند (بعنوان مثال، نویسندگان را وادار به استفاده از نقل قول‌های نامناسب و غیر مرتبط می‌کنند تا شاخص استناددهی شان افزایش پیدا کند)
  • گاهی اوقات داوران فکر می‌کنند، بعد از انجام مراحل فوق، فرایند داوری به اتمام رسیده و ویراستاری مقاله آماده ارسال است، در حالی که واقعا اینطور نیست. داور حتما باید مجددا ویراستاری خود را بازبینی کند.

نگارش علمی (Academic Writing)

– مقاله بایستی در فرمت مورد نظر هر مجله تنظیم شود.
– نویسنده بایستی به فعالیت‌ها و یافته­‌های بین المللی معتبر استناد دهد نه اینکه به مرور مطالعات بی فایده بپردازد.
– جزئیات روش شناسی پژوهش و حتی چگونگی مرور ادبیات پژوهش بایستی به روشنی بیان شده باشد تا داور بتواند درباره نتایج پژوهش قضاوت کند.
– به ارائه جنبه‌های نوآورانه در مقاله توجه شده باشد.
– عنوان مقاله بخوبی نمایانگر محتوای مقاله باشد.
– چکیده مقاله بخوبی نمایانگر متن کامل مقاله باشد.
– نویسنده توانسته باشد شکاف‌های پژوهش را بخوبی شناسایی کند و به ذکر پیشرفت‌های اخیر متناسب با موضوع پرداخته باشد.
– محدودیتهای پژوهش نیز ارائه شوند.
– نتیجه گیری پژوهش بخوبی تنظیم شده باشد.
– نویسنده بایستی از بیان جملات سوگیرانه، مبهم و غیرمنصفانه خودداری کند.
– نویسنده نمی‌تواند محتوای مقاله را پیش از انتشار، با دیگری به اشتراک بگذارد.


                                                                       

2000-2016 CMS Fadak. ||| Version : 4.2-b1 ||| This page was produced in : 0.078 Seconds |||