فدک - محمدرضا حكیمی - تأکید بر فلسفه سیاسی
آخرین تغییرات : 2014-07-29تعداد بازدید : 332

تأکید بر فلسفه سیاسی



در فصل پیشین، درباره چند کتاب و رساله، از شیخ بزرگوار مفید، سخنی چند گفتیم. و عبور وار، به آستانه افکار عالی و معلومات وسیع او، در را اعتقاد و تربیت و مکتب، نظری انداختیم.

یقین است که ریختن بحر در کوزه ای،‌ ممکن نخواهد بود. و از آن دریای خیزا به گرفته افکار و استنباطات، در صفحاتی چند، اطلاعی چندان به دست نمی‎توان داد، لیکن قسمت یکروزه‎ای می‌توان بر گرفت، و از آن خروش و آگاهی و تعهد، تصویر کوچکی می‌توان ارائه داد.

و من در اینجا می‌خواهم این قسمت یکروزه‎ای را که برگرفتم،‌ در توجه دادن به یک موضوع بسیار اساسی شکل دهم. و آن مسئله بسیار اساسی، و بسیار قابل توجه، که در آثار بزرگان شیعه، از جمله شیخ مفید،‌همواره، حضور دارد،‌ تبیین فلسفه سیاسی و حکمت رهبری و موضوع امامت است.

شاید بیش از دو سوم آثار دویسگانه مفید، مربوط به بحث و تبیین مبانی رهبری باشد. و این امر،‌ به دلیل همان اهمیت بنیادین مسئله عظیم امامت است در حیات، وهدایت، حرکت.

حضور اعلای حق در قلمرو خرد آزاد، و پهنه اندیشه اندیشمندان بزرگ،‌ مایه عزت و بیداری و بصیرت است. نمونه این حضور اعلا را،‌ از جمله،‌در قرن چهارم اسلامی می‌بینیم. می‌بینیم که متفکران بزرگ، هر یک به گونه‎ای، در تبیین و تثبیت و استدلال و عرضه و طرفداری از حق بزرگ سهیم می‌گردند:

در منطقه ای،‌ ابونصر فارابی،‌فلسفه تشیع و امامت را بیان می‌کند.

در منطقه‎ای دیگر،  ابوریحان بیرونی به ذکر غدیر می‌پردازد، و برکشیدن درفش افراشته عیدی که بر تارک آن، منشور مقدس من کنت مولاه فهذا علی مولاه می‌درخشد.

در ناحیه بزرگ و گسترده دیگری،‌ ابوعلی سینا، مسائل امامت را مطرح می‌کند و امام را صاحب خواص نبویه می‌خواند و رب نوع انسانی می‌شمارد.

و در کرانه‎های پرتلاطم اروندرود، شیخ مفید به روشن کردن اصول فلسفه سیاسی و ولایت اسلامی اقدام می‌کند، و این فلسفه را، چنان روسن و استوار،‌برفراز تفکرات قرن جای می‌دهد، که علمای همه مذاهب اسلامی را در برابر خود ناتوان می‌سازد و جامعه وسیع اسلام را به حق بزرگ یا معتقد یا متمایل می‌کند.

بدینگونه می‌نگرم که از خوارزم تا حلب، و از گرگان و همدان تا بغداد، متفکران بزرگ دم از حق بزرگ می‌زنند و حق بزرگ را در کتابهای خود ثبت و جاوید می‌سازند.

من در اینجا به مناسبت ذکر آثار مفید و اشاره به حضور موکد مباحث رهبری در این آثار سه مسئله را تذکر می‌دهم:

مسأله اول: طلاب جوان باید، با توجه تام و تمام، کتابهای بزرگان سلف را بخوانند و مطالب و مسائل و مباحث پرماده و غنی و بسیاری را که در آن کتابها آمده است ببینند و بفهمند. و تبیین‎های درست و اصیل و صادقانه و عالمانه را ادراک کنند. روحیه علمیی که از خواندن کتب بزرگان قدیم امثال شیخ صدوق، شیخ مفید، سیدرضی، سیدمرتضی، شیخ طوسی و فارابی وبیرونی و ابن سینا و ... به دست می‌آید، از کمتر کتابی دیگری به دست می‌آید.

مسأله دوم: طلاب جوان و دیگر جوانان ما، باید درباره مسائل سیاسی-بطور کلی- اطلاعات وسیع و عمیق و اجتهادی داشته باشند. نباید علم سیاست را ساده انگارند. امروز اطلاعات عمیق و صحیح سیاسی و آگاهییهای اجتماعی و بین المللی و شناخت مکاتب و مرام‎ها و ایسم‎ها و فلسفه پدید آمدن آنها و روابط آنها با قدرت و جهانخواری و ... همهم و همه رابطه‎ای مستقیم دارد با دینداری و نگاهبانی از دین و حفظ جوانان خوشدل و کم تجربه و ادای تکلیف در این زمینه‎های مهم.

مسأله سوم: طلاب جوان،‌ و دیگر جوانان ما باید فلسفه سیاسی اسلام را نیز خوب بشناسند، و امامت و مسائل امامت را-بدرستی- تجزیه و تحلیل کنند.

مسائل اساسی امامت در اسلام بسیار مهم است. جوهر اعلای اسلام، که در تشیع متجلی است، همان امامت و فلسفه امامت است. این مسئله بسیار مهم، نباید مورد غفلت باشد. فهم درست و همه جانبه مسئله امامت، ما را در شکل دادن به سیاست اسلامی کنونی، و اداره جامعه اسلامی از جهات گوناگون،‌کمکی بیمانند خواهد کرد. چگونه امری که کمال دین در آن است باید از تجزیه و تحلیل و شناخت برخوردار نباشد؟

نویسنده: حکیمی،محمد رضا
نشریه: مجموعه مقالات کنگره شیخ مفید » شماره 35
(4 صفحه - از 54 تا 57)


    

2000-2016 CMS Fadak. ||| Version : 4.2-b1 ||| This page was produced in : 0.001 Seconds